Investigating the affordances of smart learning in higher education towards sustainable development: a smart e-learning environment framework for enhancing 21st century transversal competencies

Abstract

Emerging digital technologies in people's everyday lives and the "Digitalization" of services in every sector of human activity influence the way in which the new generation of students interact and manage information. Consequently, new Information and Communication Technologies (ICT), dominated by Artificial Intelligence (AI), are entering the educational space, transforming traditional learning environments into new ones also known as "Smart Learning Environments" (SLEs). However, traditional pedagogical approaches are unable to support this emerging type of “smart learning” (SmL), unless they themselves evolve to become "smart". In addition, they should contribute to the development of 21st century skills, required by modern "smart" students, so that they can become agents of change and innovation and solvers of contemporary problems of humanity towards global sustainable development. International research dictates the need for education in this direction, especially through the integration of interdisciplinary programs in Higher Education (HE), due to the fact that students, on the one hand, are on the threshold of their professional development and future careers, and on the other hand, they can contribute to research and propose important solutions for sustainability. Given the research challenges regarding the transformation of learning and especially e-learning environments, the pedagogical approaches that need to be utilized towards the development of 21st century skills, with the increasing spread of smart digital technologies in education, this PhD study attempts to provide a solution in bridging the gap between Smart Pedagogy (SmP) and Smart Technologies (SmT). It therefore tries to examine the way in which SmP guides the learning process, how SmT facilitates the learning process and how the educational affordances that arise and characterize a learning environment "smart", impact on 21st century learning. It proposes a framework for the design of a Technology Enhanced Learning Environment (TELE) in the form of an e-learning environment, with the prospect of exploring its effectiveness through a multitude of educational practices and potentially being transformed into a SLE. To conduct this PhD study, the research methodology "Design-Based Research" (DBR) was selected, which is mostly a key research methodology in educational research, as the problem is studied in an authentic context through iterative three-step mini cycles: 1. Preliminary analysis and exploration stage, 2. Prototype, design and development stage and 3. Evaluation, testing and reflection stage. A thorough review of the international literature was conducted in order to define the research problem clearly, with regard to the design and development frameworks of SLEs, the 21st century competence frameworks and the clarification of conceptualizations, before beginning the first mini cycle - (Study#1). Therefore, during the first stage, pedagogical methodologies suitable for the development of cognitive skills (critical thinking, problem analysis, creativity, innovation as well as metacognitive skills) were explored. Focused on Education for Sustainable Development (ESD), an educational practice oriented towards the STE(A)M approach was chosen, aiming at contributing to climate change (UNESCO Sustainable Development Goal13 – Climate Action, Pillar of Environment), in which students were invited to construct smart Arduino-based IoT solutions. Considering the principles of SmP, the profile of 65 (N = 65) ICT students, who would participate in the educational practice, was also explored. During the second stage, learning design was carried out, utilizing Project-Based Learning (PjBL) as the main teaching model, reinforced with a number of cognitive/metacognitive learning strategies, as well as Backward Design principles. Then, selected web technologies, categorized as essential, enriched, and supportive, were aligned with the learning design in order to orchestrate the e-learning environment and deliver the e-course to students for practice and assessment. The results of study #1 show that the employed pedagogical model, enhances students' cognitive (metacognitive) competencies, as well as their own performance in the learning outcomes, which is influenced by the strengthening of metacognitive skills. In regard to the utilized technologies, they are successfully integrated in order to provide meaningful learning experiences, emphasizing the importance of enriched technologies, such as TinkerCad, and Github. As for the educational affordances, students seem to perceive all pedagogy/user-driven Smart Learning Affordances (SLAs). Authenticity, learner-centeredness, capabilities for inquiry, action and collaborative learning, as well as goal setting and strategic planning, demonstrated significant superiority. The second mini cycle was carried out (Study #2), focused on enhancing intrapersonal skills (motivation, affective and behavioral self-regulation). First, pedagogical approaches were explored, including ARCS-V motivational strategies in combination with self-regulative strategies, as well as gamification elements and techniques. With an eye towards ESD, Digital Educational Escape Rooms (DEER) were selected as an educational practice aiming at good and inclusive education (UNESCO Sustainable Development Goal 4 - Quality education, Pillar Society). In their capacity as teachers, ICT postgraduate students (N = 143) were invited to design and develop e-courses in this direction. The PjBL instructional model was utilized in the second stage, enhanced by the outlined pedagogies and Backward Design principles. With a strong emphasis on supporting web technologies, the Wix platform was used to develop the e-course, which was then delivered to the students for educational practice, assessment, and reflection. As shown by research results, the pedagogical model strengthens students' intrapersonal skills, while their learning outcomes are very good being influenced by their increased motivation. The utilized web technologies appear to be effectively integrated to provide meaningful learning experiences. Most significant technologies were Google apps, Padlet, Twiddla, and PollEverywhere, whereas the orchestration provides a set of pedagogy/ user-driven SLAs, which students seem to perceive. SLAs related to self-regulation and motivation were noted as prominent, with motivational affordances having significant effects on students' learning. The third mini cycle (Study #3) focused on improving interpersonal skills (collaboration-communication, life-career skills). Therefore, in the first stage, pedagogical approaches appropriate for business environments were explored. The direction of ESD led to the selection of an educational practice associated with the 11th UNESCO Sustainable Development Goal - Sustainable Cities and Communities, Pillars of Society and Economy. It was intended to develop a prototype mobile application that would support the provision of smart city services to citizens. A further analysis of the profile of 124 (N = 124) undergraduate ICT students was conducted based on the principles of smart pedagogy. In the second stage, learning design was carried out using PjBL, enhanced by the Agile Scrum methodology and Backward Design principles. Following that, web technologies were selected, focusing on more essential technologies, such as the Moodle platform and its utilities, to deliver the e-course to the students for educational practice and assessment. Based on the results of the third study, students' interpersonal skills were enhanced by achieving learning outcomes, resulting in very good performance, which was positively influenced by students' productivity. The integrated web technologies facilitate the learning process, providing meaningful learning experiences. Among these, Figma, Trello, and Meeting Rooms (Skype & Teams) were the most notable. Orchestration provided students with a set of pedagogy/ user-driven SLAs. Nonetheless, none of the perceived SLAs had any significant impact on students' learning. Overall, the PhD research findings demonstrate a “partially effective” framework. This framework suggests a well-designed pedagogical model based on PjBL, which is enhanced with methodologies, strategies, and techniques to strengthen a set of various competencies holistically, following the principles of SmP. As a result of technology integration limitations, it lags significantly in technological system-driven SLAs. Consequently, it highlights the limitations of existing e-learning environments in terms of utilizing and integrating existing technology (primarily interoperability and open standards issues), which is widely available in the educational community, in contrast to the technological system-driven affordances of a smart e-learning environment. By defining the concept of a “smart” learning environment, it distinguishes SLAs and categorizes them based on a six-level ontology of Smartness (LoS). At the same time, it strengthens the international research by proposing a method for evaluating TELEs based on their level of maturity with regard to “smartness”, for future work. In conclusion, it contributes to the academic and research community by providing further theoretical and practical proposals regarding educational technology, the changing role of teachers in modern 21st century education, and educational policy to introduce/transform interdisciplinary curricula for sustainable development in higher education.

