Η επίδραση των φλεγμονωδών νοσημάτων του εντέρου στην ποιότητα ζωής και στην παραγωγικότητα στην εργασία των ΙΦΝΕ ασθενών υπό αγωγή

Abstract

Inflammatory bowel disease (IBD), which includes Crohn’s disease (CD) and ulcerative colitis (UC), represents a chronic, immune-mediated disorder that primarily targets the gastrointestinal tract but also involves a range of systemic and extraintestinal manifestations. Typically diagnosed in adolescence or early adulthood, IBD persists throughout life, requiring ongoing medical supervision and long-term therapy. Although advances in pharmacological treatment—particularly with immunomodulators and biologic agents—have significantly improved outcomes, many patients continue to face variable disease activity, persistent symptoms, or treatment-related complications. These challenges have a profound influence on everyday functioning and psychosocial well-being. The consequences of IBD extend beyond clinical symptoms to HRQoL. Individuals frequently report difficulties in mobility, daily activities, and self-care, along with fatigue, pain, and emotional distress. Feelings of anxiety, depression, and social withdrawal remain prevalent, even during phases of remission. Collectively, these elements reduce patients’ perception of overall health and wellness. To systematically measure HRQoL, the EQ-5D-3L questionnaire has been widely validated. This instrument captures five key domains—mobility, self-care, daily activities, pain/discomfort, and anxiety/depression—and is routinely applied in chronic diseases, including IBD.In parallel, IBD exerts a notable impact on occupational life. The unpredictable pattern of flares, medical visits, and ongoing fatigue often result in absenteeism, diminished efficiency at work (presenteeism), and, in severe cases, job loss. The Work Productivity and Activity Impairment (WPAI) questionnaire is a validated tool designed to quantify such effects across both paid employment and unpaid roles. Previous research consistently shows that patients with IBD experience significantly higher productivity losses than the general population, reflecting the broader economic and societal toll of the condition. While the detrimental effects of IBD on quality of life and work capacity are well established, much of the existing literature has focused on individuals with uncontrolled or advanced disease. Less evidence is available regarding the residual impact among patients receiving active treatment and regular care. Since contemporary therapies aim not only to control symptoms but also to restore long-term functioning, understanding the real-world burden of IBD in treated populations is vital.

Τα Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου (ΙΦΝΕ), που περιλαμβάνουν τη νόσο Crohn (CD) και την ελκώδη κολίτιδα (UC), αποτελούν χρόνιες, ανοσοδιαμεσολαβούμενες παθήσεις με κύρια εντόπιση τον γαστρεντερικό σωλήνα, αλλά με ευρύ φάσμα συστηματικών και εξωεντερικών εκδηλώσεων. Η νόσος εμφανίζεται συνήθως στην εφηβεία ή την πρώιμη ενήλικο ζωή και επιμένει δια βίου, απαιτώντας μακροχρόνια παρακολούθηση και θεραπεία. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στη φαρμακευτική αγωγή, ιδίως με ανοσοτροποποιητικά και βιολογικούς παράγοντες, σημαντικό ποσοστό ασθενών συνεχίζει να παρουσιάζει μεταβαλλόμενη δραστηριότητα, επίμονα συμπτώματα ή επιπλοκές, με σημαντικές συνέπειες στη λειτουργικότητα και την ψυχοκοινωνική ευεξία. Οι επιπτώσεις των ΙΦΝΕ υπερβαίνουν τα κλινικά συμπτώματα και αντανακλώνται στην υγεία που σχετίζεται με την ποιότητα ζωής (HRQoL). Συχνά αναφέρονται περιορισμοί στη φυσική δραστηριότητα, κόπωση, πόνος, κοινωνική απομόνωση και ψυχικές διαταραχές όπως άγχος και κατάθλιψη, ακόμη και σε ύφεση. Το ερωτηματολόγιο EQ-5D-3L, ευρέως επικυρωμένο εργαλείο, αξιολογεί πέντε βασικές διαστάσεις (κινητικότητα, αυτοεξυπηρέτηση, καθημερινές δραστηριότητες, πόνος/δυσφορία και άγχος/κατάθλιψη) και χρησιμοποιείται συστηματικά σε χρόνια νοσήματα, περιλαμβανομένων των ΙΦΝΕ. Παράλληλα, η νόσος επηρεάζει σημαντικά την επαγγελματική δραστηριότητα. Η απρόβλεπτη εμφάνιση εξάρσεων, οι ιατρικές επισκέψεις και η επίμονη κόπωση οδηγούν σε αυξημένη απουσία από την εργασία, μειωμένη αποδοτικότητα (presenteeism) και, σε σοβαρές περιπτώσεις, σε απώλεια επαγγελματικής θέσης. Το ερωτηματολόγιο WPΑI αποτελεί έγκυρο εργαλείο για την ποσοτικοποίηση αυτών των παραμέτρων σε αμειβόμενη και μη αμειβόμενη δραστηριότητα. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι οι ασθενείς με ΙΦΝΕ εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερες απώλειες παραγωγικότητας συγκριτικά με τον γενικό πληθυσμό, γεγονός που επιβαρύνει οικονομικά και κοινωνικά. Αν και οι επιπτώσεις των ΙΦΝΕ στην ποιότητα ζωής και την επαγγελματική λειτουργικότητα είναι τεκμηριωμένες, τα περισσότερα δεδομένα αφορούν ασθενείς με ανεξέλεγκτη ή βαριά νόσο. Περιορισμένα στοιχεία υπάρχουν για το υπολειπόμενο φορτίο σε ασθενείς που λαμβάνουν ενεργή θεραπεία και παρακολουθούνται συστηματικά. Καθώς οι σύγχρονες θεραπείες στοχεύουν όχι μόνο στον έλεγχο των συμπτωμάτων αλλά και στη βελτίωση της λειτουργικότητας, η αξιολόγηση της πραγματικής επιβάρυνσης είναι κρίσιμη.