Η σημασία των χρόνιων παθήσεων για το σύστημα υγείας στην Ελλάδα και η διαχείριση τους μέσω ενός συστήματος ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας

Abstract

Introduction: Chronic diseases are a major factor and challenge affecting the health of the population and the health system in Greece. The thesis seeks to explore the importance of chronic diseases for the health system in Greece, as well as the possibilities of managing them through an integrated health care system. In addition, the dissertation examines similarities and differences through the analysis of literature, statistical data and experience from practice, to offer new research findings and proposals for improving the management of chronic diseases. Methodology: The methodology used focused on the use of an electronic questionnaire addressed to healthcare professionals in Greece. The data was collected through an online platform. The data collected were analyzed with the SPSS statistical programme to draw conclusions about healthcare professionals' perceptions, practices and needs regarding chronic disease management and integrated care. From the literature review, it emerged that the methodology would include as a basic choice the ICCC integrated care model of the WHO and the questionnaire "The use of chronic care models elements survey" for chronic diseases, formulated suitable for Greece. To answer the research problem, an applicability criterion of 17 important questions was developed for the applicability of an integrated care model. Results: Analysis of the data showed that healthcare professionals recognize the significant pressure that chronic diseases put on the health system. They also agree that management challenges are emerging, such as lack of resources, lack of cross sectoral and interdisciplinary cooperation, lack of education and information for the population and patients. In addition, there is an urgent need for the system to respond to adapt health systems to offer comprehensive care and better meet the needs of patients with chronic diseases. 246 people from Greece participated in the survey. For Greece the sample is significant and representative (Cronbach's Alpha 0.940). The results highlighted that integrated care is a dominant option but is at an embryonic stage. Endoscopy of the health system shows that there are serious deficiencies in critical areas such as staff, health infrastructure, social structures (Community) while there is a huge shortage in supportive and palliative care, as well as continuous care. The implementation of technology is lagging behind and community structures are not linked to primary care. The latter remains the main viii pillar and the implementation of the WHO ICCC model can be developed on this basis. Contribution and originality: The contribution and originality of the dissertation lies in strengthening the understanding of the importance of chronic diseases for health systems in Greece and their management through an integrated health care system. In addition, it reflects specific challenges and needs of health systems, as well as the formulation of proposals for improving care. These proposals promote the achievement of sustainability of systems health and improving patients' quality of life, thereby enhancing healthcare in both countries. Conclusion: Greece should immediately proceed with the adoption of an integrated care model, appropriately shaped for the specific health systems, while the proposal of the study is the implementation of the WHO ICCC for chronic diseases. Successful experimental models from the literature suggest that the transition to the new model will be extremely slow and long-lasting. It requires strong political will, and there is no basis for improving the economics of systems. The results will be obtained in terms of public health.

Εισαγωγή: Οι χρόνιες παθήσεις αποτελούν έναν σημαντικό παράγοντα και πρόκληση που επηρεάζει την υγεία του πληθυσμού και το σύστημα υγείας στην Ελλάδα. Η διατριβή αναζητά να διερευνήσει τη σημασία των χρόνιων παθήσεων για το σύστημα υγείας στην Ελλάδα, καθώς και τις δυνατότητες διαχείρισής τους μέσω ενός συστήματος ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας. Επιπλέον, η διατριβή εξετάζει τις ομοιότητες και τις διαφορές μέσα από την ανάλυση της βιβλιογραφίας, των στατιστικών δεδομένων και της εμπειρίας από την πράξη, για να προσφέρει νέα ερευνητικά ευρήματα και προτάσεις για τη βελτίωση της διαχείρισης των χρόνιων παθήσεων. Μεθοδολογία: Η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε εστίασε στη χρήση ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου που απευθύνθηκε σε επαγγελματίες υγείας στην Ελλάδα. Η συλλογή των δεδομένων έγινε μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν με το στατιστικό πρόγραμμα SPSS για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με τις αντιλήψεις, τις πρακτικές και τις ανάγκες των επαγγελματιών υγείας αναφορικά με τη διαχείριση των χρόνιων παθήσεων και την ολοκληρωμένη φροντίδα. Από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας, αναδείχθηκε ότι η μεθοδολογία θα περιλάμβανε ως βασική επιλογή το μοντέλο ολοκληρωμένης φροντίδας ICCC του ΠΟΥ και το ερωτηματολόγιο «The use of chronic care models elements survey» για τις χρόνιες παθήσεις, διαμορφωμένο κατάλληλο για την Ελλάδα. Για την απάντηση του ερευνητικού προβλήματος καταρτίστηκε ένα κριτήριο εφαρμοσιμότητας 17 σημαντικών ερωτήσεων για τη δυνατότητα εφαρμογής ενός μοντέλου ολοκληρωμένης φροντίδας. Αποτελέσματα: Με βάση την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι οι επαγγελματίες υγείας αναγνωρίζουν τη σημαντική πίεση που ασκούν οι χρόνιες παθήσεις στο σύστημα υγείας. Επίσης, συμφωνούν ότι αναδεικνύονται προκλήσεις στη διαχείριση, όπως η έλλειψη πόρων, η έλλειψη διατομεακής και διεπιστημονικής συνεργασίας, η έλλειψη εκπαίδευσης και ενημέρωσης του πληθυσμού αλλά και των ασθενών. Επιπλέον, υπάρχει άμεση ανάγκη απόκρισης του συστήματος για την προσαρμογή των συστημάτων υγείας ώστε να προσφέρουν ολοκληρωμένη φροντίδα και να ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των ασθενών με χρόνιες παθήσεις. Στην έρευνα συμμετείχαν 246 άτομα από την Ελλάδα. Για την Ελλάδα το δείγμα είναι σημαντικό και αντιπροσωπευτικό (Cronbach’s Alpha 0.940). Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι η ολοκληρωμένη φροντίδα αποτελεί κυρίαρχη επιλογή αλλά είναι σε εμβρυακό στάδιο. Η ενδοσκόπηση του συστήματος υγείας εμφανίζει ότι υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε κρίσιμους τομείς όπως το προσωπικό, οι υγειονομικές υποδομές, οι κοινωνικές δομές (Κοινότητα) ενώ υπάρχει τεράστια έλλειψη στην υποστηρικτική και παρηγορητική φροντίδα, καθώς και στην συνεχή φροντίδα. Η εφαρμογή της τεχνολογίας υστερεί και οι δομές της Κοινότητας δεν συνδέονται με την πρωτοβάθμια φροντίδα. Η τελευταία εξακολουθεί να είναι ο βασικός πυλώνας και η εφαρμογή του μοντέλου ICCC του ΠΟΥ είναι δυνατό να αναπτυχθεί σε αυτή τη βάση. Συνεισφορά και πρωτοτυπία: Η συνεισφορά και πρωτοτυπία της διατριβής βρίσκεται στην ενδυνάμωση της κατανόησης της σημασίας των χρόνιων παθήσεων για το σύστημα υγείας στην Ελλάδα και στην διαχείρισή τους μέσω ενός συστήματος ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας. Επιπλέον, αποτυπώνονται συγκεκριμένες προκλήσεις και ανάγκες των συστημάτων υγείας, καθώς και η διατύπωση προτάσεων για βελτίωση της φροντίδας. Αυτές οι προτάσεις προάγουν την επίτευξη αειφορίας των συστημάτων υγείας και την βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, ενισχύοντας έτσι την υγειονομική περίθαλψη στις δύο χώρες. Συμπέρασμα: Η Ελλάδα πρέπει άμεσα να προχωρήσει στην υιοθέτηση ενός μοντέλου ολοκληρωμένης φροντίδας, κατάλληλα διαμορφωμένου για το συγκεκριμένο υγειονομικό σύστημα, ενώ η πρόταση της μελέτης είναι η εφαρμογή του ICCC του ΠΟΥ για τις χρόνιες παθήσεις. Τα επιτυχημένα πειραματικά μοντέλα από τη βιβλιογραφία υποδεικνύουν ότι η μετάβαση στο νέο μοντέλο θα είναι εξαιρετικά αργή και μακροχρόνια, απαιτεί ισχυρή πολιτική βούληση, ενώ δεν θεμελιώνεται η βελτίωση των οικονομικών του συστήματος. Τα αποτελέσματα θα προκύψουν σε όρους δημόσιας υγείας.