Kανόνες και Ελευθερία στην προοπτική ενός ηθικού διαλόγου: το έργο του Tristram Engelhardt υπό το φως της ασκητικής των Καππαδόκων Πατέρων

Abstract

This doctoral dissertation explores the relationship between rules and freedom within the framework of Christian ethics, focusing on the work of Tristram Engelhardt and the ascetic tradition of the Cappadocian Fathers. Its aim is to investigate how normativity and freedom can be interpreted theologically within the contemporary moral discourse. The study first analyzes the semantic and philosophical development of these concepts in the history of thought and in biblical and patristic tradition. It then examines Engelhardt’s ethical thought and his contribution to modern bioethical discussions. Through a comparative approach, the dissertation highlights the encounter between patristic ascetic ethics and contemporary moral questions. Special emphasis is given to understanding the rule not as an external constraint but as a path of participation in ecclesial life. Freedom is interpreted as an existential movement toward truth and deification. The study concludes by proposing a contemporary Christian ethical perspective that integrates normativity and personal freedom. In this way, it contributes to the ongoing theological dialogue of the present age.

Η διδακτορική διατριβή εξετάζει τη σχέση μεταξύ κανόνων και ελευθερίας στο πλαίσιο της χριστιανικής ηθικής, με κεντρικό άξονα το έργο του Tristram Engelhardt και την ασκητική παράδοση των Καππαδοκών Πατέρων. Σκοπός της είναι να διερευνήσει πώς οι έννοιες της κανονιστικότητας και της ελευθερίας μπορούν να ερμηνευθούν θεολογικά μέσα στον σύγχρονο ηθικό διάλογο. Η μελέτη αναλύει αρχικά τη σημασιολογική και φιλοσοφική διάσταση των δύο εννοιών στην ιστορία της σκέψης και στη βιβλική και πατερική παράδοση. Στη συνέχεια παρουσιάζει την ηθική σκέψη του Engelhardt και τη συμβολή του στον σύγχρονο διάλογο της βιοηθικής. Μέσα από συγκριτική προσέγγιση, η εργασία αναδεικνύει τη συνάντηση της πατερικής ασκητικής ηθικής με τη σύγχρονη ηθική προβληματική. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατανόηση του κανόνα όχι ως εξωτερικού περιορισμού αλλά ως οδού συμμετοχής στην εκκλησιαστική ζωή. Παράλληλα, η ελευθερία ερμηνεύεται ως υπαρξιακή κίνηση προς την αλήθεια και τη θέωση. Η διατριβή καταλήγει στην πρόταση μιας σύγχρονης χριστιανικής ηθικής που συνδυάζει κανονιστικότητα και προσωπική ελευθερία. Έτσι επιχειρείται η συμβολή στον θεολογικό διάλογο του σήμερα.