Διερεύνηση του οικονομικού προφίλ των ασθενών με συμπτώματα χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και ο ρόλος του στη θεραπευτική συμμόρφωσή τους

Abstract

Introduction: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) places a significant economic burden on national healthcare systems and is the third leading cause of death worldwide, causing 3.23 million deaths in 2019. A recent cross-sectional study of adults over the age of 40 in a global sample of 41 urban and rural locations estimated the median prevalence of chronic airway obstruction to be 11.2% in males and 8.6% in females. Aim: The current study looks at the economic profile of patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease and its role in patient's quality of life and their Medication Adherence. More specifically: a) The purpose of 1st research desing was the investigate of the impact of the association of family financial wealth with current economic prosperity and the combined effect on health-related quality of life (HRQOL) in a sample of patients with COPD. The moderating effect of birth order is further investigated, and b) The purpose of 2st research desing was the investigate of the family size and the financial strain effects on medication adherence, testing, in particular, the hypothesis that mental health mediates the relation between family size and medication adherence. Method: The current project carried from September 2019 to June 2020, at the Pulmonology Clinic of Larissa University Hospital. The sample was 105 patients with chronic obstructive pulmonary disease (94 males and 11 females), with an average age of 68.9 (SD = 9.2). Participants completed the 36-item Short Form Survey (SF-36), the 8-item Morisky Medication Adherence Scale (MMAS-8), and a sociodemographic questionnaire including self-evaluation items about their current financial situation and the impact of the economic crisis on family, health, and treatment. a) In the first study it was applied a mediation model with the moderation of the indirect effect of parental wealth on current wealth and the direct effect of parental wealth on HRQOL to test the research hypotheses among the variables studied, and b) in the second study it was applied a path analysis approach was used to test the indirect effect of family size on medication adherence and the moderating role of impact and mortgage debt, controlling for age, duration of COPD illness, and income of the respondents. Results: 1) From the findings of the first study, it was found that parental wealth was found to affect current wealth significantly, and both were involved considerably in HRQOL. Birth order had a significant moderating effect on the relationship between parental wealth and HRQOL. Among parental families with lower financial status, patients who grew up as third or later children had significantly lower HRQOL than the first or second children of these families. Neither age nor COPD duration was related to current wealth or HRQOL. 2) From the findings of the second study, it was found that financial health, as is reflected in the monthly income and an obligation to repay a mortgage debt was found to be positively associated with medication adherence. The impact of the financial crisis was significantly associated with mental health for the patients who experienced parenthood in families with 2 or more children. Not an analogous effect was reported for patients having been parents of one child or no children. That is, the family size effect on mental health is moderated by the impact of the financial crisis. No significant effect on mental health was reported on medication adherence. Further, neither age nor illness duration was found to have a significant effect on both mental health and adherence. Conclusions: This study provides additional information on the role of wealth in managing COPD disease from the patient's perspective. The influence of the parental family's financial wealth on the long-term quality of life of the offspring is demonstrated, an effect that is not related to the age and duration of the disease. Also, it was found that the younger children in large, low-income families are disadvantaged in the case of a chronic condition such as COPD, a finding suggesting that financial difficulties may be related to inadequate parental care for later children. Financial health is confirmed to be positively related to medication adherence. The hypothesized mediating role of mental health in the relation between family size and adherence is not confirmed. Having been a parent of a large family is associated with a greater vulnerability to the effects of financial strain on mental health in the long run. Our findings could assist in the development of political and social actions aimed at the financial and social assistance of chronic sufferers.

