Διαπολιτισμική παρέμβαση βελτίωσης της αναγνωστικής ικανότητας σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και ετερογενή καταγωγή στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Abstract

The current doctoral dissertation investigates whether reading fluency and reading comprehension differ among students depending on their linguistic background (Greek as a first or second language), the presence or absence of specific learning difficulties, the educational and occupational level of their parents (high or low), as well as the combination of these factors. Additionally, it explores whether reading skills differ based on gender, school grade (5th or 6th), age, and participation in supplementary teaching programs. Furthermore, the study examines the existence of statistically significant correlations between reading fluency and reading comprehension, and the extent to which an instructional intervention based on an intercultural approach can significantly improve these skills.For this purpose, two informal assessment tools were administered to evaluate students’ reading fluency and comprehension, along with a questionnaire for parents regarding their origin, education, and occupation. The sample consisted of 400 primary school students (n=400). Statistical analyses were conducted by dividing the sample into groups based on: (1) students with Greek as a first (L1) or second language (L2), (2) students with and without specific learning difficulties, (3) students with parents of low or high educational level, and (4) students with parents of low or high occupational status. Subsequently, mean difference tests were applied to compare reading fluency and comprehension across school grades among students in the above categories.The statistical analysis was completed with the examination of correlations between reading fluency and comprehension among L1 and L2 students. Thereafter, an experimental research design was implemented, involving an intercultural educational intervention applied to the experimental group. The intervention focused on collaborative learning and incorporated educational technology as a tool to support and enhance the teaching process. Post-tests were administered to determine whether students in the experimental group demonstrated improved reading skills compared to those in the control group.The results revealed that reading fluency and comprehension are significantly correlated and differ between students with Greek as a first or second language, with and without learning difficulties, and with parents of varying occupational levels. However, no significant differences were observed based on students’ gender. Furthermore, gender, age, and school grade did not appear to affect reading skills. Students who received supplementary instruction had statistically higher performance than those who did not. Finally, the students who participated in the intercultural intervention exhibited significantly better performance in both reading fluency and comprehension compared to the control group.

Η παρούσα διατριβή εξετάζει αν διαφοροποιείται η αναγνωστική ευχέρεια και η αναγνωστική κατανόηση σε μαθητές ανάλογα με τη γλωσσική τους ταυτότητα (Γ1 ή Γ2 στην ελληνική γλώσσα), την ύπαρξη ή μη ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, το μορφωτικό και εργασιακό επίπεδο των γονέων τους (υψηλό ή χαμηλό), καθώς και τον συνδυασμό αυτών των παραγόντων. Επίσης, διερευνάται αν οι αναγνωστικές δεξιότητες διαφοροποιούνται βάσει φύλου, σχολικής τάξης (Ε΄ ή Στ΄), ηλικίας και παρακολούθησης ενισχυτικής διδασκαλίας. Παράλληλα, ερευνάται η ύπαρξη στατιστικώς σημαντικής συσχέτισης μεταξύ αναγνωστικής ευχέρειας και αναγνωστικής κατανόησης, καθώς και το κατά πόσο μία διδακτική παρέμβαση που ενσωματώνει τη διαπολιτισμική θεώρηση προκαλεί σημαντική βελτίωση στις εν λόγω δεξιότητες Για το σκοπό αυτό έλαβε χώρα η χορήγηση δύο άτυπων εργαλείων αξιολόγησης της αναγνωστικής ευχέρειας και της αναγνωστικής κατανόησης, και ένα ερωτηματολόγιο για τους γονείς αναφορικά με την καταγωγή, το μορφωτικό και εργασιακό επίπεδό τους. Η χορήγηση έλαβε χώρα σε δείγμα 400 μαθητών δημοτικού (n=400). Ως εκ τούτου, τα συνολικό δείγμα της έρευνας ανέρχεται σε 400 άτομα. Πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση με χωρισμό του δείγματος 1) σε μαθητές με Γ1, και με Γ2 την ελληνική γλώσσα, 2) σε μαθητές με και χωρίς ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, 3) σε μαθητές με γονείς με χαμηλό και υψηλό μορφωτικό επίπεδο, 4) σε μαθητές με γονείς με χαμηλό και υψηλό εργασιακό επίπεδο. Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε εφαρμογή των ελέγχων διαφοράς των μέσων των μεταβλητών της αναγνωστικής ευχέρειας και της αναγνωστικής κατανόησης, ανά τάξη, μεταξύ των μαθητών με Γ1, και με Γ2 την ελληνική γλώσσα, με και χωρίς ειδικές μαθησιακές δυσκολίες καθώς και μεταξύ των μαθητών με γονείς με χαμηλό και υψηλό μορφωτικό και εργασιακό επίπεδο. Η στατιστική ανάλυση ολοκληρώθηκε με την ανάλυση των συσχετίσεων μεταξύ των μεταβλητών της αναγνωστικής ευχέρειας και της αναγνωστικής κατανόησης ανάμεσα σε μαθητές με Γ1, και με Γ2 την ελληνική γλώσσα. Στη συνέχεια, έλαβε χώρα το πειραματικό ερευνητικό μοντέλο, το οποίο περιλάμβανε διαπολιτισμική εκπαιδευτική παρέμβαση στην πειραματική ομάδα. Η εκπαιδευτική παρέμβαση που εφαρμόστηκε βασίστηκε στην εργασία σε ομάδες, με παράλληλη αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση ως μέσο υποστήριξης και ενίσχυσης της διδακτικής διαδικασίας. Τέλος, χορηγήθηκαν post tests με σκοπό να εξεταστεί κατά πόσο έλαβε χώρα βελτίωση των αναγνωστικών δεξιοτήτων των μαθητών της πειραματικής ομάδας που δέχθηκε την παρέμβαση συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου που δεν έλαβε την ίδια παρέμβαση. Φάνηκε ότι οι δύο αναγνωστικές δεξιότητες, ευχέρεια και κατανόηση, συσχετίζονται και υφίστανται διαφορές στην αναγνωστική ευχέρεια και στην αναγνωστική κατανόηση ανάμεσα σε μαθητές με Γ1 την ελληνική γλώσσα και σε μαθητές με Γ2 την ελληνική γλώσσα, με και χωρίς μαθησιακές δυσκολίες και με υψηλό και χαμηλό εργασιακό επίπεδο των γονέων. Ωστόσο, δεν διαφοροποιούνται στους μαθητές ανάλογα με το φύλο τους. Επιπλέον, φάνηκε ότι οι παράγοντες του φύλου, της ηλικίας και της τάξης φοίτησης δεν επηρεάζουν τις δύο αναγνωστικές δεξιότητες. Επίσης, φάνηκε ότι οι μαθητές που παρακολουθούν μαθήματα ενισχυτικής διδασκαλίας έχουν στατιστικώς καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τους μαθητές που δεν παρακολουθούν. Τέλος, οι μαθητές της πειραματικής ομάδας που συμμετείχαν στη διαπολιτισμική παρέμβαση είχαν στατιστικώς καλύτερες επιδόσεις στην αναγνωστική ευχέρεια και στην αναγνωστική κατανόηση σε σχέση με τους μαθητές της ομάδας ελέγχου.