Κωπαϊς 1830-1913: οικονομικές και κοινωνικές στρατηγικές πριν και μετά την αποξήρανση της λίμνης

Abstract

This research aims to explore the multiple and multi-layered aspects of the history of the drying of Lake Copais over the long term, focusing particularly on the 19th and early 20th centuries.

Η έρευνα αυτή έρχεται να διερευνήσει τις πολλαπλές και πολυεπίπεδες πτυχές της ιστορίας της αποξήρανσης της λίμνης Κωπαΐδος στη μακρά διάρκεια, επικεντρώνοντας ιδιαίτερα στον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα. Η μελέτη αυτή αρχίζει με μια αναλυτική αποτύπωση χώρου της λίμνης Κωπαΐδος δηλαδή της γεωγραφίας του κωπαϊδικού πεδίου και του τοπίου πριν την αποξήρανση της λίμνης, της γεωλογικής-εδαφολογικής δομής του χώρου και της υδρολογίας του, των κλιματολογικών συνθηκών της ευρύτερης περιοχής καθώς και της δημογραφικής δυναμικής των παραλίμνιων οικισμών. Η έρευνα επικεντρώνεται στον 19ο αιώνα, καλύπτοντας και την πρώτη περίοδο του 20ού αιώνα καθώς τότε ολοκληρώνονται πλήρως τα έργα αποξήρανσης και αποδίδεται το κωπαϊδικό πεδίο προς καλλιέργεια, οπότε και καταγράφονται οι πρώτες διενέξεις μεταξύ της Lake Copais Co. Ltd. και των επίμορτων καλλιεργητών της και οι πρώτες ουσιαστικές κινητοποιήσεις των αγροτικών πληθυσμών της περιοχής πριν την προσπάθεια εφαρμογής της αγροτικής μεταρρύθμισης στη χώρα μας, από την οποία η Κωπαΐδα εξαιρείται. Οι τεχνολογικές καινοτομίες του έργου, οι περιβαλλοντικές του επιπτώσεις, οι αλλαγές του τύπου των έγγειων σχέσεων της ευρύτερης περιοχής, οι επενδυτικές στρατηγικές των εταιρειών και των μετόχων τους, οι πολιτικές εμπλοκές και διεργασίες καθώς και ο ρόλος του ξένου παράγοντα στις σχέσεις εταιρειών, πολιτείας και καλλιεργητών, αποτελούν ορισμένα από τα θέματα τα οποία επιχειρούμε να διερευνήσουμε και να αναδείξουμε. Η μελέτη αυτή στηρίζεται σε πλήθος ανέκδοτων πηγών (αρχειακών και βιβλιογραφικών) καθώς σε μακρόχρονη επιτόπια έρευνα. Αναλυτικές πληροφορίες αναφορικά με τις πηγές, τη βιβλιογραφία και την επιτόπια έρευνα παρατίθενται στα οικεία παραρτήματά της.