Το φαρμακείο στα νοσοκομεία Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα

Abstract

Since the beginning of the 20th century, hospitals have begun to be established in the region of Eastern Makedonia and Thrace and it was interesting to explore and present the historical development of hospital pharmacy in the region of Eastern Macedonia and Thrace from the beginning of the 20th century to the present day. In this thesis, an attempt was made to present, through the existing literature, the historical sources and data of the hospitals, the establishment of the first hospital pharmacies of the specific geographical area, the jurisprudence and the code of ethics, their work over time, the provision of the services they offered and their staffing with workers, scientific staff and managers. With this work attempted to highlight all those historical elements and events, which shaped and determined over time the course of hospital pharmacies in Eastern Macedonia and Thrace, after the integration of the region into the Greek state, from the beginning of the 20th century until today. For the realization of the thesis, bibliographic sources from were used the Ministry of Health and Welfare, the region of Eastern Macedonia and Thrace, the Panhellenic Association of Hospital Pharmacists, the European Association of Hospital Pharmacists, the central library of Aristotle University, the municipal libraries of Kavala, Xanthi, Drama, Rodopi and Alexandroupolis, from national state archives and finally from books and pharmaceutical periodicals. Initially, the research began with a historical review of pharmaceutical science and its role after the establishment of the Greek state. Afterwards, reference is made to the public health services of Greece after the establishment of the Greek state, with an emphasis on hospital institutions. In addition, reference is made to the laws enacted during the 19th and 20th centuries regarding public health and the operation of hospital pharmacies. In the main body of the work presents a historical review of the pharmacies of the hospital institutions in the region of Eastern Macedonia and Thrace from the beginning of the 20th century to the present day will and describes the structure of the hospital institutions of Eastern Macedonia and Thrace will be described, as well as the position that it owns the hospital pharmacy, which is part of the overall structure of a hospital. The historical context in which the establishment and operation of hospital pharmacies began and their historical review, up to the present day, is presented. This historical review includes, among other things, a special mention to the staff, scientific and non-scientific, who staffed them. The conclusions that emerge from the approach to the topic of the thesis present the historical evolution of hospital pharmacies in Eastern Makedonia and Thrace from the beginning of the 20th century to the present day. Through the historical data on hospital pharmacies, the country’s health policy and the course of secondary and tertiary care in Greece are also revealed. Also, the important role of hospital pharmacies in the field of health and hospital care of patients and the application of pharmaceutical science in hospital institutions is also highlighted. Reference is also made to the scientific staff who were responsible in the hospital pharmacies in the region.

Από τις αρχές του 20ου αιώνα αρχίζουν να ιδρύονται νοσοκομεία στη περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και είχε ενδιαφέρον να εξερευνήσουμε και να παρουσιάσουμε την ιστορική εξέλιξη του νοσοκομειακού φαρμακείου στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Στη παρούσα διατριβή επιχειρήθηκε να παρουσιαστεί, μέσω της υπάρχουσας βιβλιογραφίας, των ιστορικών πηγών και στοιχείων των νοσοκομείων, η ίδρυση των πρώτων νοσοκομειακών φαρμακείων της συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής, η νομολογία και ο κώδικας δεοντολογίας, το διαχρονικό τους έργο, η παροχή των υπηρεσιών που προσέφεραν και η στελέχωσή τους με εργαζόμενους, επιστημονικό προσωπικό και υπεύθυνους. Με τη παρούσα εργασία έγινε προσπάθεια να αναδειχθούν όλα εκείνα τα ιστορικά στοιχεία και γεγονότα, που διαμόρφωσαν και καθόρισαν διαχρονικά την πορεία των νοσοκομειακών φαρμακείων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, μετά την ενσωμάτωση της περιοχής στο ελληνικό κράτος, από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα. Για την πραγματοποίηση της διατριβής χρησιμοποιήθηκαν βιβλιογραφικές πηγές από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, την περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, την Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοποιών Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων (Π.Ε.Φ.Ν.Ι.), Ευρωπαϊκή Ένωση των Νοσοκομειακών Φαρμακοποιών (ΕΑΗΡ), τη κεντρική βιβλιοθήκη του ΑΠΘ, τις δημοτικές βιβλιοθήκες Καβάλας, Ξάνθης, Δράμας, Ροδόπης και Αλεξανδρούπολης, από εθνικά αρχεία του κράτους και τέλος από βιβλία και φαρμακευτικές περιοδικές εκδόσεις. Αρχικά η έρευνα ξεκίνησε με μία ιστορική ανασκόπηση της φαρμακευτικής επιστήμης και του ρόλου της μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας της Ελλάδος μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, με έμφαση στα νοσοκομειακά ιδρύματα. Επιπρόσθετα, γίνεται αναφορά στους νόμους που θεσπίστηκαν κατά τον 19ο και 20ο αιώνα περί της δημόσιας υγείας και της λειτουργίας των νοσοκομειακών φαρμακείων. Στο κύριο σώμα της εργασίας πραγματοποιείται η ιστορική ανασκόπηση των φαρμακείων των νοσοκομειακών ιδρυμάτων στην περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι και σήμερα και περιγράφεται η διάρθρωση των νοσοκομειακών ιδρυμάτων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, καθώς και η θέση που κατέχει σε αυτήν το νοσοκομειακό φαρμακείο, το οποίο αποτελεί τμήμα της συνολικής δομής ενός νοσοκομείου. Παρουσιάζεται το ιστορικό πεδίο στο οποίο ξεκίνησε η ίδρυση και λειτουργία των νοσοκομειακών φαρμακείων και η ιστορική τους ανασκόπηση, μέχρι και σήμερα. Η ιστορική αυτή ανασκόπηση περιλαμβάνει εκτός των άλλων και ειδική μνεία στο προσωπικό, επιστημονικό και μη, που τα στελέχωσε. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν με την προσέγγιση του θέματος της εργασίας παρουσιάζουν την ιστορική εξέλιξη των νοσοκομειακών φαρμακείων της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα. Μέσω των ιστορικών δεδομένων για τα νοσοκομειακά φαρμακεία διαφαίνεται και η υγειονομική πολιτική της χώρας και η πορεία της δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα. Επίσης, αναδεικνύεται ο σημαντικότατος ρόλος των νοσοκομειακών φαρμακείων στο τομέα της υγείας και της νοσοκομειακής περίθαλψης των ασθενών και η εφαρμογή της φαρμακευτικής επιστήμης μέσα στα νοσοκομειακά ιδρύματα. Επίσης, γίνεται μνεία στο επιστημονικό προσωπικό που ήταν υπεύθυνο στα νοσοκομειακά φαρμακεία της περιοχής.