Ποσοτική και ποιοτική εκτίμηση αντιμικροβιακής δράσης δειγμάτων συντήρησης και καθαρισμού κερατοειδικών προθεμάτων καθώς και υλικών επιπωματισμού υαλοειδεκτομής

Abstract

A study on the efficacy of antimicrobial agents in contact lens solutions – The antibacterial effectiveness of liquids used as intraocular tamponading agents. Aim of this study is to determine the efficacy of antimicrobial agents in contact lens solutions.Twenty products were tested with a challenge organism from the ATCC collection (Ps. aeruginosa ATCC 9027). The number of surviving microorganisms was determined in zero time and after 1 day, 1,2,3 and 4 weeks. Six tests were performed for each sample and 120 tests in total. The microbiological method of enumeration in Petri dishes was followed.Eight – five per cent of the samples were well or satisfactorily preserved against Ps. Aeruginosa, with disappearance of the microorganisms till the end of the second week.In 5% of the samples, the microorganisms disappeared till the end of the experiment. The majority of the products examined showed a satisfactory preservation. This study was undertaken to determine the antimicrobial efficacy of contact lens solutions. Twenty products were tested with two strains from the ATCC collection (E. coli ATCC 8739 and Asp. Niger ATCC 16404), as challenge organism. Six controls of the number of surviving microorganism were performed in zero time and after 1 day, 1,2,3 and 4 weeks. The microbiological method of enumeration in Petri dishes was used. Eighty per cent of the contact lens solution showed a good or satisfactory preservation against E. coli, as the bacteria disappeared till the end of the second week. Ten per cent of the samples showed a progressive decrease of the number of microorganisms, without disappearance of the bacteria till the end of the fourth week. The antimicrobial efficiency of preservatives in 20 contact lens solutions was tested. Strains from the ATCC collection (St. aureus ATCC 6538 and C. albicans ATCC 10231) was used as challenge organism. The number of surviving organisms, in zero time and after 1 day,1,2,3 and 4 weeks, was determined. The method which was used was the microbiological method of enumeration in Petri dishes. Sixty per cent of the contact lens solutions were found to behave well or satisfactorily against St. aureus, as the bacteria disappeared till the end of the second week. In a 5% average of the samples, the bacteria disappeared at the end of the third week, without immediate action of the preservative during the first time intervals of the test. Thirty-five per cent of the samples did not conform to the standards. It seems that the preservation depends on the concentration of the antimicrobial substances, but also on the other components and buffer systems of the contact lens solutions. The antibacterial effectiveness of liquids used as intraocular tamponading agents in vitrectomy was tested in this study. Two strains of Pseudomonas aeruginosa were used as challenge organisms: the ATCC 9027 strain and a randomly selected resistant strain, two strains of staphylococcus, aureus ATCC6538, MRSA C. albicans ATCC 10231 and Asp. Niger ATCC16404. The liquid intraocular tamponading agents tested were perfluorocarbons, balanced salt solutions, and silicone oils. Perfluorocarbons demonstrated a significant decrease in growth of strains. The balanced salt solutions as well as the silicone oils demonstrated insufficient protection against all strains used. As a result, perfluorocarbons have an advantage over the other intraocular liquids. The antibacterial activity of perfluorocarbons is attributed to the fluorine they contain in their molecules. There is a correspondence of results in the pairs of chemically similar substances.

