Οξειδωτικό στρες και βιοδείκτες φλεγμονής στο άσθμα

Abstract

Introduction: Asthma is a heterogeneous chronic inflammatory disease, in which oxidative stress and systemic inflammation are central to its pathophysiology and progression. Aim: This thesis aimed to evaluate the diagnostic and prognostic value of the biomarkers suPAR, d-ROM, and PAT in asthma, investigating their association with disease severity, control, phenotype, and therapeutic response. Methods: Seventy-four adult asthma patients underwent clinical, functional, and phenotypic evaluation. Serum levels of suPAR, d-ROM, and PAT were measured at two time points and correlated with markers of severity, asthma control, treatment type, and comorbidities. Results: d-ROM was consistently associated with higher disease severity, increased asthma burden, and impaired airway function. suPAR was elevated in non-T2-high phenotypes and in patients with poor disease control, but was reduced in those receiving IL-5 biological therapy. PAT showed marked variability, mainly related to comorbidities and adaptive antioxidant response. None of the biomarkers was reliably correlated with symptom control scores or spirometric indices. Conclusions:suPAR, d-ROM, and PAT reflect distinct aspects of asthma pathophysiology and can be used as complementary tools for phenotypic classification and individualized monitoring. Their integration into clinical practice may enhance risk stratification and support the development of targeted, precision-medicine therapeutic strategies.

Εισαγωγή: Το άσθμα είναι μια ετερογενής, χρόνια φλεγμονώδης νόσος όπου οι μηχανισμοί του οξειδωτικού στρες και της συστηματικής φλεγμονής διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην παθοφυσιολογία και την εξέλιξή του. Σκοπός: Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τη διαγνωστική και προγνωστική αξία των βιοδεικτών suPAR, d-ROM και PAT στο άσθμα και τη συσχέτισή τους με τη σοβαρότητα, τον έλεγχο, τα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά και τη θεραπευτική ανταπόκριση. Μέθοδος: Σε 74 ενήλικες με άσθμα καταγράφηκαν κλινικά, λειτουργικά και φαινοτυπικά δεδομένα. Τα επίπεδα suPAR, d-ROM και PAT μετρήθηκαν σε δύο χρονικά σημεία και συσχετίστηκαν με δείκτες σοβαρότητας, ελέγχου της νόσου, τύπο θεραπείας και παρουσία συννοσηροτήτων. Αποτελέσματα: To d-ROM συσχετίστηκε σταθερά με μεγαλύτερη σοβαρότητα, βαρύ φορτίο άσθματος και χειρότερη λειτουργία των αεραγωγών. Το suPAR ήταν υψηλότερο σε φαινότυπους μη υψηλής T2 φλεγμονής και σε ασθενείς με ανεπαρκή έλεγχο της νόσου, ενώ μειώθηκε σε όσους έλαβαν βιολογική θεραπεία έναντι της IL-5. Η PAT εμφάνισε σημαντική διακύμανση και σχετίστηκε κυρίως με παρουσία συννοσηροτήτων και ενδεχόμενη αντιοξειδωτική απόκριση. Οι βιοδείκτες δεν παρουσίασαν σταθερή συσχέτιση με τους δείκτες ελέγχου των συμπτωμάτων ή τις σπιρομετρικές μετρήσεις. Συμπεράσματα: Οι βιοδείκτες suPAR, d-ROM και PAT αντικατοπτρίζουν διακριτές πτυχές της παθοφυσιολογίας του άσθματος και μπορούν να αξιοποιηθούν συμπληρωματικά για φαινοτυπική ταξινόμηση και εξατομικευμένη παρακολούθηση της νόσου. Η ενσωμάτωσή τους στην κλινική πρακτική μπορεί να ενισχύσει τη διαστρωμάτωση κινδύνου και τον σχεδιασμό στοχευμένων θεραπευτικών στρατηγικών, στο πλαίσιο της ιατρικής ακριβείας.