Η παρουσία των γυναικών στη σύνθεση των διοικητικών συμβουλίων στην Ελλάδα και η σχέση τους με την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων: ανάλυση μέσω DSM

Abstract

The relationship between corporate governance and gender diversity in boardrooms has become increasingly prominent in both academic research and public debate, reflecting broader concerns about accountability, fairness, and organizational effectiveness. This Ph.D. investigates how female representation on boards interacts with corporate governance structures and financial outcomes by employing a combination of innovative methodological tools and empirical analysis. A Design Structure Matrix (DSM) framework is developed to map the interdependencies, among five fundamental corporate policies: Internal Control, Tax Policy, Financial Policy, Corporate Social Responsibility, and Disclosure Policy. By differentiating the roles of male and female directors within these policies, the analysis uncovers the ways in which decision-making responsibilities are distributed and how policy priorities are shaped by board composition. The results indicate that Internal Control consistently emerges as the central policy for both genders, while Disclosure Policy is ranked lowest in priority by female directors. These findings reveal structural variations in governance dynamics that have not been systematically documented before.The study further examines the implementation of Greece’s Law 4706/2020, which mandates a minimum threshold of female participation on boards. Using firm-level data covering the post-crisis period 2014–2019, the empirical analysis identifies a negative contemporaneous association between female board representation and firm performance, with no evidence of delayed effects. This pattern suggests that the impact of gender quotas is sensitive to institutional and economic contexts. Methodological rigor is ensured through the use of instrumental variable estimation and robustness checks with alternative model specifications. Beyond financial outcomes, the dissertation highlights the governance mechanisms through which women directors contribute to organizational resilience. Their presence is associated with enhanced monitoring, greater transparency, limitations on opportunistic practices, and a stronger orientation toward social and environmental responsibilities. Taken together, the findings underline the multifaceted and context-dependent role of gender diversity in the boardroom. The contribution of this research lies not only in clarifying the empirical effects of female participation on boards, but also in offering a structured framework for analyzing governance interdependencies. The insights generated have direct implications for policymakers designing quota regulations, for firms seeking to improve decision-making processes, and for future scholarship on gender and governance.

Η σχέση μεταξύ εταιρικής διακυβέρνησης (corporate governance) και γυναικείας εκπροσώπησης στα Διοικητικά Συμβούλια έχει αναδειχθεί σε κεντρικό ζήτημα τόσο της ακαδημαϊκής έρευνας όσο και του δημόσιου διαλόγου, αντανακλώντας τις αυξανόμενες απαιτήσεις για λογοδοσία, ισότητα και οργανωτική αποτελεσματικότητα. Η παρούσα διατριβή εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η γυναικεία συμμετοχή στα Διοικητικά Συμβούλια επηρεάζει τις δομές εταιρικής διακυβέρνησης και τα χρηματοοικονομικά αποτελέσματα, συνδυάζοντας καινοτόμα μεθοδολογικά εργαλεία με εμπειρική ανάλυση.Αναπτύσσεται ένα πλαίσιο Design Structure Matrix (DSM) με στόχο τη χαρτογράφηση των αλληλεξαρτήσεων μεταξύ πέντε βασικών εταιρικών πολιτικών: Εσωτερικός Έλεγχος, Φορολογική Πολιτική, Χρηματοοικονομική Πολιτική, Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και Πολιτική Γνωστοποιήσεων. Με τη διάκριση των ρόλων ανδρών και γυναικών μελών των Διοικητικών Συμβουλίων, η ανάλυση αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται οι ευθύνες στη λήψη αποφάσεων και διαμορφώνονται οι προτεραιότητες των πολιτικών. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο Εσωτερικός Έλεγχος αποτελεί σταθερά την κεντρική πολιτική και για τα δύο φύλα, ενώ η Πολιτική Γνωστοποιήσεων κατατάσσεται τελευταία από τις γυναίκες διευθύντριες. Τα ευρήματα αυτά φανερώνουν διαφοροποιήσεις στη λειτουργία της διακυβέρνησης που δεν έχουν καταγραφεί συστηματικά στο παρελθόν. Επίσης, η διατριβή εξετάζει την εφαρμογή του Νόμου 4706/2020 στην Ελλάδα, ο οποίος καθιέρωσε ελάχιστο ποσοστό γυναικείας συμμετοχής στα Διοικητικά Συμβούλια. Με χρήση στοιχείων εισηγμένων επιχειρήσεων για την περίοδο 2014 με 2019, η εμπειρική ανάλυση καταγράφει ότι τοποθετήθηκαν σε επιχειρήσεις που είχαν επηρεαστεί από την κρίση για να βελτιώσουν την απόδοση της επιχείρησης. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει ότι οι επιπτώσεις των ποσοστώσεων φύλου εξαρτώνται από το θεσμικό και οικονομικό περιβάλλον. Η μεθοδολογική εγκυρότητα διασφαλίζεται μέσω χρήσης εκτιμήσεων με εργαλεία (instrumental variables) και ελέγχων ανθεκτικότητας με εναλλακτικές προδιαγραφές. Πέρα από τις χρηματοοικονομικές επιδόσεις, αναδεικνύονται οι μηχανισμοί μέσω των οποίων οι γυναίκες διευθύντριες ενισχύουν την αποτελεσματικότητα της εταιρικής διακυβέρνησης, βελτιώνουν την εποπτεία και τον έλεγχο, περιορίζουν το κόστος αντιπροσώπευσης (agency costs), μειώνουν την ασύμμετρη πληροφόρηση (information asymmetry), συγκρατούν πρακτικές χειραγώγησης αποτελεσμάτων και ενισχύουν τις δράσεις Περιβαλλοντικής, Κοινωνικής και Εταιρικής Διακυβέρνησης (ESG). Συνολικά, η διατριβή υπογραμμίζει τον πολυδιάστατο και εξαρτώμενο από το πλαίσιο ρόλο της γυναικείας εκπροσώπησης στα Διοικητικά Συμβούλια, προσφέροντας ένα δομημένο πλαίσιο ανάλυσης των αλληλεξαρτήσεων της διακυβέρνησης και συμβάλλοντας ουσιαστικά στον επιστημονικό και πολιτικό διάλογο. Τα συμπεράσματα παρέχουν χρήσιμες κατευθύνσεις τόσο για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών κανονιστικών πολιτικών, όσο και για τη βελτίωση της λειτουργίας των επιχειρήσεων και τη μελλοντική ερευνητική ατζέντα.