Όπως είναι γνωστό, οι φακοί επαφής έχουν ανάγκη προστασίας από τη μόλυνση, που μπορεί να προέλθει από ποικίλους μικροοργανισμούς. Μεταξύ των διαφόρων μεθόδων απολυμάνσεως, που εξαρτώνται από το είδος των φακών, τον ασθενή, τις συνθήκες κ.λπ., ουσιαστικό ρόλο έχουν οι αντιμικροβιακοί παράγοντες στα διαλύματα φακών επαφής. Ο έλεγχος των συντηρητικών έναντι διαφόρων μικροοργανισμών σε φαρμακευτικά διαλύματα φακών επαφής έχει σημασία τόσο για την προστασία των ατόμων από τη μικροβιακή μόλυνση, όσο και για τον αποκλεισμό μη αποτελεσματικών ουσιών. Πράγματι, ορισμένες αντιμικροβιακές ουσίες έχουν τοξική ή αλλεργιογόνο δράση. Πολλές μέθοδοι αντισηψίας υπάρχουν για την προστασία όσων φέρουν φακούς επαφής από τη μόλυνση με μικροοργανισμούς, αλλά κανένα σύστημα δεν είναι ενιαίο για όλους τους φακούς, όλους τους ασθενείς ή τις καταστάσεις. Η οδηγία ISO/FDIS 14729 περιέχει μικροβιολογικές προϋποθέσεις και δοκιμασίες ελέγχου των προϊόντων συντήρησης και αποστείρωσης των φακών επαφής. Η οδηγία αυτή όμως έχει τύχει ευρείας κριτικής και απόρριψης από Επιτροπές πολλών Ευρωπαϊκών Χωρών λόγω της ανακολουθίας της με την Ευρωπαϊκή οδηγία για απολυμαντικά και αντισηπτικά (EN2054) καθώς επίσης και από την έλλειψη μεθόδου αναστολής υπολειπόμενης αντιμικροβιακής δράσης στο υπό εξέταση δείγμα. Χρησιμοποιήθηκαν 20 δείγματα διαλυμάτων φακών επαφής από τα κυκλοφορούντα στην Ευρωπαϊκή αγορά και ελέγχθηκαν ως προς την αντιμικροβιακή τους δράση απέναντι στα στελέχη συλλογής ATCC St. aureus 6538, Ps aeruginosa ATCC 9027, E. coli ATCC 8739, Aspergillus niger ATCC 16404, C. albicans ATCC 10231, τα οποία φαίνεται να είναι τα πιο συχνά απαντώμενα στα έλκη κερατοειδούς σε χρήστες φακών επαφής. Στη μελέτη αυτή ελέγχθηκαν με τη χρήση της μεθόδου που εισάγει η Federation International Pharmaceutic (Rapport Commun du Comite des Laboratoires et Services de Controle des Medicaments et de la Section des Pharmaciens de l’ Industrie de la F.I.P. L’ essai d’ efficacite de la conservation antimicrobienne des preparations pharmaceutiques), ως προς την αντιμικροβιακή τους δράση ελέγχθηκαν επίσης έξι υλικά επιπωματισμού που χρησιμοποιούνται διεγχειρητικά και μετεγχειρητικά στην υαλοειδεκτομή. Η αντιμετώπιση της ενδοφθαλμίτιδας με την υαλοειδεκτομή καθιστά σημαντική την πιθανή αντιμικροβιακή τους δράση, των υλικών επιπωματισμού που χρησιμοποιούνται διεγχειρητικά και μετεγχειρητικά. Καλή συντήρηση παρουσίασαν τα δείγματα, που περιείχαν Edetate disodium (1 mg/ml), Thimerosal (0,002%), H₂O₂ (6 mg/ml), Polyvinyl alcohol (2,5%), Benzalconium chloride (0,004%), Chlorhexidine (0,05mg), Thiomersal (0,02mg), Thimerosal (0,002mg). Έλλειψη ικανοποιητικής δράσεως παρατηρήθηκε σε διαλύματα με συντηρητικά σε μικρότερη πυκνότητα όπως π.χ. Thimerosal (0,0001%), edetate disodium (0,1%) και (0,05%), Chlorhexidine (0,006%). Από τα ανωτέρω φαίνεται, ότι η διαφορά πυκνότητας της αντιμικροβιακής ουσίας ευθύνεται για την ελλιπή συντήρηση, ουσιαστικό όμως ρόλο παίζουν και οι διαφορές συστατικών μεταξύ των διαλυμάτων. Όπως φάνηκε από την μελέτη οι φθοριωμένοι υδρογονάνθρακες (βαρέα υγρά) χωρίς να ακολουθούν τα πρότυπα, παρουσιάζουν μία μείωση του αριθμού των μικροοργανισμών και μηδενισμό όσο αφορά την ψευδομονάδα και τον σταφυλόκοκκο τόσα τα στελέχη συλλογής όσο και τα ανθεκτικά στελέχη. Διατηρούν σταθερά τον αριθμό των αποικιών της candida χωρίς να προχωρούν σε μηδενισμό ενώ όσο αφορά τον Aspergillus ATCC 16404 μετά από μικρή μείωση την πρώτη ημέρα και ακόλουθο αύξηση την πρώτη εβδομάδα παρουσιάζουν μηδενισμό την τρίτη εβδομάδα. Τόσο το BSS όσο και το BSS⁺ διατηρούν σταθερά υψηλούς αριθμούς μικροοργανισμών σε όλα τα δοκιμασθέντα στελέχη. Ενώ η σιλικόνη φαίνεται να παρουσιάζει μικρή μείωση σε όλα τα στελέχη χωρίς όμως να προχωράει σε μηδενισμό πλην των δοκιμασιών με Aspergillus. Κατά συνέπεια το BSS δεν δίνει καμία προστασία ενώ η σιλικόνη αν και δείχνει μικρή αντιμικροβιακή δράση είναι μακριά από τις απαιτήσεις της FIP για τα οφθαλμικά διαλύματα. Σαν αποτέλεσμα οι φθοριωμένοι υδρογονάνθρακες (βαρέα υγρά) πλεονεκτούν έναντι των άλλων υλικών επιπωματισμού ως προς την αντιμικροβιακή τους δράση. Αυτή αποδίδεται στην τοξική δράση του φθορίου που περιέχουν στα μόριά τους. Μια και η χειρουργική της ενδοφθαλμίτιδας δίνει πάρα πολύ φτωχά αποτελέσματα ακόμη και μια μικρή συνεισφορά από τα βαρέα υγρά κρίνεται πολύ σημαντική. Είναι γνωστό ότι τα βαρέα υγρά δεν μπορούν να παραμείνουν για μακρό χρονικό διάστημα στην υαλοειδική κοιλότητα. Παρά ταύτα η άμεση χρήση τους στο χειρουργείο της υαλοειδεκτομής επιτρέπει το κέρδος από την αντιβακτηριακή τους δράση που σκόπιμο είναι να ελεγχθεί περαιτέρω in vivo.