Liens familiaux et réseaux politiques à Byzance (717-1025)

Abstract

The aim of this study is to define the role of family as a unit within Byzantium’s political and social organization from the early eighth century to the beginning of the eleventh. On the one hand, it presents a prosopographical analysis of Byzantine elite families, seeking to reconstruct political networks; on the other, it examines Byzantine society, in which family served as the fundamental institution. The limited nature of the available sources necessitated the application of new methodological approaches to reexamine and reinterpret the evidence. To this end, we first conduct a textometric study of kinship terminology, drawing on a corpus of forty-three works from middle Byzantine literature—primarily chronicles, hagiographical texts, and correspondence. Next, we analyze all available prosopographical data on the imperial family and aristocracy to determine and evaluate the function and significance of kinship ties in political praxis.

Αντικείμενο της παρούσας μελέτης είναι ο προσδιορισμός του ρόλου της οικογένειας στην πολιτική και κοινωνική οργάνωση του Βυζαντίου από τις αρχές του Η΄ αιώνα έως τις αρχές του ΙΑ΄. Αφενός, παρουσιάζεται μια προσωπογραφική ανάλυση των οικογενειών της άρχουσας τάξης με σκοπό την ανασύσταση των πολιτικών δικτύων. Αφετέρου, εξετάζεται η βυζαντινή κοινωνία, της οποίας η οικογένεια υπήρξε θεμελιώδης θεσμός. Η ελλιπής φύση των πηγών υπαγόρευσε νέες μεθοδολογικές προσεγγίσεις για την επανερμηνεία των διαθέσιμων τεκμηρίων. Προς την κατεύθυνση αυτή, αρχικά διεξάγεται μια κειμενομετρική μελέτη του λεξιλογίου της συγγένειας, βασισμένη σε ένα σώμα 43 έργων της μεσοβυζαντινής γραμματείας. Στη συνέχεια, αναλύονται όλα τα διαθέσιμα προσωπογραφικά δεδομένα για την αυτοκρατορική οικογένεια και την αριστοκρατία, προκειμένου να αξιολογηθεί η λειτουργία και η σημασία των συγγενικών δεσμών στην πολιτική πρακτική.