Παύλος Καρρέρ (1829-1896): το λυρικό του έργο μέσα από το παράδειγμα τριών οπερών της πρώιμης και μέσης περιόδου, Isabella d’ Aspeno (1853-1854), La Rediviva (1855), Maria Antonietta (1873): κριτική έκδοση και ιστορικοαναλυτική προσέγγιση

Abstract

This dissertation examines the musicological restoration and critical edition of three previously unpublished operatic works by Pavlos Carrer—Isabella d’Aspeno (1853–1854), La Rediviva (1855), and Maria Antonietta (1873)—with the aim of restoring them to artistic and scholarly attention. The primary sources, preserved mainly in archival collections in Milan and Zakynthos, were digitized, catalogued, and systematically studied. Their condition required the deciphering of illegible passages and careful collation with full scores, orchestral parts, and printed librettos of the period. The works were transcribed into modern notation using Finale music-engraving software and subsequently subjected to detailed visual and aural review. A comprehensive critical apparatus documents all editorial interventions.The dissertation includes a complete critical edition of the scores and a full edition with Greek translation of the librettos, making the works accessible for both scholarly research and potential performance. In addition to the editorial work, the study explores Carrer’s musical language through selected excerpts representative of major dramaturgical and formal types of nineteenth-century Italian opera. The analysis highlights his compositional craftsmanship, melodic fluency, and firm command of the Italian operatic tradition, demonstrating his capacity to engage meaningfully with the broader European operatic milieu. Finally, the dissertation situates these works within the historical and cultural context of Ionian opera and nineteenth-century Greek music theatre, contributing to a deeper understanding of Greek operatic production and its place within European musical culture.

Η διατριβή επικεντρώνεται στη μουσικολογική αποκατάσταση και κριτική έκδοση τριών ανέκδοτων λυρικών έργων του Παύλου Καρρέρ —Isabella d’Aspeno (1853–1854), La Rediviva (1855) και Maria Antonietta (1873)— με στόχο την επαναφορά τους στο καλλιτεχνικό και ερευνητικό προσκήνιο. Το πηγαίο υλικό, προερχόμενο κυρίως από αρχεία του Μιλάνου και της Ζακύνθου, ψηφιοποιήθηκε, ταξινομήθηκε και μελετήθηκε συστηματικά, αποκαλύπτοντας διαφορετικού τύπου φθορές και ιδιαιτερότητες σε κάθε χειρόγραφο. Πραγματοποιήθηκε αντιγραφή στο μουσικό λογισμικό Finale. Η αποκατάστασή του απαιτούσε, κατά περίπτωση, αποκωδικοποίηση δυσανάγνωστων σημειώσεων, συμπλήρωση ελλειπόντων στοιχείων και διασταύρωση με σπαρτίτα, πάρτες και έντυπα λιμπρέτα της εποχής. Μετά την αντιγραφή, ακολούθησε ενδελεχής οπτικός και ακουστικός έλεγχος, καθώς και η σύνταξη κριτικών σχολίων που καταγράφουν όλες τις επεμβάσεις, από διορθώσεις φθογγοσήμων έως ενορχηστρωτικές αποσαφηνίσεις. Η εργασία συνοδεύεται από πλήρη έκδοση και μετάφραση των λιμπρέτων στα Ελληνικά και από κριτική έκδοση των παρτιτούρων, καθιστώντας τα έργα λειτουργικά τόσο για μελέτη όσο και για ενδεχόμενη εκτέλεση. Παράλληλα, η διατριβή διερευνά τη μουσική γλώσσα του Καρρέρ μέσα από επιλεγμένα αποσπάσματα που εκπροσωπούν βασικούς δραματουργικούς και μορφολογικούς τύπους του ιταλικού λυρικού θεάτρου του 19ου αιώνα. Η ανάλυση αναδεικνύει τη συνθετική του επάρκεια, τη μελωδική του δεινότητα, τη δραματουργική του ακρίβεια και την άριστη γνώση της ιταλικής οπερατικής παράδοσης, καταδεικνύοντας ότι ο Καρρέρ υπήρξε δημιουργός υψηλού επιπέδου, ικανός να σταθεί ισότιμα στο διεθνές περιβάλλον μεταξύ των συγχρόνων του. Τέλος, η εργασία εξετάζει το ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο της επτανησιακής όπερας, τις συνθήκες παραγωγής μουσικού θεάτρου στην Ελλάδα του 19ου αιώνα, καθώς και τις σχέσεις της ελληνικής λυρικής δημιουργίας με την ιταλική παράδοση. Η συμβολή της διατριβής συνίσταται τόσο στην αποκατάσταση και τεκμηρίωση τριών σημαντικών έργων όσο και στη διεύρυνση της μουσικολογικής συζήτησης γύρω από την ελληνική οπερατική δημιουργία της εποχής και τη θέση της στον ευρωπαϊκό λυρικό πολιτισμό.