Οι ανερχόμενες ψηφιακές τεχνολογίες στην καθημερινότητα των ανθρώπων και η «Ψηφιοποίηση» των υπηρεσιών σε κάθε τομέα της ανθρώπινης δραστηριότητας επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο η νέα γενιά μαθητών αλληλοεπιδρά και διαχειρίζεται την πληροφορία. Κατά συνέπεια, οι νέες τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, με κυρίαρχη την Τεχνητή Νοημοσύνη εισέρχονται στον εκπαιδευτικό χώρο, μετασχηματίζοντας τα παραδοσιακά μαθησιακά περιβάλλοντα σε νέα γνωστά και ως «Έξυπνα περιβάλλοντα μάθησης». Ωστόσο, οι παραδοσιακές παιδαγωγικές προσεγγίσεις αδυνατούν να υποστηρίξουν αυτό το ανερχόμενο είδος έξυπνης μάθησης, αν δεν εξελιχθούν ώστε να γίνουν και οι ίδιες «έξυπνες». Επιπλέον θα πρέπει να συντελέσουν στην ανάπτυξη ικανοτήτων του 21ου αιώνα που απαιτούνται από τους σύγχρονους «έξυπνους» μαθητές/τριες, ώστε οι να γίνουν φορείς της αλλαγής και της καινοτομίας και λύτες σύγχρονων προβλημάτων της ανθρωπότητας με κατεύθυνση τη παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη. Η διεθνής έρευνα επιτάσσει την ανάγκη για εκπαίδευση προς αυτή την κατεύθυνση, ειδικότερα με την ενσωμάτωση διαθεματικών προγραμμάτων σπουδών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, λόγω του ότι οι φοιτητές/τριες αφενός βρίσκονται στο κατώφλι της επαγγελματικής τους ανάπτυξης και μελλοντικής σταδιοδρομίας, αφετέρου μπορούν να συνδράμουν στην έρευνα και να προτείνουν σημαντικές λύσεις βιωσιμότητας. Δεδομένων των ερευνητικών προκλήσεων σχετικά με τον μετασχηματισμό των μαθησιακών και ειδικότερα των ηλεκτρονικών περιβαλλόντων μάθησης, τις παιδαγωγικές προσεγγίσεις που πρέπει να αξιοποιηθούν προς την ανάπτυξη ικανοτήτων 21ου αιώνα με την ολοένα και μεγαλύτερη εξάπλωση των έξυπνων ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση, αυτή διδακτορική μελέτη επιχειρεί να δώσει λύση ως προς τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ έξυπνης παιδαγωγικής και έξυπνων τεχνολογιών. Συνεπώς προσπαθεί να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο η έξυπνη παιδαγωγική καθοδηγεί τη μαθησιακή διαδικασία, πως η έξυπνη τεχνολογία διευκολύνει την μαθησιακή διαδικασία και πως oi εκπαιδευτικές δυνατότητες που προκύπτουν και χαρακτηρίζουν ένα μαθησιακό περιβάλλον «έξυπνο», επιδρούν στην μάθηση του 21ου αιώνα. Επομένως προτείνει ένα πλαίσιο για τον σχεδιασμό ενός τεχνολογικά υποστηριζόμενου περιβάλλοντος μάθησης με τη μορφή ηλεκτρονικού μαθησιακού περιβάλλοντος, με την προοπτική να διερευνηθεί η αποτελεσματικότητά του μέσα από ένα πλήθος εκπαιδευτικών πρακτικών και δυνητικά να είναι ικανό να μετασχηματιστεί σε ένα έξυπνο περιβάλλον μάθησης. Για τον σκοπούς της έρευνας, επιλέχθηκε η ερευνητική μεθοδολογία «Έρευνα βασισμένη σε σχεδιασμό», η οποία αποτελεί επί τω πλείστων βασική ερευνητική μεθοδολογία στην εκπαιδευτική έρευνα, καθώς το ερευνητικό πρόβλημα μελετάται σε ένα αυθεντικό πλαίσιο μέσα από επαναληπτικούς κύκλους εργασιών τριών βημάτων: 1. Προκαταρκτικό στάδιο ανάλυσης και εξερεύνησης, 2. Στάδιο πρωτοτύπου, σχεδιασμού και