Η διοικητική οργάνωση, το πλαίσιο λειτουργίας και η εκπαιδευτική δράση των δραματικών σχολών στην Ελλάδα από τις αρχές της παρουσίας τους μέχρι το 1983

Abstract

The purpose of this thesis is to trace the history of Drama Schools in Greece. An attempt is made to capture the ideas, trends, aesthetic choices, teaching and educational methods and legislative interventions that co-created theater education and, at the same time, the domestic theatrical landscape. It is mainly research of the archive material located in the Directorate of Artistic Education of the Ministry of Culture. At the same time, I conducted a series of interviews with artists who studied or taught at the Dramatic Schools of the period under review, to complete the picture. In this thesis, it was considered appropriate to include a chapter concerning important acting teachers of the West, found through the curricula and interviews, to have influenced the teaching of acting and the organization of Drama Schools in Greece. The goal is not to examine their views on acting, but their transformation into educational action and school. Also, the historical context, in which the Drama Schools were born and functioned, is briefly touched on, as theater education is influenced by theatrical production and representation but at the same time influences and shapes it. In this way, the "x-ray" of an entire theatrical generation emerges. In summary, the Drama Schools are an integral part of the history of the modern Greek theater. That’s why the first axis of the present is the complete recording of the Drama Schools in Greece until 1983, when the legislation governing their operation changed. Another axis of this thesis is the investigation of whether the schools in question fulfilled their goals and how they contributed to the renewal and development of the theater landscape. In this context, the challenge of overcoming the subjectivity that generally characterizes the theatrical community and the attempt to make a more objective assessment is posed. Finally, a critical view of the curriculum, the way it has been treated and the perspectives that may arise, is attempted, so that, through the study of the past, we have tools of thought and analysis that will broaden our horizons and help us to change what we deem necessary, faster and more efficiently.

Σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η ιχνηλάτηση της ιστορίας των Δραματικών Σχολών στην Ελλάδα. Επιχειρείται η αποτύπωση των ιδεών, των τάσεων, των αισθητικών επιλογών, των διδακτικών και εκπαιδευτικών μεθόδων και των νομοθετικών παρεμβάσεων που συνδημιούργησαν τη θεατρική εκπαίδευση και παράλληλα το εγχώριο θεατρικό γίγνεσθαι. Πρόκειται κατά κύριο λόγο για πρωτογενή έρευνα του αρχειακού υλικού που βρίσκεται στη Διεύθυνση Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Πολιτισμού. Παράλληλα, κατέφυγα στη διεξαγωγή μιας σειράς συνεντεύξεων με καλλιτέχνες που φοίτησαν ή δίδαξαν στις Δραματικές Σχολές της υπό εξέταση περιόδου, ώστε να συμπληρωθεί η εικόνα. Στην διατριβή αυτή κρίθηκε σκόπιμο να συμπεριληφθεί ένα κεφάλαιο το οποίο αφορά σε σημαντικούς δασκάλους υποκριτικής της Δύσης, που διαπιστώθηκε μέσα από τα προγράμματα σπουδών και τις συνεντεύξεις, ότι επηρέασαν τη διδασκαλία της υποκριτικής και την οργάνωση των Δραματικών Σχολών στην Ελλάδα. Δεν εξετάζονται οι απόψεις τους περί υποκριτικής αλλά η μετουσίωσή τους σε εκπαιδευτική δράση και σχολείο. Επίσης, θίγεται εν συντομία το ιστορικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο γεννήθηκαν και λειτούργησαν οι Δραματικές Σχολές, καθώς η θεατρική εκπαίδευση επηρεάζεται από τη θεατρική παραγωγή και αναπαράσταση αλλά παράλληλα την επηρεάζει και τη διαμορφώνει. Προκύπτει τοιουτοτρόπως η «ακτινογραφία» μιας ολόκληρης θεατρικής γενιάς. Συνοψίζοντας, επειδή οι Δραματικές Σχολές αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του νεοελληνικού θεάτρου, ο πρώτος άξονας της παρούσης είναι η πλήρης καταγραφή των Δραματικών Σχολών στην Ελλάδα μέχρι το 1983, οπότε και άλλαξε η νομοθεσία που διέπει τη λειτουργία τους. Ένας άλλος άξονας της διατριβής αυτής είναι η διερεύνηση του κατά πόσο οι εν λόγω Σχολές εκπλήρωσαν τους στόχους τους και πως συνέβαλλαν στην ανανέωση και την εξέλιξη του θεατρικού τοπίου. Στο πλαίσιο αυτό τίθεται η πρόκληση υπέρβασης του υποκειμενισμού που διαχρονικά χαρακτηρίζει τον χώρο και η προσπάθεια να γίνει μια πιο αντικειμενική αποτίμηση. Τέλος, επιχειρείται μια κριτική θεώρηση του προγράμματος σπουδών, του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίστηκε και των προοπτικών που προκύπτουν ενδεχομένως, έτσι ώστε, μέσα από τη μελέτη του παρελθόντος, να έχουμε εργαλεία σκέψης και ανάλυσης που θα διευρύνουν τους ορίζοντές μας και θα μας βοηθήσουν να αλλάξουμε, ό,τι κρίνουμε αναγκαίο, γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα.