Ιολογικοί και μικροβιακοί παράγοντες ως εκλυτικό αίτιο εμφάνισης ψωρίασης και άλλων ανοσο-επαγόμενων δερματικών παθήσεων

Abstract

Introduction: Psoriasis is a chronic, immune-mediated inflammatory skin condition that affects the global population. Its pathogenesis is complex and involves interactions between genetic predisposition, environmental triggers, and immune system dysregulation. While bacterial infections—particularly streptococcal infections—have long been associated with triggering psoriasis, recent attention has shifted toward viral agents, especially those from the Herpesviridae family. Epstein-Barr Virus (EBV), a ubiquitous herpesvirus that establishes latent infection in B lymphocytes, has been linked to various autoimmune diseases, including systemic lupus erythematosus and multiple sclerosis. Several studies suggest that EBV may play a role in the onset or exacerbation of psoriasis, although the relationship remains unclear. Aim: The aim of the study was to evaluate the antibody response of psoriasis patients against various EBV antigens using Western blot analysis, compare with healthy controls, and explore associations between EBV reactivity and clinical characteristics of the disease. Material and methods: 48 patients with psoriasis (21 women, median age: 49 years) and 32 healthy controls (19 women, median age: 47 years) were tested using a Western blot assay targeting 11 EBV antigens.Results: All psoriasis patients (100%) were positive for anti-VCA antibodies, compared to 96.9% of controls (p = 0.400). Anti-EBNA-1 antibodies were significantly more prevalent in patients (97.9%) compared to HCs controls (68.8%, p < 0.001), while a significantly lower proportion of psoriasis patients showed VCA reactivity (VCA+/EA−/EBNA−) compared to controls (4.17% vs 28.13%, p = 0.002). Among the 11 antigens tested, the most frequent reactivity recognized in psoriasis patients was against p22.VCA (97.9%), p79.EBNA-1 (93.75%), and p42.VCA (56.25%). Psoriasis patients had significantly higher reactivity compared to HCs against p125.VCA, p79.EBNA-1, and p45.EAD. In addition, Psoriasis patients had a significantly higher number of reactive EBV antigens per individual compared to controls. Furthermore, psoriasis patients showed significantly higher titers against multiple EBV antigens, including p125.VCA , p93.EAR, p45.EAD, p43.EAD and p41.VCA. Finally, the presence of a greater number of reactive bands was associated with current use of bDMARDs, and another correlation was also found between positivity for EA antigens and previous use of sDMARDs. Conclusion: The findings suggest that psoriasis patients exhibit stronger and broader humoral immune responses to EBV antigens compared to healthy individuals. This includes higher frequencies of antibody reactivity, greater numbers of EBV-reactive antibodies per patient, and elevated titers against specific viral proteins. These data support the hypothesis that EBV may play a contributing role in the pathogenesis of the disease. However, further research and a higher number of patients are required to establish a causal relationship and to explore the underlying mechanisms through which EBV might influence disease activity or severity.

