The pulse of dialogue: explaining opposition to energy policies in Western Macedonia and Crete

Abstract

Guided by two core questions, this dissertation undertakes an exploratory journey into the dialogical dynamics of knowledge production. The first question analyses the explanatory strength of what I describe as “dialogical ethnographic theory,” theoretical frameworks formed in partnership with members of energy initiatives. This learning objective revolves around the explanatory potential of dialogical ethnographic theory visà-vis more hegemonic theoretical approaches that could have been employed, particularly the Theory of Planned Behaviour, a widely used model for interpreting psychosocial phenomena in social and environmental psychology. The second question explores the complications and implications of taking up dialogical approaches in the empirical social sciences. The dissertation is structured into three main parts. In Part I, I draw on critical realism to explore the role of metatheory as an underlabourer, that is, as a supportive foundation for the explanatory-emancipatory social sciences. Part I explores the ontological, epistemological, methodological, and axiological implications of dialogical and explanatory approaches. Part II offers an in-depth analysis of the ethnographic fieldwork with energy initiatives against industrial renewable energy resources in Western Macedonia and the hydrocarbon exploration in Crete. Part II explores how explanatory ethnographic theories may be co-shaped through dialogues with members of community-based energy initiatives. Part III examines the dissertation’s contribution to critical theorisation in energy research. Drawing upon critical realism and dialogical ethnographic theory, Part III addresses the first research question by undertaking a metacritique of theorisation within the empirical social sciences, with particular emphasis on psychological theory. The second question is addressed through a reflective inquiry into both the transformative potential and the challenges of dialogical approaches amid the climate emergency.

Εξετάζοντας δύο βασικές ερωτήματα, η παρούσα διατριβή διερευνά τις διαλογικές δυναμικές της παραγωγής γνώσης. Η πρώτη ερώτηση αναλύει το θεωρητικό δυναμικό αυτού που αποκαλώ «διαλογική εθνογραφική θεωρία», δηλαδή θεωρητικών πλαίσιων που διαμορφώνονται σε συνεργασία συνομιλητές/συνομιλήτριες κατά την διαδικασία της εμπειρικής έρευνας. Αυτός ο μαθησιακός στόχος περιστρέφεται γύρω από την εξηγητική δυναμική της διαλογικής εθνογραφικής θεωρίας σε σχέση με άλλες ηγεμονικές θεωρητικές προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, ιδιαίτερα με τη Θεωρία της Σχεδιασμένης Συμπεριφοράς, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο μοντέλο για την ερμηνεία ψυχοκοινωνικών φαινομένων στην κοινωνική και περιβαλλοντική ψυχολογία. Η δεύτερη ερώτηση εξετάζει τις περιπλοκές και τις επιπτώσεις της υιοθέτησης διαλογικών προσεγγίσεων στις εμπειρικές κοινωνικές επιστήμες. Η διατριβή δομείται σε τρία κύρια μέρη. Στο Μέρος Ι, ανατρέχω στον κριτικό ρεαλισμό για να εξετάσω το ρόλο της μεταθεωρίας ως «υποστηρικτικής βάσης» για τις εξηγητικές και χειραφετητικές κοινωνικές επιστήμες. Το Μέρος Ι εξετάζει τις οντολογικές, επιστημολογικές, μεθοδολογικές και αξιακές συνέπειες των διαλογικών και εξηγητικών προσεγγίσεων. Στο Μέρος ΙΙ, προσφέρεται μια σε βάθος ανάλυση της εθνογραφικής έρευνας με μέλη πρωτοβουλίων ενάντια στις βιομηχανικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία και την εξερεύνηση υδρογονανθράκων στην Κρήτη. Το Μέρος ΙΙ εξετάζει πώς οι εξηγητικές εθνογραφικές θεωρίες ενδέχεται να συνδιαμορφωθούν μέσω διαλόγων με τα μέλη των πρωτοβουλιών ενέργειας. Στο Μέρος ΙΙΙ, εξετάζεται η συνεισφορά της διατριβής στην κριτική θεωρητική σκέψη στην έρευνα για την ενέργεια. Αντλώντας από τον κριτικό ρεαλισμό και τη διαλογική εθνογραφική θεωρία, το Μέρος ΙΙΙ απαντά στην πρώτη ερευνητική ερώτηση αναλαμβάνοντας μια μετακριτική της θεωρητικής σκέψης στις εμπειρικές κοινωνικές επιστήμες, με ιδιαίτερη έμφαση στη ψυχολογική θεωρία. Η δεύτερη ερώτηση απαντάται μέσω μιας αναστοχαστικής διερεύνησης τόσο της μετασχηματιστικής δυνατότητας όσο και των προκλήσεων των διαλογικών προσεγγίσεων εν μέσω της πλανητικής κρίσης.