The role of environmental, social, and governance factors in the financial operations of firms: a multi-criteria approach

Abstract

This doctoral thesis discusses the evaluation of ESG (Environmental, Social and Governance) factors and their contribution to the financial operations of companies, by using a multi-criteria methodological approach. This issue is becoming more and more important in the international business environment, as impacts of climate change, social inequalities and governance scandals put pressure on companies to integrate sustainability into their strategic planning. The study starts by examining the development of ESG as a strategic structure. From its first expression corporate social responsibility (CSR), ESG has become one of the main mechanisms for measuring the sustainable development of businesses and influencing the decision to invest, regulations and the image of corporate brands in the market. The combination of the three dimensions - environment, society, governance - is a holistic way in which the responsibility and resilience of businesses are assessed in relation to risks both from the outside and from within. Focus is paid to challenges that accompany the adoption of ESG. The absence of globally accepted reporting and measurement standards, the disparities in ratings given by rating agencies, the phenomenon of "greenwashing" and the high cost of compliance mean that businesses are faced with a context of intense uncertainty. At the same time, regulators are trying to fill the gaps with new mandatory disclosure frameworks, such as the European Union's Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), the SFDR standards and the rules of the US Securities and Exchange Commission (SEC). However, the uneven implementation is a serious problem. The literature review reveals that there is a general positive relationship between ESG and financial performance, although it is not always homogeneous. Research shows that companies with high ESG performance have better access to capital, lower borrowing costs, increased creditworthiness and stronger resiliency in times of crisis. In addition, investors, in particular institutional investors, are investing in ESG-linked products, such as green bonds and sustainable ETFs, confirming the increasing importance of the sustainability criterion in portfolio construction. The research contribution of this thesis is the application of a multi-criteria methodological framework UTADIS (preference disaggregation analysis). This way it is possible to analyze complex data and obtain categorized conclusions about the performance of companies according to the ESG indicators. Through this specific way, it is possible to capture the impact the three dimensions of ESG have on financial performance, such as efficiency, profitability, leverage and dividend policy. The empirical findings demonstrate an overall positive correlation between high ESG performance and financial results, in both time and space. In capital-intensive sectors (such as energy and manufacturing), there are higher costs of compliance at first, but these are offset by lower regulatory risks and improved reputation. Countries with more stringent regulatory environments experience the greatest benefits from the integration of ESGs while compliance challenges are acute in emerging markets. At level of the three sub-dimensions, governance comes out as the most important to financial soundness as it is directly related to transparency, investor confidence and the prevention of scandals. Environmental indicators, primarily greenhouse gases reduction and renewable energy source usage, are linked to better efficiency and less operational risks. The social dimension with particular emphasis on diversity, occupational safety and a fair supply chain is linked to increased productivity, employee