Συσχέτιση του συνδρόμου αποφρακτικών απνοιών στον ύπνο με την εξάρτηση από τη νικοτίνη

Abstract

IntroductionSmoking a cigarette before bed, or first thing in the morning is a common habit. However, the relationship between smoking and sleep disorders has not been investigated sufficiently yet. Many aspects, especially regarding non obstructive sleep apnea–hypopnea (OSA) related disorders, are still to be addressed. Patients with obstructive sleep apnea syndrome may have a different nicotine dependence profile (smoker, non-smoker, ex-smoker, whenever smoker: yes – no, number of cigarettes per day, number of packyears, total score in Fagerström nicotine dependence scale) than those without sleep-disordered breathing. Tobacco smoking disrupts sleep architecture by reducing slow wave and rapid eye movement (REM) sleep and undermining sleep quality. Furthermore, smoking affects sleep-related co-morbidities, such as obstructive sleep apnoea-hypopnea syndrome (OSAHS), insomnia, parasomnias, arousals, bruxism, restless legs but also non-sleep-related conditions such as cardiovascular, metabolic, respiratory, neurologic, psychiatric, inflammatory, gynecologic and pediatric, while poor sleep quality also seems to worsen the success chances of a smoking cessation effort. In conclusion, existing literature suggests that there is a harmful relation between smoking and sleep.AimThe aim of this study is to investigate this different nicotine dependence profile in this group of patients. More specifically, the aim of this doctoral thesis is to investigate the relationship between the Fagerström scale and the sleep apnea-hypopnea index (AHI), which is a basic indicator for measuring sleep-disordered breathing, as well as the relationship between the Fagerström scale and the rest of the parameters for measuring sleep-disordered breathing (Epworth sleepiness scale, Berlin sleep apnea questionnaire, STOPbang sleep apnea questionnaire, Athens insomnia scale), as well as the other sleep study parameters, besides AHI. Methods All adult patients who visited a tertiary sleep clinic and provided information about their smoking history were included in this cross-sectional study. A total of 4347 patients were divided into current, former and never smokers, while current and former smokers were also grouped, forming the group of ever smokers. Sleep related characteristics, derived from questionnaires and sleep studies, were compared between those groups. Furthermore, smoking history, measured in packyears of smoking and nicotine dependence, measured with the Fagerström scale, were correlated with various epidemiological and sleep-related variables. Results Ever smokers presented with significantly greater body mass index (BMI), neck and waist circumference and with increased frequency of metabolic and cardiovascular co-morbidities compared to never smokers. They also presented significantly higher apnea–hypopnea index (AHI) compared to never smokers (30.2 (33.2) events / hour vs. 28.4 (33.1) events / hour, p < 0.001) and were diagnosed more frequently with severe and moderate OSA (50.3% vs. 46.9% and 26.2% vs. 24.8% respectively). Epworth sleepiness scale (ESS) did not differ between groups (p = 0.13). Ever smokers, compared to never smokers, presented more frequent episodes of sleeptalking (30.8% vs. 26.6%, p = 0.004), abnormal movements (31.1% vs. 27.7%, p = 0.021), restless sleep (59.1% vs 51.6%, p < 0.001), and legs movements (p = 0.002) during sleep. Those were more evident in current smokers and correlated significantly with increasing AHI. Packyears were positively correlated with Epworth sleepiness scale (ESS) (B = 0.38, p = 0.007), %REM sleep time (B = 0.60, p = 0.042), apnea-hypopnea index (AHI) (B = 0.13, p < 0.001), oxygen desaturation index (ODI) (B = 0.13, p < 0.001), mean and maximum apnea duration (B = 0.42, p < 0.001 and B = 0.14, p < 0.001 respectively), while they were negatively correlated with mean and minimum SpO2 (B = -1.70, p < 0.001 and B = -0.42, p < 0.001 respectively). Furthermore, smoking history exhibited a significantly increasing trend with increasing OSA diagnosis and severity (p < 0.001). Patients with abnormal movements during sleep and those with restless sleep showed a significantly higher nicotine dependence, measured with Fagerström scale, compared to those without abnormal movements or restless sleep (5.4 ± 2.8 vs 4.7 ± 2.8, p = 0.002 and 5.1 ± 2.9 έναντι 4.7 ± 2.7, p = 0.043). Conclusions Smoking history in packyears probably affects OSAHS characteristics, while nicotine dependence seems to be related more with abnormal sleep behaviors. These findings highly suggest the existence of a smoking-induced disturbed sleep pattern.

