Συμπεριφορικός έλεγχος και προληπτική καταστολή στην εποχή των Μεγάλων Δεδομένων και της Τεχνητής Νοημοσύνης

Abstract

The dissertation examines the integration of technological systems based on big data and artificial intelligence across both state apparatuses and market domains. Its primary contribution lies in a comparative analysis of the role of predictive systems: on the one hand, within the spheres of the economy, marketing, and peace; and on the other, within those of security, repression, and war. The research questions are addressed through both theoretical and empirical inquiry, with the aim of moving beyond conventional concepts such as surveillance, while also refining others, such as control. The first part of the dissertation focuses on the forms of knowledge generated by big data analytics, highlighting the epistemological divergences between machine learning and classical statistical approaches. It further examines the operation of data, platforms, algorithmic systems, and predictive models across the domains of the digital economy, contemporary security, and governance. The second part is devoted to an empirical investigation of three case studies: the social media platform Facebook, predictive policing in the three largest cities in the United States, and the computer vision and targeting system Maven Smart System. Through a detailed analysis of these systems, the dissertation seeks to link their technical functioning with the formation of power relations and the production of economic outcomes. Overall, the dissertation argues that, despite their apparent heterogeneity, these systems exhibit significant affinities across three key dimensions: shared operational logics, the actors responsible for their implementation, and the data used to generate predictions. These convergences render the fundamental modern divisions between state and market, economy and security, and peace and war increasingly fluid.

Η παρούσα διατριβή έχει ως αντικείμενο τη διερεύνηση της ενσωμάτωσης τεχνολογικών συστημάτων που βασίζονται στα μεγάλα δεδομένα και την τεχνητή νοημοσύνη, τόσο στους κρατικούς μηχανισμούς όσο και στο πεδίο της αγοράς. Η ιδιαίτερη συνεισφορά της συνίσταται στη συγκριτική ανάλυση του ρόλου των προγνωστικών συστημάτων, αφενός στο επίπεδο της οικονομίας, του μάρκετινγκ και της ειρήνης, και αφετέρου στο επίπεδο της ασφάλειας, της καταστολής και του πολέμου. Τα ερευνητικά ερωτήματα της διατριβής προσεγγίζονται τόσο σε θεωρητικό όσο και σε εμπειρικό επίπεδο, με στόχο την υπέρβαση τετριμμένων εννοιών, όπως η επιτήρηση, καθώς και την εννοιολογική εκλέπτυνση άλλων, όπως ο έλεγχος. Στο πρώτο μέρος της διατριβής, σημείο εστίασης αποτελούν οι μορφές γνώσης που παράγει η ανάλυση μεγάλων δεδομένων ενώ, παράλληλα, αναδεικνύονται οι επιστημολογικές αποκλίσεις της μηχανικής μάθησης από την κλασσική στατιστική. Επιπλέον, εξετάζεται η λειτουργία των δεδομένων, των πλατφορμών, των αλγοριθμικών συστημάτων και των προγνωστικών μοντέλων στα πεδία της ψηφιακής οικονομίας, της σύγχρονης ασφάλειας και της διακυβέρνησης. Το δεύτερο μέρος της διατριβής είναι αφιερωμένο στην εμπειρική διερεύνηση τριών μελετών περίπτωσης: της πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης Facebook, των προγραμμάτων προγνωστικής αστυνόμευσης στις τρεις μεγαλύτερες πόλεις των ΗΠΑ και του συστήματος υπολογιστικής όρασης και στόχευσης Maven Smart System. Κατά την ενδελεχή εξέταση αυτών των συστημάτων επιχειρείται η παράλληλη επεξεργασία και η σύνδεση της τεχνικής λειτουργίας με τη συγκρότηση σχέσεων εξουσίας και την επίτευξη οικονομικών αποτελεσμάτων. Συνολικά, η διατριβή αναδεικνύει ότι μεταξύ αυτών των φαινομενικά ετερόκλητων συστημάτων υφίστανται κρίσιμες συνάφειες σε τρία επίπεδα: σε επίπεδο κοινών λειτουργικών λογικών, σε επίπεδο φορέων που υλοποιούν τα τεχνολογικά συστήματα και σε επίπεδο δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τη διενέργεια των προγνώσεων. Αυτές οι μορφές σύγκλισης καθιστούν τις θεμελιώδεις νεωτερικές διαιρέσεις κράτους και αγοράς, οικονομίας και ασφάλειας, ειρήνης και πολέμου ρευστές.