loyalty and enhanced corporate reputation. The discussion of the results shows that ESG is not only a risk management, but also a value creation lever. Companies that systematically incorporate ESG benefit from competitive advantage, provide greater shareholder value and respond to the demands of consumers, investors and regulators. However, there are challenges, for example, the need for harmonization of standards across the world, avoiding misleading practices, and enhancing independent verification of data. The conclusions of the thesis are summited at three basic levels: •Theoretical contribution: The literature citing the relationship between ESG and financial performance benefits from the application of the UTADIS method, which proves to be particularly useful for complex assessments. •Practical application: Tools are offered to businesses and investors to make informed decisions based on comparable and reliable ESG assessments. •Policy dimension: Guidance is offered to regulators to help improve the standardization and credibility of ESG reporting to help support sustainable development. Finally, directions for future research are suggested, for example, the role of artificial intelligence and blockchain technology in ESG data verification, the difference between industries and geographical locations, and the relationship between ESG and innovative forms of financing. The overall picture emerging is that ESG is no longer an optional activity of public relations, and it has become a strategic factor determining sustainability and profitability of businesses in the future.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει την αξιολόγηση των παραγόντων ESG (Περιβαλλοντικοί, Κοινωνικοί και Διακυβέρνησης) και τον ρόλο τους στις χρηματοοικονομικές λειτουργίες των επιχειρήσεων, μέσα από μία πολυκριτήρια μεθοδολογική προσέγγιση. Το θέμα αυτό αποκτά όλο και μεγαλύτερη βαρύτητα στο διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι κοινωνικές ανισότητες και τα σκάνδαλα διακυβέρνησης δημιουργούν πιέσεις προς τις επιχειρήσεις να ενσωματώσουν τη βιωσιμότητα στον στρατηγικό τους σχεδιασμό.Η μελέτη ξεκινά με την ανάλυση της εξέλιξης του ESG ως στρατηγικού πλαισίου. Από την αρχική του μορφή ως εταιρική κοινωνική ευθύνη (CSR), το ESG αναδείχθηκε σε κεντρικό μηχανισμό αξιολόγησης της βιώσιμης ανάπτυξης των επιχειρήσεων, επηρεάζοντας επενδυτικές αποφάσεις, ρυθμιστικές απαιτήσεις και την εικόνα των εταιρικών σημάτων στην αγορά. Ο συνδυασμός των τριών διαστάσεων περιβάλλον, κοινωνία, διακυβέρνηση παρέχει ένα ολιστικό πλαίσιο αποτίμησης της υπευθυνότητας και της ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων σε σχέση με εξωτερικούς και εσωτερικούς κινδύνους.Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις προκλήσεις που συνοδεύουν την υιοθέτηση του ESG. Η απουσία παγκοσμίως αποδεκτών προτύπων αναφοράς και μέτρησης, οι διαφοροποιήσεις στις βαθμολογίες που αποδίδουν οι οίκοι αξιολόγησης, το φαινόμενο «greenwashing» και το υψηλό κόστος συμμόρφωσης δημιουργούν ένα πλαίσιο έντονης αβεβαιότητας για τις επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές επιχειρούν να καλύψουν τα κενά με νέα υποχρεωτικά πλαίσια δημοσιοποίησης, όπως η Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας (CSRD) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα πρότυπα SFDR και οι κανόνες της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC). Ωστόσο, η ανομοιομορφία στην εφαρμογή εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό ζήτημα.