Διαχρονική μελέτη της διαγενεακής μεταφοράς της αυτοεκτίμησης κατά την εφηβεία: ο διαμεσολαβητικός ρόλος της Συναισθηματικής Νοημοσύνης και της γονικότητας

Abstract

Self-esteem is recognized as an important factor of well-being; therefore, in adolescence, the study of its formation acquires particular significance. In this context, its intergenerational transmission remains an open field of research. The present study focuses on investigating this transmission from mother to adolescent offspring, with possible moderating roles of offspring’s gender and birth order, as well as mediating roles of mother’s and offspring’s Emotional Intelligence, and parenting, as reported by both. The research was based on longitudinal data, with a one-year interval, from 201 mother-adolescent offspring dyads, using the “Rosenberg Self-Esteem Scale”, the “Wong & Law Emotional Intelligence Scale”, the “Parental Behavior Questionnaire”, and the “Connectedness Scale”. The study confirmed the intergenerational transmission of self-esteem, highlighting the influence of the mother’s self-esteem on that of her offspring, as well as on the prediction of its change. The effect appeared stronger in mother-daughter dyads, especially the firstborn, while no moderating patterns were detected longitudinally. The mediating role of the offspring’s Emotional Intelligence was confirmed both cross-sectionally and longitudinally, whereas for parenting, the offspring’s report was confirmed cross-sectionally, and factors of mother’s report longitudinally, partially explaining the transmission. Moderated mediation effects were not systematically confirmed, with exceptions in certain cross-sectional analyses under the moderating role of gender. Finally, differences in study variables related to individual factors were highlighted. The findings underscore the role of family dynamics in shaping self-esteem during adolescence, with their practical applications discussed.

Η αυτοεκτίμηση αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα ευημερίας· επομένως, στην εφηβεία, η μελέτη της διαμόρφωσής της αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Στο πλαίσιο αυτό, η διαγενεακή μεταφορά της παραμένει ένα πεδίο ερευνητικά ανοικτό. Η παρούσα έρευνα εστιάζει στη διερεύνηση αυτής της μεταφοράς από τη μητέρα στο εφηβικής ηλικίας τέκνο της, με πιθανούς ρυθμιστικούς παράγοντες το φύλο και τη σειρά γέννησής του και ως διαμεσολαβητικούς παράγοντες, τη Συναισθηματική Νοημοσύνη μητέρας και τέκνου και τη γονικότητα, όπως αναφέρεται και από τους δύο. Η έρευνα βασίστηκε σε διαχρονικά δεδομένα, με απόκλιση ενός έτους, από 201 δυάδες μητέρων-έφηβων τέκνων, με χρήση της «Κλίμακας Αυτοεκτίμησης του Rosenberg», της «Κλίμακας Συναισθηματικής Νοημοσύνης των Wong & Law», του «Ερωτηματολογίου Γονικής Συμπεριφοράς», και της «Κλίμακας Συναισθηματικής Σύνδεσης». Η μελέτη επιβεβαίωσε τη διαγενεακή μεταφορά της αυτοεκτίμησης, αναδεικνύοντας την επίδραση της αυτοεκτίμησης της μητέρας σε εκείνη του τέκνου, καθώς και στη μεταβολή της. Ισχυρότερη φάνηκε η επίδραση σε μητέρα-κόρη, ιδίως την πρωτότοκη, ενώ διαχρονικά δεν εντοπίστηκαν ρυθμιστικά μοτίβα. Ο διαμεσολαβητικός ρόλος της Συναισθηματικής Νοημοσύνης του τέκνου επιβεβαιώθηκε τόσο συγχρονικά όσο και διαχρονικά, ενώ για τη γονικότητα, η αναφορά του τέκνου επιβεβαιώθηκε συγχρονικά, και παράγοντες της γονικότητας όπως αναφέρει η μητέρα διαχρονικά, εξηγώντας μερικώς τη μεταφορά. Οι επιδράσεις ρυθμιστικής διαμεσολάβησης δεν επιβεβαιώθηκαν συστηματικά, με εξαίρεση ορισμένες συγχρονικές αναλύσεις υπό τον ρυθμιστικό ρόλο του φύλου. Τέλος, αναδείχθηκαν διαφορές στις μεταβλητές σε σχέση με ατομικούς παράγοντες. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τον ρόλο της οικογενειακής δυναμικής στη διαμόρφωση της αυτοεκτίμησης στην εφηβεία, με τις πρακτικές εφαρμογές τους να συζητούνται.