In times of ghosts: nationalism, war and repression in contemporary theater

Abstract

This study examines how theater has reacted through various genre modes and aesthetic approaches in political discussions revolving around the imposition of a state of exception on political governance and social conditioning since the 1990s. The reemergence of imperialist military violence and the manipulation of public opinion with regard to the 2003 Iraq War is viewed through the lens of David Hare’s Stuff Happens (2004) and Richard Norton-Taylor and Nicolas Kent’s Called to Account (2007). Different aspects of state control of refugee and migrant flows are analyzed through the theatrical negotiations presented in Naomi Wallace’s The War Boys (1993) and Caridad Svich’s Thrush (2006). Yussef El-Guindi’s Back of the Throat (2006), Mark Ravenhill’s Product (2006) and Gillian Slovo’s The Riots (2011) portray how repression and policing tactics are shaped under racialized and classed imaginings of the Other. The analytical interest in the specific theatrical works was not only thematic, but primarily aesthetic. Although the plays belong to different styles and aesthetic approaches (including verbatim theater, poetic form, and monologue), I argue that they approximate in various manners the concept of postdramatic theater, as formulated by Hans-Thies Lehmann. This is due to the fact that they depart from realistic dramatic representations and attempt to engage and challenge audiences ethically and politically in ways that supersede conventional spectatorship. By paying attention to aesthetic and philosophical conceptions by Theodor Adorno, Jacques Rancière, Judith Butler, and other authors, I highlight the notion that in an age of state unaccountability, intensified nationalist and racist discourses, and political discontent, the question of the political in theatrical performance is more effectively tackled not through conventional forms of socio-politically committed theater, but through aesthetic performative proposals that attempt to break through the very fabric of representation, sentimentalization and mediatized visuality.

Η παρούσα μελέτη εξετάζει το πώς το θέατρο έχει παρέμβει μέσω διαφόρων μορφών και αισθητικών προσεγγίσεων στις πολιτικές συζητήσεις που περιστρέφονται γύρω από την επιβολή της κατάστασης εξαίρεσης στην πολιτική διακυβέρνηση και την κοινωνική συνθήκη από τη δεκαετία του 1990. Η επανεμφάνιση της ιμπεριαλιστικής στρατιωτικής βίας και η χειραγώγηση της κοινής γνώμης σχετικά με τον πόλεμο του Ιράκ το 2003 εξετάζεται μέσα από τη μελέτη των έργων Stuff Happens του David Hare (2004) και Called to Account των Richard Norton-Taylor και Nicolas Kent (2007). Διαφορετικές πτυχές του κρατικού ελέγχου των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών αναλύονται μέσω των θεατρικών διαπραγματεύσεων που παρουσιάζονται στα έργα The War Boys της Naomi Wallace (1993) και Thrush της Caridad Svich (2006). Τα έργα Back of the Throat του Yussef El-Guindi (2006), Product του Mark Ravenhill και The Riots της Gillian Slovo (2011) απεικονίζουν πτυχές της διαμόρφωσης των τακτικών καταστολής και αστυνόμευσης μέσω των φυλετικών και ταξικών φαντασιώσεων του Άλλου. Το αναλυτικό ενδιαφέρον για τα συγκεκριμένα θεατρικά έργα δεν ήταν μόνο θεματικό, αλλά πρωτίστως αισθητικό. Αν και τα έργα ανήκουν σε διαφορετικά είδη και αισθητικές προσεγγίσεις (συμπεριλαμβανομένου του αυτολεξεί θεάτρου ή θεάτρου verbatim, της ποιητικής φόρμας και του μονολόγου), υποστηρίζω ότι προσεγγίζουν με διάφορους τρόπους την έννοια του μεταδραματικού θεάτρου, όπως αυτή διατυπώθηκε από τον Hans-Thies Lehmann. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι απομακρύνονται από τις ρεαλιστικές δραματικές αναπαραστάσεις και επιχειρούν να εμπλέξουν και να προκαλέσουν το κοινό τόσο ηθικά όσο και πολιτικά με τρόπους που αντικαθιστούν τη συμβατική κατάσταση θέασης. Εστιάζοντας στις αισθητικές και φιλοσοφικές αντιλήψεις των Theodor Adorno, Jacques Rancière, Judith Butler και άλλων συγγραφέων, υπογραμμίζω την ιδέα ότι σε μια εποχή κρατικής ασυδοσίας, όξυνσης του εθνικιστικού και ρατσιστικού λόγου, καθώς και της κοινωνικοπολιτικής δυσαρέσκειας, το ζήτημα του πολιτικού στη θεατρική επιτέλεση αντιμετωπίζεται πιο αποτελεσματικά όχι μέσω των συμβατικών μορφών κοινωνικοπολιτικά στρατευμένου θεάτρου, αλλά μέσω αισθητικών παραστατικών προτάσεων που επιχειρούν να διαπεράσουν την ίδια τη δομή της αντιπροσώπευσης/αναπαράστασης, της συναισθηματικοποίησης και της διαμεσολαβημένης ορατότητας.