ΕισαγωγήΗ σχέση μεταξύ του καπνίσματος και των διαταραχών του ύπνου δεν έχει διερευνηθεί ακόμη επαρκώς. Οι ασθενείς με σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας ύπνου (ΣΑΑΥ) μπορεί να έχουν διαφορετικό προφίλ εξάρτησης από τη νικοτίνη από εκείνους χωρίς διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο. Το κάπνισμα διαταράσσει την αρχιτεκτονική του ύπνου μειώνοντας τον ύπνο αργών κυμάτων και ταχείας κίνησης των ματιών (REM) και υπονομεύοντας την ποιότητα του ύπνου. Επιπλέον, εκτός από το ΣΑΑΥ, το κάπνισμα επηρεάζει τον ύπνο αυξάνοντας τις διαταραχές ύπνου όπως, αϋπνία, παρααϋπνίες, διέγερση, βρουξισμό, ανήσυχα πόδια αλλά και καταστάσεις που δεν σχετίζονται με τον ύπνο, όπως καρδιαγγειακές, μεταβολικές, νευρολογικές, ψυχολογικές και φλεγμονώδεις, ενώ η κακή ποιότητα ύπνου φαίνεται επίσης να επιδεινώνει τις πιθανότητες επιτυχίας μιας προσπάθειας διακοπής του καπνίσματος. Συμπερασματικά, η υπάρχουσα βιβλιογραφία προτείνει ότι υπάρχει μια βλαβερή σχέση μεταξύ του καπνίσματος και του ύπνου. Σκοπός Ο στόχος αυτής της διδακτορικής διατριβής είναι να διερευνήσει αυτό το διαφορετικό προφίλ εξάρτησης από τη νικοτίνη σε αυτή την ομάδα ασθενών. Πιο συγκεκριμένα στόχος αυτής της διδακτορικής διατριβής είναι να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ της κλίμακας Fagerström – και του υπνο-απνοϊκού δείκτη (AHI), ο οποίος είναι βασικός δείκτης μέτρησης των διαταραχών της αναπνοής στον ύπνο, καθώς και τη σχέση μεταξύ της κλίμακας Fagerström και των υπολοίπων παραμέτρων μέτρησης των διαταραχών της αναπνοής στον ύπνο (κλίμακα υπνηλίας Epworth, ερωτηματολόγιο Berlin για την υπνική άπνοια, ερωτηματολόγιο STOPbang για την υπνική άπνοια, κλίμακα Athens για την αϋπνία), καθώς και των υπολοίπων παραμέτρων της μελέτης ύπνου, πέραν του AHI. Μέθοδοι Όλοι οι ενήλικες ασθενείς που επισκέφθηκαν μια τριτοβάθμια κλινική ύπνου και παρείχαν πληροφορίες σχετικά με το ιστορικό καπνίσματός τους συμπεριλήφθηκαν σε αυτή τη συγχρονική μελέτη. Συνολικά 4347 ασθενείς χωρίστηκαν σε νυν, πρώην και ουδέποτε καπνιστές, ενώ ομαδοποιήθηκαν και οι νυν και πρώην καπνιστές, αποτελώντας την ομάδα των οποτεδήποτε καπνιστών. Τα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με τον ύπνο, που προέρχονται από ερωτηματολόγια και μελέτες ύπνου, συγκρίθηκαν μεταξύ αυτών των ομάδων. Επιπλέον, το ιστορικό καπνίσματος, μετρούμενο σε πακέτο-έτη καπνίσματος και εξάρτησης από τη νικοτίνη, μετρούμενη με την κλίμακα Fagerström, συσχετίστηκε με διάφορες