Ηθικά και πολιτικά ζητήματα: η θρησκεία στη φιλοσοφία του David Hume και του Immanuel Kant: από την κριτική της φυσικής θρησκείας στον ηθικό θεϊσμό

Abstract

The present thesis brings together the works and religious views of the two great philosophers David Hume and Immanuel Kant, presenting their common points and differences. Both show great interest in the eternal existential issues at the heart of Metaphysics and ontology such as the existence of God, his reality or possibility, the immortality of the soul and its afterlife destiny, the freedom of will of God and man, the problem of evil in the world, the nature of man and his potential for knowledge, religious beliefs, miracles and mysteries. In the twilight of their lives, they both wrote works devoted entirely to religion, criticizing with excessive force of soul and honesty the traditional concepts of Metaphysics and dogmatic religion. They question, each in their own way, religious beliefs and superstitions, revealing the illusions that have chained people's consciences for centuries. Both Enlightenment philosophers led and strengthened the era of Modernity with their thought, offering their works as a legacy to global intellectual and philosophical literature.

Η ανά χείρας διατριβή συγκεντρώνει τα έργα και τις θρησκευτικές απόψεις των δύο σπουδαίων φιλοσόφων του David Hume και του Immanuel Kant παρουσιάζοντας τα κοινά σημεία και τις διαφορές τους. Και οι δύο δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον για τα αιώνια υπαρξιακά ζητήματα που βρίσκονται στη καρδιά της Μεταφυσικής και της οντολογίας όπως είναι η ύπαρξη του θεού, η πραγματικότητα ή η δυνατότητά του, η αθανασία της ψυχής και η μεταθανάτια τύχη της, η ελευθερία της βουλήσεως του θεού και του ανθρώπου, το πρόβλημα του κακού στον κόσμο, η φύση του ανθρώπου και οι δυνατότητες της γνώσης του, οι δοξασίες και οι πεποιθήσεις, τα θαύματα και τα μυστήρια. Στο δείλι της ζωής τους γράφουν και οι δυο έργα αφιερωμένα εξ ολοκλήρου στη θρησκεία ασκώντας κριτική με περίσσεια δύναμη ψυχής και υπέρμετρη ειλικρίνεια στις παραδοσιακές έννοιες της Μεταφυσικής και στη δογματική θρησκεία. Αμφισβητούν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις δεισιδαιμονίες αποκαλύπτοντας τις αυταπάτες που για αιώνες αλυσοδένουν τις συνειδήσεις των ανθρώπων. Και οι δύο διαφωτιστές φιλόσοφοι οδήγησαν και ενίσχυσαν με τη σκέψη τους την εποχή της Νεωτερικότητας, προσφέροντας τα έργα τους παρακαταθήκη στην παγκόσμια πνευματική και φιλοσοφική γραμματεία.