Η επίδραση μιας προπονητικής παρέμβασης βασισμένης στο παιχνίδι στην τεχνικοτακτική συμπεριφορά νεαρών καλαθοσφαιριστών

Abstract

Basketball, as a highly popular sport with broad participation, highlights the need for teaching methods that foster not only technical skills but also tactical understanding, cooperation, and intrinsic motivation. In this context, learner-centered approaches provide an effective alternative, offering substantial pedagogical and developmental benefits for young athletes. The purpose of the present study was to implement and evaluate a training program based on learner-centered theory and the Teaching Games for Understanding (TGfU) model in novice basketball players. The study examined the effects of an eight-week intervention (24 training sessions) on fundamental offensive and defensive skills, as well as on psychological parameters such as perceived exertion, athletes’ motivation, and enjoyment. Participants were 61 boys aged 10–12 years, divided into an experimental group trained with the TGfU method (n=28) and a control group trained with the Direct Instruction (DI) method (n=33). The BALPAI was used for the assessment of skills, alongside questionnaires measuring motivation, perceived exertion, and enjoyment. Results indicated that the TGfU group demonstrated significantly greater improvements in overall performance index, decision-making, skill execution, and final effectiveness. Higher values were also observed in specific offensive (off-ball movement) and defensive behaviors (on ball defense, off-ball defense). Psychologically, the TGfU athletes reported significant gains in identified regulation and increased intrinsic motivation, while perceived exertion was higher but did not negatively affect training enjoyment. Overall, the findings revealed that the application of the TGfU method led to substantial improvements in game performance and certain technical-tactical skills, while simultaneously enhancing athletes’ intrinsic motivation and enjoyment compared to direct instruction.

Η καλαθοσφαίριση, ως ιδιαίτερα δημοφιλές άθλημα με μεγάλη συμμετοχή, αναδεικνύει την ανάγκη για διδακτικές προσεγγίσεις που καλλιεργούν όχι μόνο τις τεχνικές δεξιότητες αλλά και την τακτική κατανόηση, τη συνεργασία και τα εσωτερικά κίνητρα. Στο πλαίσιο αυτό, οι παιχνιδοκεντρικές προσεγγίσεις αποτελούν μια αποτελεσματική εναλλακτική, προσφέροντας ουσιαστικά παιδαγωγικά και αναπτυξιακά οφέλη σε νεαρούς αθλητές. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η εφαρμογή και αξιολόγηση ενός προπονητικού προγράμματος βασισμένου στη παιχνιδοκεντρική θεωρία και στη προσέγγιση των παιχνιδιών για κατανόηση (Teaching Games for Understanding, TGfU) σε αρχάριους καλαθοσφαιριστές. Η έρευνα εξέτασε την επίδραση μίας παρέμβασης οκτώ εβδομάδων (24 προπονητικές μονάδες) σε βασικές επιθετικές και αμυντικές δεξιότητες, καθώς και σε ψυχολογικές παραμέτρους όπως η αντιληπτή προσπάθεια, τα κίνητρα των αθλητών/τριών και η ευχαρίστηση. Στην έρευνα συμμετείχαν 61 αγόρια, ηλικίας 10–12 ετών, χωρισμένα στην πειραματική ομάδα που χρησιμοποιήθηκε η προσέγγιση TGfU (n= 28) και την ομάδα ελέγχου που χρησιμοποιήθηκε η προσέγγιση της άμεσης διδασκαλίας (n=33). Στην αξιολόγηση χρησιμοποιήθηκε το BALPAI για τις δεξιότητες καθώς και ερωτηματολόγια κινήτρων και αντιληπτής προσπάθειας και ευχαρίστησης. Διαπιστώθηκε πως η ομάδα TGfU παρουσίασε στατιστικά σημαντικά μεγαλύτερες βελτιώσεις στις μεταβλητές του συνολικού δείκτη απόδοσης, της συνολικής λήψης απόφασης, της συνολικής εκτέλεσης δεξιότητας και της συνολικής τελικής αποτελεσματικότητας. Επιπλέον, καταγράφηκαν υψηλότερες τιμές σε επιμέρους επιθετικές (κίνηση στο χώρο) και αμυντικές συμπεριφορές (άμυνα στην μπάλα, άμυνα μακριά από την μπάλα). Στο ψυχολογικό πεδίο, η πειραματική ομάδα σημείωσε στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις στην ενσωματωμένη ρύθμιση καθώς και αυξημένα επίπεδα εσωτερικών κινήτρων, ενώ η αντιληπτή προσπάθεια ήταν υψηλότερη, χωρίς ωστόσο να επηρεάζει αρνητικά την εμπειρία της προπόνησης. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας φανέρωσαν ότι η εφαρμογή της παιχνιδοκεντρικής προσέγγισης TGfU οδήγησε σε ουσιαστική βελτίωση της αγωνιστικής απόδοσης αλλά και ορισμένων τεχνικο-τακτικών δεξιοτήτων, ενώ παράλληλα ενίσχυσε τα εσωτερικά κίνητρα και την ευχαρίστηση των αθλητών/τριών σε σχέση με την παραδοσιακή διδασκαλία.