επιδημιολογικές μεταβλητές και μεταβλητές που σχετίζονται με τον ύπνο. Αποτελέσματα Οι καπνιστές παρουσίαζαν σημαντικά μεγαλύτερο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ), περιφέρεια λαιμού και μέσης και αυξημένη συχνότητα μεταβολικών και καρδιαγγειακών συννοσηροτήτων σε σύγκριση με τους μη καπνιστές. Παρουσίασαν επίσης σημαντικά υψηλότερο δείκτη άπνοιας-υπόπνοιας (AHI) σε σύγκριση με τους μη καπνιστές (30.2 (33.2) συμβάντα / ώρα έναντι 28.4 (33.1) συμβάντων / ώρα, p < 0.001) και διαγνώστηκαν συχνότερα με σοβαρό και μέτριο ΣΑΑΥ (50.3% έναντι 46.9% και 26.2% έναντι 24.8% αντίστοιχα). Η κλίμακα υπνηλίας Epworth (ESS) δεν διέφερε μεταξύ των ομάδων (p = 0.13). Οι καπνιστές, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές, παρουσίασαν συχνότερα επεισόδια παραμιλητού (30.8% έναντι 26.6%, p = 0.004), μη φυσιολογικές κινήσεις (31.1% έναντι 27.7%, p = 0.021), ανήσυχο ύπνο (59.1% έναντι 51.6%, p < 0.001) και ανήσυχα πόδια κατά τη διάρκεια του ύπνου (p = 0.002). Αυτά ήταν πιο εμφανή στους νυν καπνιστές και συσχετίστηκαν σημαντικά με την αύξηση του AHI. Τα πακέτο-έτη συσχετίστηκαν θετικά με την κλίμακα υπνηλίας Epworth (ESS) (B = 0.38, p = 0.007), με τον %REM χρόνο ύπνου (B = 0.60, p = 0.042), τον δείκτη άπνοιας-υπόπνοιας (AHI) (B = 0.13, p < 0.001), τον δείκτη αποκορεσμού του οξυγόνου (ODI) (B = 0.13, p < 0.001), τη μέση και μέγιστη διάρκεια άπνοιας (B = 0.42, p < 0.001 και B = 0.14, p < 0.001 αντίστοιχα), ενώ συσχετίστηκαν αρνητικά με το % non-REM χρόνο ύπνου (B = -0.60, p = 0.042) και το μέσο και ελάχιστο SpO2 (B = -1.70, p < 0.001 και B = -0.42, p < 0.001 αντίστοιχα). Επιπλέον, το ιστορικό καπνίσματος παρουσίασε μια σημαντικά αυξητική τάση με αυξανόμενη διάγνωση και βαρύτητα του ΣΑΑΥ (p < 0.001). Οι ασθενείς με μη φυσιολογικές κινήσεις κατά τη διάρκεια του ύπνου και εκείνοι με ανήσυχο ύπνο εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερη εξάρτηση από τη νικοτίνη, μετρούμενη με την κλίμακα Fagerström, σε σύγκριση με αυτούς χωρίς μη φυσιολογικές κινήσεις ή ανήσυχο ύπνο (5.4 ± 2.8 έναντι 4.7 ± 2.8, p = 0.002 και 5.1 ± 2.9 έναντι 4.7 ± 2.7, p = 0.043). Συμπεράσματα Το ιστορικό καπνίσματος σε πακέτο-έτη πιθανότητα επηρεάζει τα χαρακτηριστικά του ΣΑΑΥ, ενώ η εξάρτηση από τη νικοτίνη φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με μη φυσιολογικές συμπεριφορές ύπνου. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν έντονα την ύπαρξη ενός διαταραγμένου μοτίβου ύπνου που προκαλείται από το κάπνισμα.