Η βιβλιογραφική επισκόπηση δείχνει ότι η σχέση ESG και χρηματοοικονομικής απόδοσης είναι γενικά θετική, αν και όχι πάντοτε ομοιογενής. Έρευνες καταδεικνύουν ότι οι επιχειρήσεις με υψηλή ESG απόδοση έχουν καλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια, χαμηλότερο κόστος δανεισμού, αυξημένη πιστοληπτική ικανότητα και ισχυρότερη ανθεκτικότητα σε περιόδους κρίσεων. Επιπλέον, οι επενδυτές, ιδίως θεσμικοί, στρέφονται σε προϊόντα που συνδέονται με ESG, όπως πράσινα ομόλογα και βιώσιμα ETFs, επιβεβαιώνοντας την αυξανόμενη σημασία του κριτηρίου βιωσιμότητας στη διαμόρφωση χαρτοφυλακίων. Η ερευνητική συμβολή της παρούσας διατριβής έγκειται στην εφαρμογή του πολυκριτήριου μεθοδολογικού πλαισίου UTADIS (preference disaggregation analysis). Η μέθοδος αυτή επιτρέπει την ανάλυση σύνθετων δεδομένων και την εξαγωγή κατηγοριοποιημένων συμπερασμάτων για την απόδοση επιχειρήσεων με βάση ESG δείκτες. Μέσα από τη συγκεκριμένη προσέγγιση, γίνεται δυνατή η αποτύπωση του πώς οι τρεις διαστάσεις του ESG επιδρούν στις χρηματοοικονομικές επιδόσεις, όπως η αποδοτικότητα, η κερδοφορία, η μόχλευση και η μερισματική πολιτική. Τα αποτελέσματα της εμπειρικής ανάλυσης δείχνουν σταθερή θετική συσχέτιση μεταξύ υψηλών ESG επιδόσεων και χρηματοοικονομικών αποτελεσμάτων, τόσο διαχρονικά όσο και σε επίπεδο κλάδων και γεωγραφικών περιοχών. Σε τομείς έντασης κεφαλαίου (όπως η ενέργεια και η βιομηχανία) η αρχική συμμόρφωση δημιουργεί υψηλότερο κόστος, το οποίο όμως εξισορροπείται από τη μείωση ρυθμιστικών κινδύνων και την ενίσχυση της φήμης. Οι χώρες με πιο αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο καταγράφουν σαφέστερα οφέλη από την ενσωμάτωση ESG, ενώ σε αναδυόμενες αγορές οι προκλήσεις συμμόρφωσης παραμένουν έντονες. Στο επίπεδο των τριών επιμέρους διαστάσεων, η διακυβέρνηση αναδεικνύεται ως η πιο καθοριστική για την οικονομική ευρωστία, καθώς συνδέεται άμεσα με τη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη των επενδυτών και την αποτροπή σκανδάλων. Οι περιβαλλοντικοί δείκτες, κυρίως η μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και η υιοθέτηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σχετίζονται με βελτίωση της αποδοτικότητας και μείωση λειτουργικών κινδύνων. Η κοινωνική διάσταση, με έμφαση στην ποικιλομορφία, την εργασιακή ασφάλεια και τη δίκαιη αλυσίδα εφοδιασμού, συνδέεται με αυξημένη παραγωγικότητα, πιστότητα εργαζομένων και ενισχυμένη εταιρική φήμη. Η συζήτηση των αποτελεσμάτων καταδεικνύει ότι το ESG δεν αποτελεί μόνο εργαλείο διαχείρισης ρίσκου αλλά και μοχλό δημιουργίας αξίας. Οι επιχειρήσεις που ενσωματώνουν συστηματικά το ESG αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, προσφέρουν αυξημένη αξία στους μετόχους και ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις καταναλωτών, επενδυτών και ρυθμιστικών αρχών. Ωστόσο, παραμένουν προκλήσεις όπως η ανάγκη για παγκόσμια εναρμόνιση προτύπων, η αποτροπή παραπλανητικών πρακτικών και η ενίσχυση της ανεξάρτητης επαλήθευσης των στοιχείων. Τα συμπεράσματα της διατριβής συνοψίζονται σε τρία βασικά επίπεδα:1.Θεωρητική συμβολή: Εμπλουτίζεται η βιβλιογραφία για τη σχέση ESG–χρηματοοικονομικής απόδοσης με τη χρήση της μεθόδου UTADIS, η οποία αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμη για πολύπλοκες αξιολογήσεις. 2. Πρακτική εφαρμογή: Παρέχονται εργαλεία σε επιχειρήσεις και επενδυτές ώστε να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις βασισμένες σε συγκρίσιμες και αξιόπιστες ESG αξιολογήσεις. 3. Πολιτική διάσταση: Προτείνονται κατευθύνσεις για ρυθμιστικές αρχές ώστε να ενισχύσουν την τυποποίηση και την αξιοπιστία των ESG αναφορών, υποστηρίζοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη. Τέλος, προτείνονται κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα, όπως η διερεύνηση του ρόλου της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογίας blockchain στην επαλήθευση ESG δεδομένων, η μελέτη των διαφορών ανάμεσα σε κλάδους και γεωγραφικές περιοχές, καθώς και η ανάλυση της σχέσης ESG με καινοτόμες μορφές χρηματοδότησης. Η συνολική εικόνα που αναδύεται είναι ότι το ESG έχει πάψει να είναι μια προαιρετική δραστηριότητα δημοσίων σχέσεων και έχει μετατραπεί σε στρατηγικό παράγοντα που καθορίζει τη βιωσιμότητα και την κερδοφορία των επιχειρήσεων στο μέλλον.