The macroeconomic and social effects of minimum wage on poverty and inequality

Abstract

This thesis examines whether Greece’s statutory minimum wage has fulfilled its protective role for low-wage workers—specifically, reducing inequality and in-work poverty amid recent crises and reforms. Despite sweeping policy changes, country-specific quasi-experimental evidence for Greece remains scarce, particularly on poverty outcomes. Motivated by this gap and the EU’s call for evidence-based evaluation (Directive (EU) 2022/2041), the thesis employs harmonised EU-SILC microdata—annual waves 2004–2020 to examine distributional effects and 2005–2017 to analyse in-work poverty around the February 2012 policy reform. Real hourly wages are constructed from reported pay and usual hours of work and converted to constant prices using the national CPI. In-work poverty is assessed using real equivalised disposable income (REDI), evaluated against alternative poverty thresholds. Methodologically, the study combines descriptive distributional diagnostics—histograms and kernel density estimates for 2004–2020—with quasi-experimental econometric methods. For the pre-crisis period (2004–2009)—characterised by gradual, collectively bargained minimum wage increases and macroeconomic stability—panel quantile regressions of log wages are estimated. For the discrete shocks in 2012 and 2019, unconditional quantile effects are estimated using recentered-influence-function (RIF) regressions within a continuous-treatment difference-in-differences (DiD) design. Treatment intensity (TI) is defined at the individual level by mapping each worker’s pre-reform proximity to the legal wage floor into a smooth exposure index. In-work poverty is analysed with a dynamic event-study DiD that interacts TI with event-time indicators; specifications include individual and region-year fixed effects. In general, robustness is evaluated through pre-treatment parallel-trends diagnostics, placebo reforms in non-policy years, bootstrap inference, alternative TI definitions, and varying poverty thresholds, none of which yield spurious effects. Three findings emerge: First, the February 2012 cut imposed large real losses at the bottom of the distribution—approximately −0.90 at the 10th percentile and −0.32 at the 25th—thereby compressing wages in the lower and lower-middle segments. Second, the January 2019 increase lifted the wage floor—raising the 10th percentile by about +0.49—yet exhibited minimal pass-through above the 25th percentile, so gains were tightly localised. Third, the 2012 cut materially increased the risk of in-work poverty among highly exposed workers: one year after the reform, the treatment-intensity interaction is about +0.18 under a poverty line set at 60 per cent of the pre-crisis median, with effects persisting across alternative thresholds. Heterogeneity analyses by gender, occupation, education, and region show effects that scale monotonically with exposure to the wage floor and remain robust to extensive controls; gains and losses concentrate among groups structurally clustered near the minimum. The pattern of strong bottom-tail responses, weak pass-through, and persistent group asymmetries points to pronounced segmentation and duality in the Greek labour market More broadly, the statutory minimum wage operates as an anchor for the wage distribution, concentrating mass at the legal floor and exerting a strong gravitational pull on low and lower-middle earnings. Empirically, this thesis appears to provide the first causal, micro-level evidence for Greece that links statutory minimum-wage reforms to both the entire wage distribution and individual in-work poverty using EU-SILC microdata—whereas prior Greek evaluations focus on wages/employment and distributional effects but do not causally connect reforms to poverty outcomes. Methodologically, it develops a general, replicable RIF–DiD framework with individual-level continuous exposure anchored to the pre-reform wage’s proximity to the legal floor, and implementation choices adapted to discrete mass at the cutoff (reflection, data-driven bandwidths, re-estimation of RIFs in bootstrap), consistent with modern work on unconditional quantiles and DiD with a continuous treatment. Theoretically, interpreted through institutionalist and Post-Keynesian lenses, the results show that while higher floors can narrow lower-tail dispersion, without stronger institutions and enforcement they do not rebuild the wage ladder beyond the bottom—an interpretation aligned with European evidence that links minimum-wage adequacy and low-pay incidence to high collective-bargaining coverage.

