Παράγοντες που επηρεάζουν την φορολογική συμμόρφωση σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις: περιπτωσιολογική μελέτη για τις επιχειρήσεις του ν. Καβάλας

Abstract

This thesis attempts to investigate in a theoretical and empirical context, the issue of tax compliance of small and micro entities based in the Prefecture of Kavala. With the share of small and micro enterprises corresponding to 98.9% of the total business community, in countries like Greece the issue of economic development, of these enterprises, plays a vital role for the survival of the state. The problems of debt sustainability in combination with the reduced number of Public Revenues compose with urgent the need to strengthen tax behavior and reduce tax evasion. The difficulty of dealing with this phenomenon composes the research problem that the present study deals with. The aim of this study focuses on the search for the key factors that have a decisive influence on tax compliance and consequently on the high levels of tax evasion while presenting a regression model specifically tailored to the specific control sample, which are small and micro businesses. Studying the theoretical background of the scientific community regarding tax compliance reveals the crucial elements that determine tax behavior. Crossing the above facts with the Greek territory, the need arises for the measurement of new causes in addition to the economic, political, control and ethical factors. The selected sample includes 218 companies which have been examined for the period 2010-2019, while its main advantage is its impartiality, as it maintains a relationship of trust with the researcher. With the development of the methodological framework and the analysis of the study, based on the research questions, safe conclusions were drawn regarding the factors of determining the tax compliance for the income from business activity of the small and micro entities of the sample. The adaption of the conclusions of the study will be able to directly enhance public revenues and provide a fair distribution of taxable burdens. In addition, the general contribution of the dissertation to the field of knowledge is emphasized, covering a research gap that existed until today and concerned the control of the business activities of smaller companies.

Η παρούσα διατριβή επιχειρεί να διερευνήσει σε θεωρητικό και εμπειρικό πλαίσιο το ζήτημα της φορολογικής συμμόρφωσης των μικρών και πολύ μικρών οντοτήτων που εδρεύουν στον Νομό Καβάλας. Με το μερίδιο κατανομής των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων να αντιστοιχεί στο 98,9% του συνόλου της επιχειρηματικής κοινότητας, σε χώρες όπως η Ελλάδα το ζήτημα της οικονομικής ανάπτυξης αυτών των επιχειρήσεων αποτελεί ζωτική σημασία για την ίδια την επιβίωση του κράτους. Τα προβλήματα βιωσιμότητας του χρέους της σε συνδυασμό με τον μειωμένο αριθμό Δημοσίων εσόδων κρίνουν επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της φορολογικής συμπεριφοράς και την μείωση των φαινομένων φοροδιαφυγής. Η δυσκολία αντιμετώπισης του φαινομένου αυτού συνθέτει και το ερευνητικό πρόβλημα που πραγματεύεται η παρούσα έρευνα. Ο ερευνητικός στόχος της μελέτης εστιάζεται στην αναζήτηση των βασικών παραγόντων που επιδρούν καθοριστικά στην φορολογική συμμόρφωση και κατ’ επέκταση στα υψηλά επίπεδα φοροδιαφυγής ενώ παράλληλα παρουσιάζεται ένα μοντέλο παλινδρόμησης ειδικά προσαρμοσμένο για το συγκεκριμένο δείγμα ελέγχου, δηλαδή τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Μελετώντας το θεωρητικό υπόβαθρο της επιστημονικής κοινότητας αναφορικά με την φορολογική συμμόρφωση προκύπτουν τα καθοριστικά αυτά στοιχεία που διαμορφώνουν την φορολογική συμπεριφορά. Διασταυρώνοντας τα παραπάνω στοιχεία με την Ελληνική επικράτεια προκύπτει η ανάγκη επιμέτρησης και νέων στοιχείων πέραν των οικονομικών, πολιτικών, ελεγκτικών και ηθικών παραγόντων. Το δείγμα που επιλέχθηκε ανέρχεται σε 218 επιχειρήσεις όπου εξετάζεται για το χρονικό διάστημα 2010-2019, ενώ το βασικό του πλεονέκτημα είναι η αμεροληψία του καθώς διατηρεί μια σχέση εμπιστοσύνης με τον ερευνητή. Με την ανάπτυξη του μεθοδολογικού πλαισίου και την ανάλυση των αποτελεσμάτων, στηριζόμενοι στα ερευνητικά ερωτήματα, εξήχθησαν ασφαλείς συμπεράσματα αναφορικά με τους παράγοντες προσδιορισμού της φορολογικής συμμόρφωσης για τα εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα των μικρών και πολύ μικρών οντοτήτων του δείγματος. Η υιοθέτηση των συμπερασμάτων της μελέτης θα μπορέσει άμεσα να ενισχύσει τα Δημόσια έσοδα και να προσφέρει μια δίκαιη κατανομή στα φορολογητέα βάρη. Επιπρόσθετα, τονίζεται η γενικότερη συνεισφορά της διατριβής στο γνωστικό πεδίο καλύπτοντας ένα ερευνητικό κενό που μέχρι σήμερα υπήρχε και αφορούσε τον έλεγχο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων των μικρότερων επιχειρήσεων.