Εισαγωγή: Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια επιβαρύνει σημαντικά τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και είναι η τρίτη κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως, προκαλώντας 3,23 εκατομμύρια θανάτους το 2019, ενώ μια πρόσφατη συγχρονική μελέτη ενηλίκων άνω των 40 ετών σε παγκόσμιο δείγμα 41 αστικών και αγροτικών περιοχών διαπίστωσε ότι ο διάμεσος επιπολασμός της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας είναι 11,2% στους άνδρες και 8,6% στις γυναίκες. Σκοπός: Η παρούσα διατριβή εξετάζει το οικονομικό προφίλ των ασθενών με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και το ρόλο του στην ποιότητα ζωής και τη θεραπευτική συμμόρφωσή τους. Πιο συγκεκριμένα: α) Ο σκοπός της 1ης ερευνητικής ενότητας ήταν η αξιολόγηση της συσχέτισης του οικογενειακού οικονομικού πλούτου και της τρέχουσας οικονομικής ευημερίας και τη συνδυαστική επίδρασή τους με την ποιότητα ζωής των ασθενών με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, και β) Ο σκοπός της 2ης ερευνητικής ενότητας ήταν η αξιολόγηση του μεγέθους της οικογένειας και των επιπτώσεων της οικονομικής πίεσης στην τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής, εξετάζοντας, ειδικότερα, την υπόθεση ότι η ψυχική υγεία μεσολαβεί στη σχέση μεταξύ του μεγέθους της οικογένειας και της τήρησης της φαρμακευτικής αγωγής. Μέθοδος: Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Σεπτέμβριο 2019 έως και τον Ιούνιο 2020, στην Πνευμονολογική Κλινική του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας. Το δείγμα ήταν 105 ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (94 άνδρες και 11 γυναίκες), με μέσο όρο ηλικίας 68,9 (SD = 9,2). Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν το ερωτηματολόγιο ποιότητας ζωής (SF-36), την Κλίμακα Φαρμακευτικής Συμμόρφωσης Morisky (MMAS-8) και ένα κοινωνικοδημογραφικό ερωτηματολόγιο με στοιχεία γονικής περιουσίας και τρέχουσας οικονομικής κατάστασης. α) Στην πρώτη μελέτη εφαρμόστηκε ένα μοντέλο διαμεσολάβησης με τον περιορισμό της έμμεσης επίδρασης του γονικού πλούτου στον τρέχοντα πλούτο και της άμεσης επίδρασης του γονικού πλούτου στην ποιότητα ζωής εφαρμόστηκε για να ελεγχθούν οι ερευνητικές υποθέσεις μεταξύ των μελετηθέντων μεταβλητών. β) Στη δεύτερη μελέτη, αξιολογήθηκε η συμπεριφορά των ασθενών στη λήψη φαρμάκων και η ψυχική τους υγεία. Εφαρμόστηκε μια προσέγγιση ανάλυσης διαδρομής για να ελεγχθεί η έμμεση επίδραση του μεγέθους της οικογένειας στη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή και στον μετριαστικό ρόλο του αντίκτυπου και του χρέους των στεγαστικών δανείων, ελέγχοντας την ηλικία, τη διάρκεια της νόσου με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και το εισόδημα των ασθενών. Αποτελέσματα: 1) Από τα ευρήματα της πρώτης μελέτης, διαπιστώθηκε ότι ο γονικός πλούτος βρέθηκε να επηρεάζει σημαντικά τον τρέχοντα πλούτο, και τόσο ο γονικός όσο και ο παρόν πλούτος επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Η σειρά γέννησης είχε σημαντική μετριαστική επίδραση στη σχέση μεταξύ του γονικού πλούτου και της ποιότητας ζωής. Μεταξύ των ασθενών με χαμηλότερη γονική οικονομική κατάσταση, οι ασθενείς που μεγάλωσαν ως τρίτα ή μεταγενέστερα παιδιά είχαν σημαντικά χαμηλότερη ποιότητα ζωής από το πρώτο ή το δεύτερο παιδί αυτών των οικογενειών. Ούτε η ηλικία αλλά ούτε και η διάρκεια της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας σχετιζόταν με τον τρέχοντα πλούτο των ασθενών ή την ποιότητα ζωής τους. 2) Από τα ευρήματα της δεύτερης μελέτης, διαπιστώθηκε ότι η οικονομική υγεία, όπως αντικατοπτρίζεται στο μηνιαίο εισόδημα και η υποχρέωση αποπληρωμής στεγαστικού δανείου σχετίζονται θετικά με τη φαρμακευτική συμμόρφωση. Ο αντίκτυπος της οικονομικής κρίσης συνδέθηκε σημαντικά με την ψυχική υγεία των ασθενών που είχαν οικογένειες με δύο ή περισσότερα παιδιά. Δεν παρατηρήθηκε ανάλογη επίδραση σε ασθενείς που ήταν γονείς ενός παιδιού ή γονείς χωρίς παιδιά. Δηλαδή, η επίδραση του μεγέθους της οικογένειας στην ψυχική υγεία μετριάζεται από τον αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης. Ακόμη, δεν παρατηρήθηκε σημαντική επίδραση στην ψυχική υγεία στη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή. Επιπλέον, ούτε η ηλικία ούτε η διάρκεια της ασθένειας διαπιστώθηκε να έχουν σημαντική επίδραση τόσο στην ψυχική υγεία όσο και στη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή. Συμπεράσματα: Αυτή η διδακτορική διατριβή παρέχει πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με τον ρόλο του πλούτου στη διαχείριση της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας από την προοπτική του ασθενούς. Πιο συγκεκριμένα, συμπεραίνεται ότι ο οικονομικός πλούτος της πατρικής οικογένειας επιδρά στη μακροπρόθεσμη ποιότητα ζωής των απογόνων ασθενών, επίδραση που δεν σχετίζεται τόσο με την ηλικία όσο και με τη διάρκεια της νόσου. Ακόμη, διαπιστώθηκε ότι τα μικρότερα παιδιά σε μεγάλες οικογένειες με χαμηλό εισόδημα βρίσκονται σε μειονεκτική θέση στην περίπτωση μια χρόνιας πάθησης όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, εύρημα που υποδηλώνει ότι μπορεί να σχετίζεται με οικονομικές δυσκολίες και με ανεπαρκή γονική μέριμνα για τα μετέπειτα παιδιά. Η οικονομική υγεία επιβεβαιώθηκε ότι σχετίζεται θετικά με τη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή, ενώ ο μεσολαβητικός ρόλος της ψυχικής υγείας στη σχέση μεταξύ του μεγέθους της οικογένειας και της συμμόρφωσης δεν επιβεβαιώθηκε. Τελικά, το να είσαι γονέας μεγάλης οικογένειας συνδέεται με μεγαλύτερη ευπάθεια στις επιπτώσεις της οικονομικής πίεσης στην ψυχική υγεία μακροπρόθεσμα. Τα ευρήματά μας θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη πολιτικών και κοινωνικών δράσεων που στοχεύουν στην οικονομική και κοινωνική αρωγή των χρόνιων πασχόντων.