ανάπτυξης και 3. Στάδιο αξιολόγησης, δοκιμής και αναστοχασμού. Αφού μελετήθηκε ενδελεχώς η διεθνής βιβλιογραφία, για τον σαφή ορισμό του ερευνητικού προβλήματος, αναφορικά με τα πλαίσια σχεδιασμού και ανάπτυξης έξυπνων περιβαλλόντων μάθησης, τα πλαίσια ικανοτήτων 21ου αιώνα και την αποσαφήνιση εννοιολογήσεων, πραγματοποιήθηκε ο πρώτος κύκλος εργασιών - η πρώτη μελέτη (Μελέτη#1). Κατά το πρώτο στάδιο διερευνήθηκαν παιδαγωγικές μεθοδολογίες κατάλληλες προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης γνωστικών ικανοτήτων (κριτικής σκέψης, ανάλυσης προβλήματος, δημιουργικότητας, καινοτομίας καθώς και μεταγνωστικών δεξιοτήτων). Με κατεύθυνση την εκπαίδευση για την βιώσιμη ανάπτυξη επιλέχθηκε μία εκπαιδευτική πρακτική προσανατολισμένη στην προσέγγιση STE(A)M, με στόχο την συνεισφορά έναντι στην κλιματική αλλαγή (13ος Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης UNESCO – Δράση για το κλίμα, Πυλώνας Περιβάλλον), κατά την οποία οι φοιτητές/τριες καλούνταν να κατασκευάσουν έξυπνες λύσεις αυτοματισμών με την χρήση μικροελεγκτών Arduino και τεχνολογίες ΙοΤ. Λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της έξυπνης παιδαγωγικής, επιπλέον διερευνήθηκε το προφίλ των 65 (Ν = 65) φοιτητών/τριών ΤΠΕ, που θα συμμετείχαν στην εκπαιδευτική πρακτική. Κατά το δεύτερο στάδιο πραγματοποιήθηκε ο σχεδιασμός μάθησης αξιοποιώντας ως κύριο διδακτικό μοντέλο την Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με ένα πλήθος γνωστικών/μεταγνωστικών στρατηγικών μάθησης καθώς και με τις αρχές του Ανάστροφου Σχεδιασμού. Στη συνέχεια επιλέχθηκαν τεχνολογίες ιστού κατανεμημένες σε 3 τύπους (ουσιώδεις, εμπλουτισμένες και υποστηρικτικές) και ευθυγραμμίστηκαν με τον μαθησιακό σχεδιασμό ώστε να επιτευχθεί η ενορχήστρωση του ηλεκτρονικού περιβάλλοντος στην πλατφόρμα Wix και να παραδοθεί για πρακτική στους φοιτητές/τριες. Τα αποτελέσματα της πρώτης έρευνας έδειξαν ότι το παιδαγωγικό μοντέλο που αξιοποιήθηκε ενισχύει τις γνωστικές (μεταγνωστικές) ικανότητες των φοιτητών/τριών, καθώς επίσης ότι οι ίδιοι επιτυγχάνουν τα μαθησιακά αποτελέσματα με πολύ καλές επιδόσεις, τα οποία επηρεάζονται από την ενδυνάμωση των μεταγνωστικών δεξιοτήτων. Αναφορικά με τις τεχνολογίες που αξιοποιήθηκαν, αυτές δείχνουν ότι ενσωματώνονται αποτελεσματικά ώστε να προσφέρουν ουσιαστικές μαθησιακές εμπειρίες, αναδεικνύοντας τη σημαντικότητα εμπλουτισμένων τεχνολογιών όπως TinkerCad, και Github. Αναφορικά με τις εκπαιδευτικές δυνατότητες (τις δυνατότητες έξυπνης μάθησης), οι φοιτητές/τριες φαίνεται να εκλαμβάνουν όλες τις καθοδηγούμενες από την παιδαγωγική/ αλληλεπιδράσεις χρήστη. Σημαντική υπεροχή σημείωσαν η αυθεντικότητα, η μαθητοκεντρικότητα, οι δυνατότητες για διερεύνηση, δράση και συνεργατική μάθηση καθώς και για καθορισμό στόχων - στρατηγικό σχεδιασμό. Ο δεύτερος κύκλος εργασιών πραγματοποιήθηκε με τη δεύτερη μελέτη (Μελέτη#2), η οποία εστίασε στην ενίσχυση ενδοπροσωπικών ικανοτήτων (κίνητρα, συναισθηματική και συμπεριφοριστική αυτορρύθμιση). Συνεπώς, στο πρώτο στάδιό του διερευνήθηκαν