Εισαγωγή: Η ψωρίαση είναι μια χρόνια, ανοσοδιαμεσολαβούμενη φλεγμονώδη δερματική πάθηση που επηρεάζει τον παγκόσμιο πληθυσμό. Η παθογένειά της είναι σύνθετη και περιλαμβάνει αλληλεπιδράσεις μεταξύ γενετικής προδιάθεσης, περιβαλλοντικών παραγόντων πυροδότησης και δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Ενώ οι βακτηριακές λοιμώξεις —ιδιαίτερα οι στρεπτοκοκκικές— έχουν συνδεθεί εδώ και καιρό με την πυροδότηση της ψωρίασης, η πρόσφατη προσοχή έχει μετατοπιστεί προς ιογενείς παράγοντες, ειδικά εκείνους της οικογένειας των ερπητοϊών (Herpesviridae). Ο ιός Epstein-Barr (EBV), ένας πανταχού παρών ερπητοϊός που εγκαθιστά λανθάνουσα λοίμωξη στα Β-λεμφοκύτταρα, έχει συνδεθεί με διάφορα αυτοάνοσα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου του συστηματικού ερυθηματώδους λύκου και της κατά πλάκας σκλήρυνσης. Αρκετές μελέτες υποδηλώνουν ότι ο EBV ενδέχεται να παίζει ρόλο στην έναρξη ή την έξαρση της ψωρίασης, αν και η σχέση παραμένει ασαφής. Σκοπός: Ο σκοπός της μελέτης ήταν να αξιολογήσει την αντισωματική απόκριση των ασθενών με ψωρίαση έναντι διαφόρων αντιγόνων του EBV χρησιμοποιώντας ανάλυση Western blot, να τη συγκρίνει με υγιείς μάρτυρες και να διερευνήσει πιθανές συσχετίσεις μεταξύ της αντιδραστικότητας στον EBV και των κλινικών χαρακτηριστικών της νόσου. Υλικό και Μέθοδοι: 48 ασθενείς με ψωρίαση (21 γυναίκες, διάμεση ηλικία: 49 έτη) και 32 υγιείς μάρτυρες (19 γυναίκες, διάμεση ηλικία: 47 έτη) ελέγχθηκαν χρησιμοποιώντας τη δοκιμασία Western blot στοχεύοντας 11 αντιγόνα του EBV. Αποτελέσματα: Όλοι οι ασθενείς με ψωρίαση (100%) ήταν θετικοί για αντισώματα anti-VCA, σε σύγκριση με το 96,9% των μαρτύρων (p = 0,400). Τα αντισώματα anti-EBNA-1 ήταν σημαντικά πιο διαδεδομένα στους ασθενείς (97,9%) σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες (68,8%, p < 0,001), ενώ ένα σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό ασθενών με ψωρίαση εμφάνισε αντιδραστικότητα VCA (VCA+/EA−/EBNA−) σε σύγκριση με τους μάρτυρες (4,17% έναντι 28,13%, p = 0,002). Μεταξύ των 11 αντιγόνων που εξετάστηκαν, η συχνότερη αντιδραστικότητα που αναγνωρίστηκε στους ασθενείς με ψωρίαση ήταν έναντι των p22.VCA (97,9%), p79.EBNA-1 (93,75%) και p42.VCA (56,25%). Οι ασθενείς με ψωρίαση είχαν σημαντικά υψηλότερη αντιδραστικότητα σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες έναντι των p125.VCA, p79.EBNA-1 και p45.EAD. Επιπλέον, οι ασθενείς με ψωρίαση παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερο αριθμό αντιδρώντων αντιγόνων EBV ανά άτομο σε σύγκριση με τους μάρτυρες. Επιπροσθέτως, οι ασθενείς με ψωρίαση εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερους τίτλους έναντι πολλαπλών αντιγόνων του EBV, συμπεριλαμβανομένων των p125.VCA, p93.EAR, p45.EAD, p43.EAD και p41.VCA. Τέλος, η παρουσία μεγαλύτερου αριθμού αντιδρώντων ζωνών συσχετίστηκε με την τρέχουσα χρήση βιολογικών παραγόντων (bDMARDs), ενώ μια άλλη συσχέτιση βρέθηκε επίσης μεταξύ της θετικότητας για τα αντιγόνα EA και της προηγούμενης χρήσης συμβατικών συνθετικών τροποποιητικών της νόσου φαρμάκων (sDMARDs). Συμπέρασμα: Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι ασθενείς με ψωρίαση εμφανίζουν ισχυρότερες και ευρύτερες χυμικές ανοσολογικές αποκρίσεις στα αντιγόνα του EBV σε σύγκριση με τα υγιή άτομα. Αυτό περιλαμβάνει υψηλότερες συχνότητες αντιδραστικότητας αντισωμάτων, μεγαλύτερο αριθμό αντιδρώντων αντισωμάτων EBV ανά ασθενή και αυξημένους τίτλους έναντι ειδικών ιικών πρωτεϊνών. Αυτά τα δεδομένα υποστηρίζουν την υπόθεση ότι ο EBV μπορεί να παίζει συνεισφέροντα ρόλο στην παθογένεια της νόσου. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα και μεγαλύτερος αριθμός ασθενών για να εδραιωθεί μια αιτιώδης σχέση και να διερευνηθούν οι υποκείμενοι μηχανισμοί μέσω των οποίων ο EBV θα μπορούσε να επηρεάσει τη δραστηριότητα ή τη σοβαρότητα της νόσου.