The political economy of money and the macroeconomics of finance: cryptocurrencies, modern monetary theory, social positioning, and the money view

Abstract

The resurgence of debate surrounding the ontology of money, propelled by financial crises and technological innovations, has brought several contemporary theoretical frameworks to the fore. This thesis critically examines four prominent approaches – Neo-Metallism (often linked to cryptocurrency advocacy), Modern Monetary Theory (MMT), Social Positioning Theory (SPT), and the Money View (TMV). It argues from a distinct Political Economy perspective that a robust theory of money must satisfy the dual criteria of logical coherence, grounded in a theory of value rooted in the sphere of production, and historical specificity, recognizing money's unique function within the process of capital accumulation. While these contemporary theories offer valuable insights, the thesis initially contends they prove inadequate when evaluated against a benchmark emphasizing logical-analytical coherence and historical specificity. Moving beyond critique, this thesis proposes a novel synthesis by reconciling two powerful, yet seemingly disparate, hierarchical conceptions of money. The first is a foundational, logical-historical hierarchy that traces the necessary development of value from its abstract substance to its concrete phenomenal forms: money, credit, and fictitious capital. The second is an institutional hierarchy of credit instruments, which maps the operational reality of modern finance as a layered system organized by liquidity and settlement finality. The central argument is that these two hierarchies are not contradictory but deeply interconnected: the institutional hierarchy of modern finance is the concrete, historically-specific manifestation of the logical hierarchy of value-forms. This integrated framework cements the analysis of financial mechanics to the material base of production, demonstrating that the core dynamics of the financial system are ultimately governed by the underlying process of surplus-value generation and realization.

Η αναζωπύρωση της συζήτησης γύρω από την οντολογία του χρήματος, ωθούμενη από τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις και τις τεχνολογικές καινοτομίες, έχει φέρει στο προσκήνιο αρκετά σύγχρονα θεωρητικά πλαίσια. Η παρούσα διατριβή εξετάζει κριτικά τέσσερις προεξέχουσες προσεγγίσεις – τον Νεο-μεταλλισμό (συχνά συνδεδεμένο με την υποστήριξη των κρυπτονομισμάτων), τη Σύγχρονη Νομισματική Θεωρία (MMT), τη Θεωρία της Κοινωνικής Τοποθέτησης (SPT) και την Οπτική του Χρήματος (TMV). Υποστηρίζει, υπό το πρίσμα της Πολιτικής Οικονομίας, ότι μια ολοκληρωμένη θεωρία του χρήματος οφείλει να ικανοποιεί το διπλό κριτήριο της λογικής συνοχής, θεμελιωμένης σε μια θεωρία της αξίας ριζωμένης στη σφαίρα της παραγωγής, και του ιστορικού συγκεκριμένου (historical specificity), αναγνωρίζοντας τη μοναδική λειτουργία του χρήματος εντός της διαδικασίας συσσώρευσης κεφαλαίου. Παρόλο που αυτές οι σύγχρονες θεωρίες προσφέρουν πολύτιμες διορατικές επισημάνσεις, η διατριβή αρχικά υποστηρίζει ότι αποδεικνύονται ανεπαρκείς όταν αξιολογούνται βάσει ενός κριτηρίου που δίνει έμφαση στη λογικο-αναλυτική συνοχή και την ιστορικότητα. Προχωρώντας πέρα από την κριτική, η παρούσα διατριβή προτείνει μια πρωτότυπη σύνθεση, συμφιλιώνοντας δύο ισχυρές, αν και φαινομενικά ανόμοιες, ιεραρχικές συλλήψεις του χρήματος. Η πρώτη είναι μια θεμελιώδης, λογικο-ιστορική ιεραρχία που ιχνηλατεί την αναγκαία εξέλιξη της αξίας από την αφηρημένη της υπόσταση στις συγκεκριμένες φαινομενικές της μορφές: χρήμα, πίστη και πλασματικό κεφάλαιο. Η δεύτερη είναι μια θεσμική ιεραρχία πιστωτικών μέσων, η οποία χαρτογραφεί τη λειτουργική πραγματικότητα της σύγχρονης χρηματοοικονομικής ως ένα διαστρωματωμένο σύστημα οργανωμένο βάσει της ρευστότητας και της οριστικότητας του διακανονισμού (settlement finality). Το κεντρικό επιχείρημα είναι ότι αυτές οι δύο ιεραρχίες δεν είναι αντιφατικές αλλά βαθιά αλληλένδετες: η θεσμική ιεραρχία της σύγχρονης χρηματοοικονομικής αποτελεί την συγκεκριμένη, ιστορικά προσδιορισμένη εκδήλωση της λογικής ιεραρχίας των μορφών αξίας. Αυτό το ενοποιημένο πλαίσιο αγκυρώνει την ανάλυση των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών στην υλική βάση της παραγωγής, καταδεικνύοντας ότι η πυρηνική δυναμική του χρηματοπιστωτικού συστήματος διέπεται τελικά από την υποκείμενη διαδικασία παραγωγής και πραγματοποίησης της υπεραξίας.