Η λογιστική μεταρρύθμιση στους Φορείς Γενικής Κυβέρνησης: παράγοντες επιτυχίας και εμπόδια στην υιοθέτηση και εφαρμογή του ΠΔ 54/2018

Abstract

This thesis investigates the factors that influence the adoption and implementation of accrual accounting by the General Government entities of the Greek public sector, through the combination and convergence of different theoretical approaches. The aim is to understand both the institutional and human parameters that shape the trajectory and effectiveness of reform efforts. Within this framework, emphasis is placed on four key pillars: staff education and vocational training, the adequacy and reliability of information systems, state support, and finally, employees’ attitudes and reservations towards change. The theoretical foundation of the research draws on a combination of change management theories, organizational culture, and information systems. This approach enables a more comprehensive analysis of the phenomenon, highlighting not only the technical and organizational prerequisites but also the psychological and social dimensions that influence the acceptance or rejection of innovations. The methodological choice of synthesizing theories is based on the belief that no single theory is sufficient to explain the complexity of changes in the public sector. The findings of the dissertation indicate that the education and systematic training of employees constitute a necessary precondition for the effective integration of new practices. Training seminars function not only as a mechanism for knowledge transfer but also as a means of empowerment and confidence-building among employees. At the same time, the adequacy and technical reliability of information systems are critical factors in supporting daily operations and facilitating adaptation to new conditions. Without the proper infrastructure, reforms remain incomplete and often lead to frustration and resistance. Another important finding concerns the role of state support. Political will, institutional reinforcement, and decision-making stability create the necessary framework for implementing change. Without such support, even the best-designed interventions risk being undermined. However, the research shows that state support alone is not sufficient; it needs to be accompanied by practical measures that facilitate the daily work of employees. Finally, particular emphasis is given to employees’ attitudes and hesitations. Resistance to change, often stemming from uncertainty, insecurity, or lack of trust, emerges as one of the most decisive factors shaping the outcome of reforms. The study highlights that systematic communication, enhanced participation, and the creation of a collaborative culture can play a catalytic role in reducing resistance and fostering acceptance. Overall, the thesis concludes that the interconnection of theory and practice within a comprehensive analytical framework enables a deeper understanding of the factors that determine the success or failure of accounting reforms in the public sector. The research contributes by highlighting specific directions and proposals that can be utilized both by management and by employees themselves, with the aim of improving the effectiveness and sustainability of reform initiatives. Moreover, it underscores the significant impact of users’ intention to adopt an accounting system on its successful implementation.

Η παρούσα διατριβή διερευνά τους παράγοντες που επηρεάζουν την υιοθέτηση και εφαρμογή της λογιστικής δεδουλευμένης βάσης από τους Φορείς Γενικής Κυβέρνησης του ελληνικού δημόσιου τομέα, μέσα από τον συνδυασμό και τη σύγκλιση διαφορετικών θεωρητικών προσεγγίσεων. Στόχος είναι η κατανόηση τόσο των θεσμικών όσο και των ανθρώπινων παραμέτρων που καθορίζουν την πορεία και την αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμιστικών προσπαθειών. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση σε τέσσερις βασικούς άξονες: την εκπαίδευση και επιμόρφωση του προσωπικού, την επάρκεια και αξιοπιστία των πληροφοριακών συστημάτων, την κρατική υποστήριξη και τέλος, τις στάσεις και τους δισταγμούς των εργαζομένων απέναντι στις αλλαγές. Η θεωρητική θεμελίωση της έρευνας αξιοποιεί συνδυαστικά θεωρίες διοίκησης αλλαγών, οργανωσιακής κουλτούρας και συστημάτων πληροφορικής. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει μια πιο σφαιρική ανάλυση του φαινομένου, αναδεικνύοντας τόσο τις τεχνικές και οργανωτικές προϋποθέσεις όσο και τις ψυχολογικές και κοινωνικές διαστάσεις που επηρεάζουν την αποδοχή ή την απόρριψη των καινοτομιών. Η μεθοδολογική επιλογή αυτής της σύνθεσης θεωριών στηρίζεται στην πεποίθηση ότι καμία μεμονωμένη θεωρία δεν επαρκεί για να εξηγήσει την πολυπλοκότητα των αλλαγών στον δημόσιο τομέα. Τα ευρήματα της διατριβής καταδεικνύουν ότι η εκπαίδευση και η συστηματική κατάρτιση των υπαλλήλων συνιστούν απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική ενσωμάτωση νέων πρακτικών. Τα εκπαιδευτικά σεμινάρια δεν λειτουργούν μόνο ως μηχανισμός μετάδοσης γνώσης, αλλά και ως μέσο ενδυνάμωσης και ενίσχυσης της αυτοπεποίθησης των εργαζομένων. Παράλληλα, η επάρκεια των πληροφοριακών συστημάτων και η τεχνική τους αξιοπιστία αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την υποστήριξη της καθημερινής λειτουργίας και τη διευκόλυνση της προσαρμογής στις νέες συνθήκες. Χωρίς τις κατάλληλες υποδομές, οι αλλαγές μένουν ημιτελείς και συχνά οδηγούν σε απογοήτευση και αντίσταση. Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά τον ρόλο της κρατικής υποστήριξης. Η πολιτική βούληση, η θεσμική ενίσχυση και η σταθερότητα των αποφάσεων δημιουργούν το απαραίτητο πλαίσιο για την υλοποίηση αλλαγών. Χωρίς αυτήν, ακόμη και οι καλύτερα σχεδιασμένες παρεμβάσεις κινδυνεύουν να υπονομευθούν. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι η ύπαρξη κρατικής υποστήριξης από μόνη της δεν αρκεί· χρειάζεται να συνοδεύεται από πρακτικά μέτρα που να διευκολύνουν την καθημερινότητα των εργαζομένων. Τέλος, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις στάσεις και στους ενδοιασμούς των υπαλλήλων. Η αντίσταση στην αλλαγή, που συχνά πηγάζει από αβεβαιότητα, ανασφάλεια ή έλλειψη εμπιστοσύνης, αναδεικνύεται ως ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν την έκβαση των μεταρρυθμίσεων. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η συστηματική επικοινωνία, η ενίσχυση της συμμετοχής και η δημιουργία κουλτούρας συνεργασίας μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά στη μείωση των αντιστάσεων και στην ενίσχυση της αποδοχής. Συνολικά, η διατριβή καταλήγει ότι η διασύνδεση θεωρίας και πράξης μέσα από ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ανάλυσης επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που καθορίζουν την επιτυχία ή την αποτυχία των λογιστικών μεταρρυθμίσεων στον δημόσιο τομέα. Η συμβολή της έρευνας έγκειται στο ότι αναδεικνύει συγκεκριμένες κατευθύνσεις και προτάσεις, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο από τη διοίκηση όσο και από τους ίδιους τους εργαζομένους, με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της βιωσιμότητας των μεταρρυθμιστικών εγχειρημάτων. Επιπλέον, αναδεικνύει τη σημαντική επίδραση της πρόθεσης υιοθέτησης ενός λογιστικού συστήματος από τους χρήστες στην επιτυχημένη εφαρμογή του.