Το θέατρο τεκμηρίωσης των Rimini Protokoll και η αξιοποίηση του στη διδασκαλία της Ιστορίας

Abstract

This dissertation examines the work of the documentary theatre group Rimini Protokoll, based in Germany and active since 2000, with the aim of identifying and analyzing the key characteristics of documentary theatre. The field research was conducted in Germany during 2022 and 2023 and was subsequently utilized in the design and implementation of a teaching intervention carried out during the 2024 - 2025 school year with secondary education students. The teaching intervention aimed to apply documentary theatre to the teaching of History and, more specifically, to the history of migration to America in the early twentieth century - a topic with significant social, political, and ethical dimensions. The intervention took the form of a case study and was implemented in ten distinct stages. The central research question guiding the study concerns whether documentary theatre can function as a pedagogical practice that not only enhances students’ cognitive understanding of historical and social phenomena but also fosters critical thinking, emotional engagement, students’ connection with History, as well as democratic awareness and action.

Στη διατριβή αυτή μελετάται το έργο της ομάδας θεάτρου τεκμηρίωσης Rimini Protokoll, η οποία εδρεύει στη Γερμανία και δραστηριοποιείται από το 2000, με στόχο την καταγραφή και ανάλυση των βασικών χαρακτηριστικών του θεάτρου τεκμηρίωσης. Η έρευνα πεδίου διεξήχθη στη Γερμανία κατά τα έτη 2022 και 2023 και αξιοποιήθηκε στον σχεδιασμό και την υλοποίηση παρέμβασης, η οποία πραγματοποιήθηκε κατά το σχολικό έτος 2024 - 2025 με μαθητές και μαθήτριες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η παρέμβαση είχε ως στόχο την εφαρμογή του θεάτρου τεκμηρίωσης στη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας και, ειδικότερα, στη διδασκαλία της ιστορίας της μετανάστευσης στην Αμερική στις αρχές του 20ού αιώνα, ενός θέματος με έντονες κοινωνικές, πολιτικές και ηθικές διαστάσεις. Η παρέμβαση έλαβε τη μορφή μελέτης περίπτωσης και υλοποιήθηκε σε δέκα διακριτά στάδια. Το βασικό ερευνητικό ερώτημα που διατρέχει τη μελέτη αφορά το κατά πόσο το θέατρο τεκμηρίωσης δύναται να λειτουργήσει ως παιδαγωγική πρακτική που όχι μόνο ενισχύει τη γνωστική κατανόηση ιστορικών και κοινωνικών φαινομένων, αλλά παράλληλα προάγει την κριτική σκέψη, τη συναισθηματική εμπλοκή, τη σύνδεση των μαθητών και των μαθητριών με την Ιστορία, καθώς και τη δημοκρατική συνείδηση και δράση.