Μελέτη της επίδρασης της υψηλής έναντι της χαμηλής συγκέντρωσης νατρίου στο διάλυμα αιμοκάθαρσης, στην περιπατητική κεντρική αρτηριακή πίεση και στην αρτηριακή σκληρία, σε ασθενείς που υποβάλλονται σε χρόνιο πρόγραμμα αιμοκάθαρσης

Abstract

INTRODUCTION: Hypertension causes increased morbidity and mortality in the hemodialysis patient population. Furthermore, arterial stiffness as expressed by PWV is an independent predictor of cardiovascular risk. Existing guidelines recommend reducing the sodium load, however there are no clear guidelines for the optimal dialysate sodium concentration. The purpose of this PhD thesis was to investigate the effect of different dialysate sodium concentrations on central and peripheral SBP and DAP, as well as on arterial stiffness indices and on the interdialytic weight gain (IDWG) during the long interdialytic interval. METHODS: This prospective study included patients on standard thrice-weekly hemodialysis. All patients initially underwent six sessions with dialysate sodium concentration of 137 meq/L, followed consecutively by another six sessions with dialysate sodium of 139 meq/L and, finally, six sessions with dialysate sodium of 141 meq/L. At the start of the sixth hemodialysis session on each sodium concentration, 72-h ABPM was performed over the long interdialytic interval to evaluate ambulatory aortic and peripheral systolic and diastolic BP (SBP and DBP) and arterial stiffness indices, during the overall 72-h, different 24-h, day-time and night-time periods. Moreover, IDWG was recorded. RESULTS: 25 patients were included in the final analysis. A significant increase in the mean 72-h aortic SBP was observed with higher dialysate sodium concentrations (114.2±15.3 mmHg with 137 meq/L vs 115.4±17.3 mmHg with 139 meq/L vs 120.5±18.4 mmHg with 141 meq/L, p=0.002). Similarly, 72-h aortic DBP was significantly higher with increasing dialysate sodium concentrations (77±11.8mmHg with 137 meq/L vs 77.9±14 mmHg with 139 meq/L vs 80.5±14.7 mmHg with 141 meq/L dialysate sodium, p=0.057). Ambulatory PWV during the different 24-h intervals was also progressively increasing with increasing dialysate sodium concentration. With regard to peripheral BP, a significant increase in the mean 72-h SBP was observed with higher dialysate sodium concentrations (124.8±16.6 mmHg with 137 meq/L vs 126.3±17.5 mmHg with 139 meq/L vs 132.3±19.3 mmHg with 141 meq/L, p=0.002). Similar differences were noted for DBP; 72-h DBP was significantly higher with increasing dialysate sodium concentrations (75.1±11.3 mmHg with 137 meq/L vs 76.3±13.7 mmHg with 139 meq/L vs 79.5±13.9 mmHg with 141 meq/L dialysate sodium, p=0.01). Ambulatory aortic and peripheral BP during the different 24-h intervals and day-time and night-time periods was also progressively increasing with increasing dialysate sodium concentration. CONCLUSIONS: This study showed that lower dialysate sodium concentrations are associated with significant decreases in ambulatory aortic and peripheral BP and arterial stiffness indices. These findings support the need for individualization of dialysate sodium concentration in hemodialysis patients.