Προσδιοριστικοί παράγοντες του ενεργειακού αποτυπώματος των μαθητών: αντιλήψεις, στάσεις και συμπεριφορές με προσανατολισμό τη βιωσιμότητα

Abstract

The doctoral thesis entitled “Determinants of students’ energy footprint: perceptions, attitudes and behaviors oriented towards sustainability” extends to the thematic field of energy-sustainable behavior. Sustainability covers a wide range of human activity, as revealed by the 17 goals set by the global community. Energy is associated with a number of critical areas such as the environment, the economy, security and human rights. It is a factor in the development of a society and an indicator of well-being and quality of life of people. Based on the importance of energy in the social and cultural context of a country, this study examines the beliefs and behaviors of this part of the population that is in an intensive cognitive and value-forming process. Young people who are on the verge of adulthood revise and form opinions and attitudes that are consolidated and follow them throughout their lives.The thesis examines the determinants of young people’s perceptions, knowledge and behaviours regarding their energy footprint based on a stratified sample of 6,000 students. Different methodological approaches were applied to the estimation of the econometric models, such as the latent class analysis, the binary logistic regression model, the linear regression model and multivariate analysis of variance. The empirical findings of the thesis are interpreted in the light of the theory of planned behaviour, giving particular emphasis to the three pillars of sustainability in the case of students’ energy literacy. The empirical analysis is particularly important as it highlights both the impact of information and demographic characteristics on the formation of students’ energy behavioural patterns, as well as the importance of these social norms and values. Statistical and econometric analysis confirms the investigation of the relationship between personal values and attitudes and information and energy-sustainable consumption.The contribution of the doctoral thesis lies in highlighting the determinants of the knowledge, perceptions and behavior of the individual that can contribute to the adoption of sustainable energy practices. The results of the research shed light on the factors that influence the attitudes and behaviors of the sample population and group them based on the three pillars of energy literacy. The results allow the formulation of proposals for the information and consumption of energy resources in the light of sustainability and can contribute to the formulation of corresponding policies. The importance of this grouping is very important as on its basis educational approaches are proposed that can lead to the formation of a critical mass of the population that will be able to make energy-sustainable choices with the aim of energy security and environmental balance.

Η διδακτορική διατριβή με τίτλο «Προσδιοριστικοί παράγοντες του ενεργειακού αποτυπώματος των μαθητών/τριών: αντιλήψεις, στάσεις και συμπεριφορές με προσανατολισμό τη βιωσιμότητα» εκτείνεται στο θεματικό πεδίο της ενεργειακά βιώσιμης συμπεριφοράς. Η βιωσιμότητα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα της δραστηριότητας του ανθρώπου, όπως φανερώνουν οι 17 στόχοι που έχουν τεθεί από την παγκόσμια κοινότητα. Η ενέργεια συσχετίζεται με μία σειρά από κρίσιμους τομείς όπως το περιβάλλον, η οικονομία, η ασφάλεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αποτελεί παράγοντα ανάπτυξης μιας κοινωνίας και δείκτη ευημερίας και ποιότητας της ζωής των ανθρώπων. Με βάση τη σημασία της ενέργειας στο κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο μιας χώρας, η συγκεκριμένη μελέτη εξετάζει τις πεποιθήσεις και τις συμπεριφορές αυτού του μέρους του πληθυσμού που βρίσκεται σε μία εντατική γνωστική και αξιακή διαμορφωτική διαδικασία. Τα νεαρά άτομα που βρίσκονται στο μεταίχμιο της ενηλικίωσης αναθεωρούν και διαμορφώνουν απόψεις και στάσεις οι οποίες παγιώνονται και τα ακολουθούν στη ζωή τους. Η διατριβή εξετάζει τους προσδιοριστικούς παράγοντες των αντιλήψεων, των γνώσεων και των συμπεριφορών των νέων σχετικά με το ενεργειακό τους αποτύπωμα βασιζόμενη σε στρωματοποιημένο δείγμα 6.000 μαθητών. Στην εκτίμηση των οικονομετρικών υποδειγμάτων εφαρμόστηκαν διαφορετικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις, όπως το υπόδειγμα λανθανουσών χαρακτηριστικών, το υπόδειγμα δυαδικής λογιστικής παλινδρόμησης, το υπόδειγμα γραμμικής παλινδρόμησης και πολυμεταβλητή ανάλυση διακύμανσης. Τα εμπειρικά ευρήματα της διατριβής ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της θεωρίας της προγραμματισμένης συμπεριφοράς δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους τρεις πυλώνες της βιωσιμότητας στην περίπτωση του ενεργειακού εγραμματισμού των μαθητών. Η εμπειρική ανάλυση είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς αναδεικνύεται τόσο η επίδρασή της ενημέρωσης και των δημογραφικών χαρακτηριστικών στη διαμόρφωση ενεργειακών συμπεριφορικών προτύπων των μαθητών, όσο και η σημασία των κοινωνικών προτύπων και αξιών αυτών. Με στατιστική και οικονομετρική ανάλυση επιβεβαιώνεται η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των προσωπικών αξιών και στάσεων και της ενημέρωσης και ενεργειακά βιώσιμης κατανάλωσης. Η συμβολή της διδακτορικής διατριβής έγκειται στην ανάδειξη των προσδιοριστικών παραγόντων της γνώσης, των αντιλήψεων και συμπεριφοράς του ατόμου που μπορουν να συμβάλλουν στην υιοθέτηση βιώσιμων ενεργειακών πρακτικών. Τα αποτελέσματα της έρευνας φωτίζουν τους παράγοντες που επηρεάζουν τις στάσεις και τις συμπεριφορές του πληθυσμού του δείγματος και το ομαδοποιούν με βάση τους τρεις πυλώνες του ενεργειακού γραμματισμού. Τα αποτελέσματα επιτρέπουν τη διατύπωση προτάσεων για την ενημέρωση και την κατανάλωση ενεργειακών πόρων υπό το πρίσμα της βιωσιμότητας και δύνανται να συμβάλουν στη διαμόρφωση αντιστοίχων πολιτικών. Η σημασία αυτής της ομαδοποιησης είναι πολύ σημαντική καθώς με βάση αυτή προτείνονται εκπαιδευτικές προσεγγίσεις που μπορούν να οδηγήσουν στη διαμόρφωση μιας κρίσιμης πληθυσμιακής μάζας η οποία θα μπορεί να πραγματοποιεί ενεργειακά βιώσιμες επιλογές με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια και την περιβαλλοντική ισορροπία.