Η παρούσα διατριβή εξετάζει κατά πόσο, σε ένα περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων και εκτεταμένων θεσμικών μεταβολών, ο θεσμοθετημένος κατώτατος μισθός στην Ελλάδα εκπληρώνει τον προστατευτικό του ρόλο για τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους, συμβάλλοντας στη μείωση της μισθολογικής ανισότητας και της εργασιακής φτώχειας (in-work poverty). Παρά τις ριζικές μεταρρυθμίσεις του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα, η αιτιώδης ανάλυση παραμένει περιορισμένη, ιδίως ως προς τις επιπτώσεις στη φτώχεια. Με αφετηρία αυτό το ερευνητικό κενό και την ευρωπαϊκή απαίτηση για τεκμηριωμένη αξιολόγηση των σχετικών πολιτικών (Οδηγία (ΕΕ) 2022/2041), η διατριβή αξιοποιεί εναρμονισμένα μικροδεδομένα της EU-SILC για την ανάλυση των διανεμητικών επιδράσεων της περιόδου 2004-2020 και των επιπτώσεων της μεταρρύθμισης του 2012 στην εργασιακή φτώχεια. Η εργασιακή φτώχεια αποτιμάται με βάση το πραγματικό ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα (real equivalised disposable income – REDI), κάτω από εναλλακτικούς ορισμούς για το όριο της φτώχειας. Μεθοδολογικά, η διατριβή συνδυάζει την περιγραφική προσέγγιση των μισθολογικών κατανομών (με ιστογράμματα και εκτιμήσεις πυκνότητας kernel) με ημι-πειραματικές οικονομετρικές τεχνικές. Για την προ της κρίσης περίοδο 2004–2009, η οποία χαρακτηρίζεται από σταδιακές αυξήσεις του κατώτατου μισθού μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων και σχετική μακροοικονομική σταθερότητα, εκτιμώνται απλές παλινδρομήσεις ποσοστημορίων (quantile regressions). Για τα διακριτά σοκ πολιτικής των ετών 2012 και 2019, οι επιπτώσεις στην κατανομή των μισθών εκτιμώνται με παλινδρομήσεις RIF (recentered influence function regressions), σε ένα πλαίσιο Διαφορών σε Διαφορές (difference-in-differences – DiD). Η ένταση έκθεσης στην πολιτική (treatment intensity) ορίζεται σε ατομικό επίπεδο, με την κατασκευή και παραμετροποίηση ενός ατομικού, συνεχούς δείκτη έκθεσης (ΤΙ). Οι επιπτώσεις στην εργασιακή φτώχεια αποτιμώνται με ένα δυναμικό μοντέλο που συνδυάζει τη μελέτη περίπτωσης (event-study) με DiD, αξιοποιώντας τον ίδιο ατομικό δείκτη έκθεσης. Τα αποτελέσματα συνοψίζονται σε τρία βασικά ευρήματα: Πρώτον, η μείωση του κατώτατου μισθού το 2012 επέφερε μεγάλες πραγματικές απώλειες στο κάτω μισό τμήμα της κατανομής των μισθών (−0,90 στο 10ο και −0,32 στο 25ο ποσοστημόριο). Δεύτερον, η αύξηση του 2019 είχε περιορισμένη, τοπική, θετική επίδραση στο κατώτερο άκρο της κατανομής (+0,49 στο 10ο ποσοστημόριο) χωρίς να παρατηρείται ιδιαίτερη διάχυση (spillovers) σε υψηλότερα τμήματα. Τρίτον, η μείωση του 2012 αύξησε σημαντικά τον κίνδυνο φτώχειας των εργαζόμενων που ήταν περισσότερο εκτεθειμένοι στην πολιτική. Το εύρημα παραμένει σημαντικό και ισχυρό κάτω από όλους τους εναλλακτικούς ορισμούς για το όριο φτώχειας. Οι αναλύσεις ετερογένειας ως προς το φύλο, το επάγγελμα, το επίπεδο εκπαίδευσης και τη γεωγραφική περιφέρεια αναδεικνύουν επιδράσεις που αυξάνονται μονοτονικά με τον βαθμό έκθεσης στην πολιτική και συγκεντρώνονται σε ομάδες εργαζόμενων που, εξαιτίας δομικών χαρακτηριστικών, συγκεντρώνονται συστηματικά κοντά στο επίπεδο του κατώτατου μισθού. Το μοτίβο των ευρημάτων παραπέμπει σε έντονη τμηματοποίηση και δυϊσμό της ελληνικής αγοράς εργασίας. Συνολικά, ο κατώτατος μισθός λειτουργεί ως άγκυρα ασκώντας ισχυρή αλλά φθίνουσα επίδραση στους μισθούς, μέχρι το μέσο, περίπου, της μισθολογικής κατανομής. Σε εμπειρικό επίπεδο, η διατριβή προσφέρει αιτιώδη τεκμηρίωση συνδέοντας, σε ένα ενιαίο πλαίσιο, τις μεταρρυθμίσεις του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα τόσο με ολόκληρη την κατανομή των μισθών, σε μία χρονικά εκτεταμένη περίοδο ανάλυσης, όσο και με την πιθανότητα εργασιακής φτώχειας. Μεθοδολογικά, αξιοποιεί και επεκτείνει τις πιο σύγχρονες ημι-πειραματικές οικονομετρικές μεθόδους της σχετικής βιβλιογραφίας. Θεωρητικά, εξετάζει τα ευρήματα κάτω από ένα θεσμικό/μετακεϊνσιανό πρίσμα επιβεβαιώνοντας ότι ο κατώτατος μισθός μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την προστασία των πιο ευάλωτων εργαζόμενων. Ωστόσο, χωρίς την ύπαρξη παράλληλης, ισχυρής θεσμικής στήριξης η αποτελεσματικότητά του περιορίζεται. Η ερμηνεία αυτή συνάδει με τα πρόσφατα ευρωπαϊκά ευρήματα που συνδέουν την επάρκεια του κατώτατου μισθού με την υψηλή κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις και συλλογικές διαπραγματεύσεις.