The effect of fire on the human remains from Koumasa Asterousia tholos tomb B through macroscopic and analytical methods

Abstract

The present doctoral thesis focuses on the osteoarchaeological study of human skeletal material from Tholos Tomb B at the Prepalatial cemetery of Koumasa in Crete, with particular emphasis on investigating the role and technology of fire in the funerary practices of the Prepalatial and Protopalatial periods. Adopting an interdisciplinary approach that combines detailed macroscopic examination with experimental applications and innovative analytical methods, such as Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR-ATR) and stable isotope analysis of carbon and oxygen, the research thoroughly examines both burnt and unburnt bones to determine thermal alterations and conditions of exposure to fire. Beyond the manipulation of the dead through fire, the study provides a holistic reconstruction of the population's biological profile, analyzing data on taphonomy, demography (age, biological sex), and palaeopathology, which shed light on aspects of social organization, health, and beliefs about death during the 3rd and 2nd millennia BCE. The results of the thesis offer new data on the complexity of Minoan funerary customs and establish a secure methodological protocol for the study of burnt and fragmented human remains in the prehistoric Aegean.

Η παρούσα διδακτορική διατριβή εστιάζει στην οστεοαρχαιολογική μελέτη του ανθρώπινου σκελετικού υλικού από τον Θολωτό Τάφο Β στο Προανακτορικό νεκροταφείο της Κουμάσας στην Κρήτη, με ιδιαίτερη έμφαση στη διερεύνηση του ρόλου και της τεχνολογίας της φωτιάς στις ταφικές πρακτικές της Προανακτορικής και Παλαιοανακτορικής περιόδου. Υιοθετώντας μια διεπιστημονική προσέγγιση που συνδυάζει τη λεπτομερή μακροσκοπική εξέταση με πειραματικές εφαρμογές και καινοτόμες αναλυτικές μεθόδους, όπως η φασματοσκοπία υπέρυθρου μετασχηματισμού Φουριέρ (FTIR-ATR) και η ανάλυση σταθερών ισοτόπων άνθρακα και οξυγόνου, η έρευνα εξετάζει διεξοδικά τόσο τα καμένα όσο και τα μη καμένα οστά για να προσδιορίσει τις θερμικές αλλοιώσεις και τις συνθήκες έκθεσης στη φωτιά. Πέρα από τη διαχείριση των νεκρών μέσω της φωτιάς, η μελέτη παρέχει μια ολιστική ανασύνθεση του βιολογικού προφίλ του πληθυσμού, αναλύοντας δεδομένα ταφονομίας, δημογραφίας (ηλικία, βιολογικό φύλο) και παλαιοπαθολογίας, τα οποία φωτίζουν πτυχές της κοινωνικής οργάνωσης, της υγείας και των αντιλήψεων περί θανάτου κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ.. Τα αποτελέσματα της διατριβής προσφέρουν νέα δεδομένα για την πολυπλοκότητα των μινωικών ταφικών εθίμων και καθιερώνουν ένα ασφαλές μεθοδολογικό πρωτόκολλο για τη μελέτη καμένων και κατακερματισμένων ανθρώπινων καταλοίπων στον χώρο του προϊστορικού Αιγαίου.