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ΑΠ προκαλεί αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα στον πληθυσμό των αιμοκαθαιρόμενων ασθενών. Επιπλέον η αρτηριακή σκληρία όπως εκφράζεται με το PWV αποτελεί ανεξάρτητο προγνωστικό δείκτη καρδιαγγειακού κινδύνου. Οι υπάρχουσες κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν μείωση του φορτίου νατρίου, ωστόσο δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες για τη βέλτιστη συγκέντρωση νατρίου στο διάλυμα ΑΚ. Σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής ήταν να διερευνηθεί η επίδραση των διαφορετικών συγκεντρώσεων νατρίου στο διάλυμα ΑΚ στην κεντρική και περιφερική ΣΑΠ και ΔΑΠ , καθώς επίσης στους δείκτες αρτηριακής σκληρίας και στη μεταβολή του σωματικού βάρους κατά τη διάρκεια του 3ήμερου μεσοδιαλυτικού διαστήματος. ΜΕΘΟΔΟΙ: Σε αυτή την προοπτική μελέτη έλαβαν μέρος ασθενείς με ΧΝΝΤΣ οι οποίοι υποβάλλονταν σε χρόνιο τρισεβδομαδιαίο πρόγραμμα ΑΚ. Όλοι οι ασθενείς υποβάλλονταν αρχικά σε 6 συνεδρίες ΑΚ με συγκέντρωση νατρίου διαλύματος 137 meq/L, ακολούθως σε 6 συνεδρίες με συγκέντρωση νατρίου διαλύματος 139 meq/L και τέλος σε 6 συνεδρίες με συγκέντρωση νατρίου 141 meq/L. Κατά την έναρξη της 6ης συνεδρίας με τις διαφορετικές συγκεντρώσεις νατρίου, πραγματοποιούνταν 72ωρη ABPM, για την εκτίμηση της περιπατητικής κεντρικής και περιφερικής ΣΑΠ και ΔΑΠ, καθώς επίσης και για την εκτίμηση της μεταβολής των δεικτών αρτηριακής σκληρίας. Επιπλέον έγινε καταγραφή της μεσοδιαλυτικής πρόσληψης σωματικού βάρους, κατά τη διάρκεια του 3ήμερου μεσοδιαλυτικού διαστήματος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Στην τελική ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 25 ασθενείς. Σημαντική αύξηση στη μέση αορτική ΣΑΠ 72 ωρών παρατηρήθηκε με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις νατρίου στο διάλυμα ΑΚ (114,2±15,3 mmHg με 137 meq/L έναντι 115,4±17,3 mmHg με 139 meq/L έναντι 120,5±18,4 mmHg) p=0,002. Ομοίως, η κεντρική ΔΑΠ 72 ωρών ήταν σημαντικά υψηλότερη με την αύξηση της συγκέντρωσης του νατρίου στο διάλυμα ΑΚ (77±11,8 mmHg με 137 meq/L έναντι 77,9±14 mmHg με 139 meq/L έναντι 80,5±14,7 mmHg με 141 meq, p=0,057). Το PWV παρουσίασε επίσης στατιστικά σημαντική αύξηση με την αύξηση της συγκέντρωσης νατρίου. Όσον αφορά την περιφερική ΑΠ, παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση στη μέση ΣΑΠ 72 ωρών με τις υψηλότερες συγκεντρώσεις νατρίου διαλύματος ΑΚ (124,8±16,6 mmHg με νάτριο 137 meq/L έναντι 126,3±17,5 mmHg με νάτριο 139 meq/L έναντι 132,3±19,3 mmHg με νάτριο 141 meq/L, p=0,002). Παρόμοιες διαφορές σημειώθηκαν και στην περιφερική ΔΑΠ 72 ωρών, η οποία αυξήθηκε σημαντικά με την αύξηση της συγκέντρωσης νατρίου διαλύματος (75±11,2 mmHg με 137 meq/L έναντι 76,3±13,7 mmHg με 139 meq/L έναντι 79,5±13,9 mmHg με 141 meq/L, p=0,012). Η περιπατητική αορτική και περιφερική ΑΠ παρουσίασε αύξηση και στα 3 24ωρα ξεχωριστά, όπως επίσης σε όλα τα επιμέρους ημερήσια και νυχτερινά διαστήματα. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Αυτή η μελέτη έδειξε ότι οι χαμηλότερες συγκεντρώσεις νατρίου στο διάλυμα ΑΚ συνδέονται με σημαντική μείωση στην περιπατητική αορτική και περιφερική ΑΠ και στους δείκτες αρτηριακής σκληρίας. Αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν την ανάγκη εξατομίκευσης της συγκέντρωσης νατρίου διαλύματος σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση.