Μελέτη της κλινικής πορείας των ασθενών με ιδιοπαθή φλεγμονώδη πάθηση των εντέρων στη Βορειοδυτική Ελλάδα

Abstract

Introduction: Inflammatory Bowel Diseases (IBD), mainly including Crohn’s Disease (CD) and Ulcerative Colitis (UC), are chronic inflammatory disorders of the gastrointestinal tract with a multifactorial etiology and significant heterogeneity in clinical course. Aim: The aim of the present dissertation was to depict the clinical progression of IBD in a patient population from Northwestern Greece and to investigate parameters associated with therapeutic response and prognosis. Materials and Methods: The study included three research axes: (a) a systematic review investigating the course of IBD in patients with concomitant HIV infection, (b) an analysis of changes in the serum bile acid profile in patients treated with anti-TNFα agents, and (c) an evaluation of the impact of Clostridiun difficile (CDI) and Cytomegalovirus (CMV) infections on the clinical course of IBD. Data were collected from clinical records and statistically analyzed. Results: The results showed that anti-TNFα therapy was associated with improvement in inflammatory activity and restoration of the metabolic profile, particularly in CD. In contrast, infections such as CDI and CMV negatively affected the clinical course, increasing the need for hospitalizations and surgical interventions. The systematic review emphasized that the immunological status, as expressed by CD4+ lymphocyte counts, may influence the outcome of IBD, although the available evidence remains contradictory. Conclusions: The findings of the present study confirm the importance of multifactorial evaluation in the prognosis and therapeutic strategy of IBD. The clinical course is determined by the interplay between inflammatory activity, metabolic balance, and the coexistence of infections, highlighting the need for a personalized and multidimensional approach in contemporary clinical practice.

Εισαγωγή: Οι Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Παθήσεις του Εντέρου (ΙΦΠΕ), που περιλαμβάνουν κυρίως τη Νόσο του Crohn (ΝC) και την Ελκώδη Κολίτιδα (ΕΚ), αποτελούν χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα με πολυπαραγοντική αιτιολογία και σημαντική ετερογένεια στην κλινική πορεία. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διατριβής ήταν η αποτύπωση της κλινικής πορείας των ΙΦΠΕ σε πληθυσμό ασθενών της Βορειοδυτικής Ελλάδας, καθώς και η διερεύνηση παραμέτρων που επηρεάζουν τη θεραπευτική ανταπόκριση και την πρόγνωση. Υλικό και Μέθοδος: Η μελέτη περιέλαβε τρεις ερευνητικούς άξονες: (α) συστηματική ανασκόπηση της πορείας των ΙΦΠΕ σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό HIV, (β) ανάλυση των μεταβολών του προφίλ των χολικών οξέων σε ασθενείς υπό θεραπεία με αντι-TNFα παράγοντες, και (γ) αξιολόγηση της επίδρασης λοιμώξεων με Clostridium difficile και Κυτταρομεγαλοϊό στην κλινική πορεία ασθενών με ΙΦΠΕ. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από κλινικά αρχεία και αναλύθηκαν στατιστικά. Αποτελέσματα: Η θεραπεία με αντι-TNFα συνδέθηκε με βελτίωση της φλεγμονώδους δραστηριότητας και αποκατάσταση του μεταβολικού προφίλ, ιδιαίτερα στη ΝC. Η εμφάνιση λοιμώξεων όπως η CDI και ο CMV επηρέασε δυσμενώς την κλινική πορεία, αυξάνοντας τις ανάγκες για νοσηλεία και χειρουργική παρέμβαση. Η συστηματική ανασκόπηση υπογράμμισε ότι η ανοσολογική κατάσταση, όπως εκφράζεται μέσω της καταμέτρησης CD4+ λεμφοκυττάρων, μπορεί να επηρεάζει την έκβαση των ΙΦΠΕ, αν και τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν αντικρουόμενα. Συμπεράσματα: Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν τη σημασία της πολυπαραγοντικής αξιολόγησης στην πρόγνωση και θεραπευτική στρατηγική των ΙΦΠΕ. Η κλινική πορεία διαμορφώνεται από τη φλεγμονώδη δραστηριότητα, τη μεταβολική ισορροπία και τη συνύπαρξη λοιμώξεων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για εξατομικευμένη προσέγγιση στη σύγχρονη κλινική πρακτική.