Η σημασία και η αξιοποίηση των χαρτογραφικών προβολών και των γεωχωρικών μεταδεδομένων των ψηφιακών διαδραστικών χαρτών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Abstract

The aim of this thesis is twofold. On the one hand it tries to detect and check the status quo in the current Greek school reality regarding four axis that are related to Geography and Μaps. These are a) Geography and students of Primary Education (attitude, interest and degree of difficulty regarding the class), b) Geography and the classroom (teaching methodology, materials and the way they are utilized when teaching Geography), c) Maps (creation of maps by students -spatial representation, degree of difficulty that students believe is inherent in map-making, students' preference for 2 world maps of different cartographic projection , students' opinion on the possibility of interacting with digital maps and the possibility of interacting and collaborating with other users) and d) Digital Maps in everyday life of students’ (are they utilized in daily routine and how). Having these goals in mind the first part of the research was conducted. The first part of the research was conducted in 21 Primary Schools in Thessaloniki City, Greece (Νumber of students = 730), where students were asked to answer a questionnaire. Results were both encouraging on some axes and disappointing on others. On the other hand, this thesis examines whether the educational and teaching use of the metadata of digital interactive maps construct a tool in the approach to the issue of map projection in Primary Education. The second part of the research was conducted with that purpose in mind. The second part of the research was carried out in 17 Primary Schools in Thessaloniki (Ν = 655), where students were engaged in a series of activities related to map projections for 4 teaching hours. Results showed that the metadata of digital interactive maps have a great paidagogical value. The identification of the different information in the metadata ,i.e the map projection, and the students' decision of what they can and/or cannot study with each map, is an important finding as to the educational relevance of the metadata. At the same time the results showed that the combined use of inquiry teaching method, the comparative method– and more specifically the 6 steps of comparing that Wilcke & Budke (2019) suggest and playful learning is the appropriate method for approaching the topic of map projections to Primary School students

Ο σκοπός της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι διττός. Αφενός, προσπαθεί να ανιχνεύσει και να διερευνήσει την υπάρχουσα κατάσταση στην ελληνική σχολική πραγματικότητα ως προς τέσσερις άξονες που σχετίζονται με τη Γεωγραφία και τους Χάρτες. Οι άξονες αυτοί αφορούν α) στη Γεωγραφία και τους μαθητές/τριες Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (στάση, ενδιαφέρον και βαθμός δυσκολίας προς το μάθημα), β) στη Γεωγραφία και τη σχολική τάξη (διδακτική μεθοδολογία που αξιοποιείται στη διδασκαλία της Γεωγραφίας, του διδακτικού υλικού και του τρόπου που αυτό αξιοποιείται στη διδασκαλία της Γεωγραφίας), γ) στους Χάρτες (δημιουργία χαρτών από τους μαθητές/τριες -αναπαράσταση χώρου-, βαθμός δυσκολίας που οι μαθητές/τριες πιστεύουν ότι κρύβει η κατασκευή ενός χάρτη, προτίμηση των μαθητών/τριών απέναντι σε 2 παγκόσμιους χάρτες διαφορετικής χαρτογραφικής προβολής, την άποψη των μαθητών/τριών για τη δυνατότητα της διάδρασης -interaction- των ψηφιακών χαρτών και τη δυνατότητα αλληλεπίδρασης/ συνεργασίας με άλλους χρήστες -collaborative mapping-) και δ) στους ψηφιακούς χάρτες και την καθημερινή ζωή των μαθητών (χρήση ή όχι ψηφιακών χαρτών στην καθημερινή ζωή, τρόπος αξιοποίησής τους). Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκε η πρώτη φάση της έρευνας. Η πρώτη φάση της έρευνας διερευνά τις προϋποθέσεις, που αποτέλεσαν τη βάση για το περιεχόμενο της δεύτερης φάσης της έρευνας. Η πρώτη φάση της έρευνας υλοποιήθηκε σε 21 Δημοτικά Σχολεία του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης (αριθμός μαθητών Ν = 730), όπου οι μαθητές/τριες κλήθηκαν να απαντήσουν σε ένα ερωτηματολόγιο. Τα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά σε ορισμένους άξονες αλλά και απογοητευτικά σε κάποιους άλλους. Αφετέρου, η παρούσα διατριβή εξετάζει αν η εκπαιδευτική και διδακτική αξιοποίηση των μεταδεδομένων των ψηφιακών διαδραστικών χαρτών αποτελούν εργαλείο στην προσέγγιση του θέματος των χαρτογραφικών προβολών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκε η δεύτερη φάση της έρευνας. Το περιεχόμενο της δεύτερης φάσης της έρευνας περιλαμβάνει μια διδακτική παρέμβαση, της οποίας ο σχεδιασμός στηρίχτηκε στα αποτελέσματα που προέκυψαν από την πρώτη φάση της έρευνας. Η δεύτερη φάση της έρευνας υλοποιήθηκε σε τρία σχολεία λιγότερα από την πρώτη φάση της έρευνας (17 από τα 21 Δημοτικά Σχολεία του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης - αριθμός μαθητών Ν = 655) λόγω κορονοϊού. Οι μαθητές/τριες ασχολήθηκαν 4 διδακτικές ώρες με μια σειρά δραστηριοτήτων, σχετικές με τις χαρτογραφικές προβολές. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα μεταδεδομένα των ψηφιακών διαδραστικών χαρτών έχουν μεγάλη διδακτική αξία. Ο εντοπισμός της διαφορετικής πληροφορίας στα μεταδεδομένα των ψηφιακών χαρτών, δηλαδή της χαρτογραφικής προβολής, αλλά και η απόφαση των μαθητών του τι μπορούν να μελετήσουν με τον κάθε παγκόσμιο χάρτη και τι όχι, αποτελεί ένα σημαντικό εύρημα, ως προς την εκπαιδευτική σημασία των μεταδεδομένων. Παράλληλα, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συνδυαστική χρήση της διερευνητικής μεθόδου διδασκαλίας, της μεθόδου σύγκρισης -και πιο συγκεκριμένα των 6 βημάτων της σύγκρισης που προτείνουν οι Wilcke & Budke (2019)- και της παιγνιώδους μάθησης είναι οι κατάλληλες μέθοδοι για την προσέγγιση του θέματος των χαρτογραφικών προβολών σε μαθητές Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.