Μελέτη της επίδρασης της προσαρμοσμένης θεραπευτικής άσκησης Qigong σε ασθενείς με χρόνια οσφυαλγία

Abstract

Introduction. Chronic low back pain is a multidimensional condition in which physical dysfunction coexists with psychological and cognitive factors. Qigong has been proposed as a mind–body exercise with potential effects on pain modulation and associated psychosocial parameters.Objective. This study aimed to examine the effectiveness of adding a tailored Qigong programme to an acupuncture protocol, compared with acupuncture alone and acupuncture combined with stretching, on multiple biological and psychosocial outcomes in patients with chronic low back pain. Methods. A single-blind, randomised controlled prospective trial was conducted with 60 participants with chronic low back pain (19 men, 41 women), allocated to three groups (A: acupuncture, B: acupuncture+stretching, C: acupuncture+Qigong). Interventions were implemented over 8 weeks. Outcomes included pressure pain threshold (PPT), pain intensity (VAS, SF-MPQ), physical performance (5R-STS), functional disability (RMDQ), psychological–cognitive indices (HADS, FABQ, PCS), quality of life (SF-12), and perceived global improvement (GPE), measured at T1 (baseline), T2 (8 weeks) and T3 (14-week follow-up). Repeated Measures ANOVA and mixed linear models were used to assess main effects and time × group interactions (p<0.05). Results. Repeated Measures ANOVA were used as a preliminary approach and did not reveal consistent trends of change over time across all outcomes. Mixed linear models indicated time-related improvement in pressure pain sensitivity and in most secondary outcomes, with statistically significant effects in several variables (p<0.05), though not in all. A significant time × group interaction emerged for PPT (local, regional, remote and global), with the acupuncture+Qigong group showing the greatest improvement at remote sites compared with the stretching group (b = 1.05, 95% CI 0.51–1.59, p = 0.001). For psychological measures, group C showed a suggestive reduction in HADS-anxiety compared with stretching (b = −0.89, 95% CI −2.05 to −0.58, p = 0.002). On the other hand, physical performance (5R-STS), quality of life (SF-12), kinesiophobia (FABQ) and pain catastrophising (PCS) showed no time × group interaction, and the improvement over time was limited or not statistically significant (all p>0.05). Conclusions. The addition of Qigong to an acupuncture protocol may enhance the analgesic response and reduce psychological burden in chronic low back pain, supporting its role as a complementary therapeutic option.

Εισαγωγή: Η χρόνια οσφυαλγία αποτελεί πολυδιάστατη κατάσταση, όπου η σωματική δυσλειτουργία συνυπάρχει με ψυχολογικούς και γνωσιακούς παράγοντες. Το Qigong έχει προταθεί ως άσκηση σώματος–νου με πιθανή επίδραση στη ρύθμιση του πόνου και των σχετιζόμενων ψυχοκοινωνικών παραμέτρων. Σκοπός: Η μελέτη αποσκοπούσε στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της επιπρόσθετης προσαρμοσμένης άσκησης Qigong σε πρόγραμμα βελονισμού, συγκριτικά με βελονισμό μόνο και βελονισμό με διατάσεις, σε ασθενείς με χρόνια οσφυαλγία σε διάφορες βιολογικές και ψυχοκοινωνικές παραμέτρους. Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη, μονή-τυφλή προοπτική μελέτη με 60 ασθενείς με χρονία οσφυαλγία (19 άντρες, 41 γυναίκες), κατανεμημένους σε τρεις ομάδες (Α: βελονισμός, Β: βελονισμός+διατάσεις, Γ: βελονισμός+Qigong). Οι παρεμβάσεις εφαρμόστηκαν για 8 εβδομάδες. Η μηχανική ευαισθησία (PPT), ο πόνος (VAS, SF-MPQ), η σωματική λειτουργικότητα (5R-STS), η λειτουργική ανικανότητα (RMDQ), ψυχολογικοί – γνωσιακοί δείκτες (HADS, FABQ, PCS, ποιότητα ζωής (SF-12) και αντίληψη συνολικής βελτίωσης (GPE) στις χρονικές στιγμές T1 (πριν την παρέμβαση), T2 (στις 8 εβδομάδες) και T3 (14 εβδομάδες μετά) ώστε να διερευνηθούν τα αποτελέσματα αμέσως μετά την λήξη της θεραπείας αλλά και μέσο-μακροπρόθεσμα. Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν Repeated Measures ANOVA και μικτά γραμμικά μοντέλα για την εκτίμηση κύριων επιδράσεων και αλληλεπίδρασης χρόνου × ομάδας (p<0,05). Αποτελέσματα: Τα Repeated Measures ANOVA χρησιμοποιήθηκαν ως προκαταρκτική ανάλυση, χωρίς όμως να αναδείξουν σαφείς τάσεις μεταβολής στον χρόνο σε όλες τις εκβάσεις. Τα μικτά γραμμικά μοντέλα έδειξαν βελτίωση στον χρόνο για τη μηχανική ευαισθησία και τις περισσότερες δευτερογενείς εκβάσεις, με στατιστική σημαντικότητα σε αρκετές μεταβλητές (p<0,05), αλλά όχι σε όλες. Καταγράφηκε αλληλεπίδραση χρόνου × ομάδας για τη μηχανική ευαισθησία (τοπικά, περιοχικά, απομακρυσμένα και συνολικά PPT), με την ομάδα βελονισμού + Qigong να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση στα απομακρυσμένα σημεία σε σχέση με τις διατάσεις (b = 1.05, 95% CI 0.51–1.59, p = 0.001). Για τους ψυχομετρικούς δείκτες, η ομάδα Γ εμφάνισε ενδεικτικά μεγαλύτερη μείωση στο HADS-άγχους έναντι της ομάδας διατάσεων (b = −0.89, 95% CI −2.05 έως −0.58, p = 0.002). Αντίθετα, η λειτουργική ικανότητα (5R-STS), η ποιότητα ζωής (SF-12), η κινησιοφοβία (FABQ) και η καταστροφολογία (PCS) δεν εμφάνισαν αλληλεπίδραση χρόνου × ομάδας, ενώ η βελτίωση στον χρόνο ήταν περιορισμένη ή μη στατιστικά σημαντική (όλα p>0,05). Συμπεράσματα: Η προσθήκη Qigong σε πρόγραμμα βελονισμού ενδέχεται να ενισχύει την αναλγητική απόκριση και να μειώνει την ψυχολογική επιβάρυνση σε ασθενείς με χρόνια οσφυαλγία, υποδεικνύοντας τη θέση του ως συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή.