Συσχέτιση κλινικών, εργαστηριακών και απεικονιστικών βιοδεικτών με την εκδήλωση οξέος εμφράγματος του μυοκαρδίου σε ασθενείς χωρίς τυπικούς τροποποιήσιμους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (SMuRF-less MI patients)

Abstract

Background: Acute myocardial infarction (AMI) in patients without standard modifiable cardiovascular risk factors (SMuRFs) represents an increasingly recognized clinical entity. Traditionally, AMI has been closely associated with risk factors such as hypertension, diabetes mellitus, dyslipidemia, and smoking. However, a subset of patients develops AMI in the absence of these established risk factors, posing diagnostic and therapeutic challenges (SMuRF-less AMI). Despite the growing recognition of this phenomenon, available data regarding the true prevalence, pathogenesis, and clinical outcomes of SMuRF-less AMI in European populations remain limited. Methods: The prospective Beyond-SMuRFs study (NCT05535582) included 1,011 patients with AMI from hospitals in Thessaloniki who underwent coronary angiography and had available clinical, laboratory, and imaging data. SMuRF-less patients were defined as those without a history of diabetes mellitus, dyslipidemia, hypertension, or smoking. Multivariable logistic regression and ROC analyses were performed to identify predictors of SMuRF-less AMI and to assess the discriminative ability of the models. All-cause mortality and the secondary composite endpoint (cardiovascular death, rehospitalization for AMI or worsening heart failure, and stroke) were compared between groups using Kaplan–Meier curves and Cox proportional hazards regression. Additionally, self-reported mental health data prior to the event were incorporated, assessed using the mental component summary (MCS) of the SF-36 questionnaire. Results: A total of 1,011 patients with AMI (mean age 62 years) were included in the study. Of these, 169 (16.7%) were SMuRF-less, while 842 (83.2%) had at least one SMuRF. When patients with obesity and/or former smoking were excluded from the SMuRF-less group, the number of SMuRF-less AMI cases decreased to 140 (13.8%). Multivariable logistic regression identified positive family history of AMI, a history of rheumatic or inflammatory diseases, severe psychiatric disorders, and use of illicit drugs and/or alcohol abuse as independent predictors of SMuRF-less AMI. The discriminative ability of the model improved significantly when patients with a history of smoking or obesity were excluded. Regarding clinical outcomes, SMuRF-less patients exhibited higher all-cause mortality rates and a higher incidence of the secondary composite endpoint, with no difference observed in long-term outcomes. Among the 650 patients with available MCS data, 44.3% had impaired mental health prior to the event (MCS ≤ 50). Seventy-five percent of SMuRF-less patients reported MCS ≤ 50, a proportion significantly higher than that observed in patients with at least one SMuRF (p < 0.01). Impaired pre-event mental health (MCS ≤ 50) was identified as an independent predictor of SMuRF-less AMI and was associated with worse long-term clinical outcomes. Conclusions: In this prospective study, approximately one in seven patients with AMI had no history of SMuRFs. Positive family history, systemic inflammatory diseases, psychiatric disorders, and illicit drug or alcohol use emerged as independent predictors of SMuRF-less AMI. SMuRF-less patients experienced worse short-term outcomes; however, their long-term prognosis ultimately became comparable to that of patients with SMuRFs. Mental health was also identified as an important risk factor for AMI in SMuRF-less patients and was associated with increased mortality risk, particularly among patients without SMuRFs.

Θεωρητικό υπόβαθρο: Το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΟΕΜ) σε ασθενείς χωρίς κλασικούς τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου (SMuRFs) αποτελεί μια ολοένα και πιο αναγνωρίσιμη κλινική οντότητα. Παραδοσιακά, τα ΟΕΜ συνδέονται στενά με παράγοντες κινδύνου όπως η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η δυσλιπιδαιμία και το κάπνισμα. Ωστόσο, υπάρχει ένα υποσύνολο ασθενών που εκδηλώνουν ΟΕΜ χωρίς την παρουσία αυτών των καθιερωμένων παραγόντων κινδύνου, θέτοντας διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις (SMuRF-less ΟΕΜ). Παρά την αυξανόμενη αναγνώριση του φαινομένου, τα διαθέσιμα δεδομένα σχετικά με την πραγματική επίπτωση, την παθογένεση και την κλινική έκβαση των SMuRF-less εμφραγμάτων στους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς παραμένουν περιορισμένα. Μεθοδολογία: Η προοπτική μελέτη Beyond-SMuRFs (NCT05535582) συμπεριέλαβε 1011 ασθενείς με ΟΕΜ από νοσοκομεία της Θεσσαλονίκης, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε στεφανιογραφία και διέθεταν διαθέσιμα κλινικά, εργαστηριακά και απεικονιστικά δεδομένα. Ως SMuRF-less ορίστηκαν οι ασθενείς χωρίς ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη, δυσλιπιδαιμίας, υπέρτασης ή καπνίσματος. Πραγματοποιήθηκαν πολυπαραγοντικές λογιστικές αναλύσεις και ROC αναλύσεις για την ταυτοποίηση προγνωστικών παραγόντων των SMuRF-less ΟΕΜ και την αξιολόγηση της διακριτικής ικανότητας των μοντέλων. Η συνολική θνησιμότητα και το δευτερεύον σύνθετο καταληκτικό σημείο (καρδιαγγειακός θάνατος, επανανοσηλεία για ΟΕΜ ή παρόξυνση καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικό επεισόδιο) συγκρίθηκαν μεταξύ των ομάδων με καμπύλες Kaplan–Meier και παλινδρόμηση Cox. Επιπλέον, ενσωματώθηκαν αυτοαναφερόμενο δεδομένα ψυχικής υγείας πριν το συμβάν, μέσω του mental component summary (MCS) του ερωτηματολογίου SF-36. Αποτελέσματα: Συνολικά, 1011 ασθενείς με ΟΕΜ (μέση ηλικία 62 έτη) συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη. Από αυτούς, 169 (16,7%) ήταν SMuRF-less, ενώ 842 (83,2%) είχαν τουλάχιστον έναν SMuRF. Όταν οι ασθενείς με παχυσαρκία και/ή πρώην καπνιστές αποκλείστηκαν από το SMuRF-less group, ο αριθμός των SMuRF-less ΟΕΜ μειώθηκε σε 140 (13,8%). Η πολυπαραγοντική λογιστική ανάλυση ανέδειξε ως ανεξάρτητους προγνωστικούς παράγοντες για SMuRF-less ΟΕΜ το θετικό οικογενειακό ιστορικό, το ιστορικό ρευματικών ή φλεγμονωδών νοσημάτων, τις σοβαρές ψυχιατρικές παθήσεις και τη χρήση ναρκωτικών ουσιών ή/και κατάχρηση αλκοόλ. Η διακριτική ικανότητα του μοντέλου βελτιώθηκε σημαντικά όταν αποκλείστηκαν ασθενείς με ιστορικό καπνίσματος ή παχυσαρκίας. Σχετικά με τη κλινική έκβαση, οι SMuRF-less ασθενείς παρουσίασαν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από κάθε αιτία και υψηλότερη συχνότητα του δευτερογενούς σύνθετου καταληκτικού σημείου, χωρίς όμως διαφορά στη μακροπρόθεσμη έκβαση. Επιπλέον, από τους 650 ασθενείς με διαθέσιμα δεδομένα MCS, το 44,3% είχε επιδεινωμένη ψυχική υγεία προ του συμβάντος (MCS ≤ 50). Το 75% των ασθενών χωρίς SMuRFs ανέφεραν MCS ≤ 50, ποσοστό στατιστικά σημαντικά υψηλότερο του αντιστοίχου των ασθενών με τουλάχιστον έναν SMuRF (p < 0,01). Η επιδεινωμένη ψυχική υγεία προ του συμβάντος (MCS ≤ 50) δείχθηκε ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας για SMuRF-less ΟΕΜ και συνδυάστηκε με δυσμενέστερη μακροπρόθεσμη κλινική έκβαση. Συμπεράσματα: Στη προοπτική αυτή μελέτη περίπου 1 στους 7 ασθενείς με ΟΕΜ δεν είχε ιστορικό SMuRFs. Το θετικό οικογενειακό ιστορικό, το ιστορικό συστηματικών φλεγμονωδών παθήσεων, οι ψυχιατρικές νόσοι και η χρήση ναρκωτικών ουσιών/αλκοόλ αναδείχθηκαν ως ανεξάρτητοι προγνωστικοί παράγοντες για το οξύ έμφραγμα χωρίς SMuRF. Οι ασθενείς χωρίς SMuRF παρουσίασαν χειρότερη βραχυπρόθεσμη έκβαση, όμως η μακροπρόθεσμη έκβαση τους τελικά εξομοιώθηκε με εκείνη των ασθενών με SMuRFs. Η ψυχική υγεία βρέθηκε επίσης να είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου για το οξύ έμφραγμα σε SMuRF-less ασθενείς και συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας, ιδιαίτερα σε ασθενείς χωρίς SMuRF.