παιδαγωγικές προσεγγίσεις, όπως στρατηγικές που προέρχονται από το μοντέλο κινήτρων ARCS-V σε συνδυασμό με στρατηγικές αυτορρύθμισης, καθώς επίσης τεχνικές-στοιχεία παιχνιδοποίησης. Με προσανατολισμό την εκπαίδευση για την βιώσιμη ανάπτυξη επιλέχθηκε μία εκπαιδευτική πρακτική Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Δωματίων Διαφυγής (ΨΕΔΔ), με στόχο την καλή και συμπεριληπτική εκπαίδευση (4ος Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης UNESCO – Ποιοτική εκπαίδευση, Πυλώνας Κοινωνία). Μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες ΤΠΕ (Ν = 143) κλήθηκαν με την ιδιότητα των εκπαιδευτικών να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν ηλεκτρονικά μαθήματα με γνωστικό αντικείμενο την εκπαίδευση για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Στο δεύτερο στάδιο πραγματοποιήθηκε ο μαθησιακός σχεδιασμός αξιοποιώντας το εκπαιδευτικό μοντέλο Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με τις προαναφερθείσες στρατηγικές και τις αρχές του Ανάστροφου Σχεδιασμού. Δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις υποστηρικτικές τεχνολογίες ιστού κατασκευάστηκε το ηλεκτρονικό μάθημα στην πλατφόρμα Wix και παραδόθηκε στους συμμετέχοντες φοιτητές/τριες για εκπαιδευτική πρακτική. Τα αποτελέσματα της δεύτερης έρευνας έδειξαν ότι το παιδαγωγικό μοντέλο που αξιοποιήθηκε ενισχύει τις ενδοπροσωπικές ικανότητες των φοιτητών/τριών, ενώ τα μαθησιακά τους αποτελέσματα επιτυγχάνονται με πολύ καλές επιδόσεις, οι οποίες επηρεάζονται από τα αυξημένα κίνητρα τους. Οι τεχνολογίες ιστού που αξιοποιήθηκαν, δείχνουν να ενσωματώνονται αποτελεσματικά ώστε να προσφέρουν ουσιαστικές μαθησιακές εμπειρίες με σημαντικές κατά κύριο λόγο τις υποστηρικτικές τεχνολογίες της Google, τις Padlet, Twiddla και PollEverywhere, ενώ η ενορχήστρωση αυτή προσφέρει ένα σύνολο εκπαιδευτικών δυνατοτήτων καθοδηγούμενες από την παιδαγωγική/αλληλεπιδράσεις χρήστη, που οι φοιτητές/τριες φαίνεται να εκλαμβάνουν. Εξέχουσες δυνατότητες σημειώθηκαν οι υποκινητικές και αυτορρυθμιστικές, από τις οποίες οι υποκινητικές επηρεάζουν σημαντικά την μάθηση. Ο τρίτος και τελευταίος κύκλος επαναληπτικών εργασιών – τρίτη μελέτη (Μελέτη#3) έδωσε έμφαση στην ενίσχυση διαπροσωπικών ικανοτήτων (ικανότητες συνεργασίας - επικοινωνίας, ζωής και καριέρας). Επομένως, στο πρώτο στάδιο εξερευνήθηκαν παιδαγωγικές προσεγγίσεις για την εκπαίδευση σε εργασιακά περιβάλλοντα. Με κατεύθυνση την εκπαίδευση για την βιώσιμη ανάπτυξη επιλέχθηκε μία εκπαιδευτική πρακτική προσανατολισμένη στον 11ο Στόχο Βιώσιμης Ανάπτυξης UNESCO – Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες, Πυλώνες Κοινωνία – Οικονομία. Ζητούμενο αποτέλεσε ο σχεδιασμός σε επίπεδο πρωτοτύπου μιας εφαρμογής κινητών που θα συντελούσε στην παροχή υπηρεσιών στους πολίτες μιας έξυπνης πόλης. Βάσει των αρχών της έξυπνης παιδαγωγικής διερευνήθηκε ξανά το προφίλ των συμμετεχόντων 124 (Ν = 124) προπτυχιακών φοιτητών/τριών ΤΠΕ. Στο δεύτερο στάδιο πραγματοποιήθηκε ο σχεδιασμός μάθησης αξιοποιώντας ως διδακτικό μοντέλο την Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με την ευέλικτη μεθοδολογία Scrum και τις αρχές του Ανάστροφου Σχεδιασμού. Στη συνέχεια επιλέχθηκαν τεχνολογίες ιστού δίνοντας περισσότερη έμφαση στις ουσιώδεις τεχνολογίες, δηλαδή στη λειτουργικότητα της πλατφόρμας ηλεκτρονικής μάθησης Moodle, ενώ το ηλεκτρονικό μάθημα παραδόθηκε στους φοιτητές/τριες για εκπαιδευτική πρακτική και αξιολόγηση. Τα αποτελέσματα της τρίτης μελέτης έδειξαν ότι το παιδαγωγικό μοντέλο ενισχύει τις διαπροσωπικές ικανότητες των φοιτητών/τριών με επίτευξη των μαθησιακών αποτελεσμάτων, σημειώνοντας ξανά πολύ καλές επιδόσεις, οι οποίες επηρεάζονται θετικά από την παραγωγικότητα των φοιτητών/τριών στην ανάπτυξη των έργων τους. Οι ενσωματωμένες τεχνολογίες ιστού δείχνουν ότι διευκολύνουν την μαθησιακή διαδικασία, προσφέροντας ουσιαστικές μαθησιακές εμπειρίες. Από αυτές διακρίθηκαν επιπλέον η Figma και Trello και τα Meeting Rooms (Skype & Teams). Η ενορχήστρωση κατάφερε να προσφέρει ένα σύνολο εκπαιδευτικών δυνατοτήτων κατευθυνόμενες από την παιδαγωγική/ αλληλεπιδράσεις του χρήστη, που οι φοιτητές/τριες φαίνεται να εκλαμβάνουν. Ωστόσο, καμία από τις εκπαιδευτικές δυνατότητες δεν κατάφερε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μάθηση. Συνολικά τα ευρήματα της έρευνας αποδεικνύουν ένα «μερικώς αποτελεσματικό» πλαίσιο, το οποίο υποδηλώνει ένα καλά σχεδιασμένο παιδαγωγικό μοντέλο με γνώμονα την Μάθηση βάσει έργου, η οποία ενισχύθηκε με μεθοδολογίες, στρατηγικές και τεχνικές ώστε να ενδυναμώσει κατ’ αντιστοιχία ένα συγκεκριμένο σετ δεξιοτήτων ολιστικά, σε ευθυγράμμιση με της αρχές της «Έξυπνης» παιδαγωγικής. Παραταύτα, υστερεί σημαντικά σε τεχνολογικές δυνατότητες (κατευθυνόμενες από το σύστημα) λόγω των περιορισμών ενσωμάτωσης της τεχνολογίας. Κατά συνέπεια αναδεικνύει τους περιορισμούς των υπαρχόντων ηλεκτρονικών μαθησιακών περιβαλλόντων μάθησης ως προς την αξιοποίηση και ενσωμάτωση της υπάρχουσας τεχνολογίας (κυρίως προβλήματα διαλειτουργικότητας και ανοικτών προτύπων), η οποία είναι διαθέσιμη σε ευρεία κλίμακα στην εκπαιδευτική κοινότητα σε αντιπαραβολή με τις τεχνολογικές κατευθυνόμενες από το σύστημα δυνατότητες που μπορεί να προσφέρει ένα έξυπνο περιβάλλον ηλεκτρονικής μάθησης. Καθορίζοντας τη έννοια του «έξυπνου» μαθησιακού περιβάλλοντος, διακρίνει τις δυνατότητες έξυπνης μάθησης και τις κατηγοριοποιεί με βάση μια οντολογία εξυπνάδας έξι επιπέδων, ενώ παράλληλα ενισχύει την διεθνή έρευνα προτείνοντας έναν τρόπο αξιολόγησης τεχνολογικά υποστηριζόμενων περιβαλλόντων μάθησης ως προς το επίπεδο ωριμότητάς τους σε «εξυπνάδα», για μελλοντικές μελέτες. Εν κατακλείδι, ενισχύει την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα παρέχοντας περαιτέρω θεωρητικές και πρακτικές μελλοντικές προτάσεις, αναφορικά με την εκπαιδευτική τεχνολογία, τον μετασχηματισμό του ρόλου των εκπαιδευτικών στη σύγχρονη εκπαίδευση του 21ου αιώνα και την εκπαιδευτική πολιτική για την εισαγωγή/ μετασχηματισμό διεπιστημονικών προγραμμάτων σπουδών για την βιώσιμη ανάπτυξη στην ανώτατη εκπαίδευση.