Βλεννοπαραγωγά κυστικά νεοπλάσματα παγκρέατος: μορφολογική και ανοσοκυτταροχημική προσέγγιση σε κυτταρολογικό υλικό

Abstract

OBJECTIVES: This study aims to evaluate the performance of clinical, imaging and cytopathological criteria in the identification of high-grade dysplasia/carcinoma (HGD/Ca) in pancreatic mucin-producing cystic neoplasms. METHODS: Sixty-eight consecutive, histopathologically confirmed mucin-producing cystic neoplasms, evaluated by EUS-FNA, were enrolled; specifically, 39 branch duct intraductal papillary mucinous neoplasms (BD-IPMNs), 21 main duct (MD-IPMN) and eight mucinous cystic neoplasms (MCNs). The associations between HGD/Ca in histopathology and findings of EUS and cytology, demographic, lifestyle and clinical parameters were evaluated, separately in IPMNs and MCNs. RESULTS: Age ≥65 years was associated with HGD/Ca in IPMNs. In BD-IPMNs, cyst diameter ≥3 cm (sensitivity = 68.8%, specificity = 65.2%), a mural nodule (sensitivity = 56.3%, specificity = 78.3%), main pancreatic duct diameter 5-9 mm (sensitivity = 50.0%, specificity = 87.0%) and suspicious cytology (sensitivity = 81.3%, specificity = 100%) signaled the presence of HGD/Ca. Similarly, in MD-IPMNs, suspicious cytology predicted HGD/Ca with high sensitivity (88.9%) and excellent specificity (100%). Regarding cytopathological criteria, in BD-IPMNs, HGD/Ca was associated with high N:C ratio, background necrosis, presence of papillary structures, hypochromatic nuclei, hyperchromatic nuclei and major nuclear membrane irregularities (thickening and/or indentations). CONCLUSIONS: Clinical, imaging and cytopathological criteria are useful in the identification of HGD/Ca in IPMNs.

ΣΚΟΠΟΣ: Η παρούσα διδακτορική διατριβή στοχεύει στην αξιολόγηση των κλινικών, απεικονιστικών και κυτταρολογικών κριτηρίων για την ταυτοποίηση της υψηλόβαθμης δυσπλασίας (high grade dysplasia) / καρκινώματος (HGD/Ca) στα παγκρεατικά βλεννοπαραγωγά κυστικά νεοπλάσματα (ενδοπορικά θηλώδη βλεννώδη νεοπλάσματα, intraductal papillary mucinous neoplasms, IPMNs και βλεννώδη κυστικά νεοπλάσματα, mucinous cystic neoplasms, MCNs). ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: Συμπεριελήφθησαν 68 διαδοχικά ιστολογικά επιβεβαιωμένα βλεννοπαραγωγά κυστικά νεοπλάσματα που διαγνώστηκαν με αναρρόφηση δια λεπτής βελόνης υπό την κατεύθυνση του ενδοσκοπικού υπερήχου (endoscopic ultrasound-guided fine needle aspiration, EUS-FNA), ειδικότερα 39 ΙPMNs παραπλεύρων κλάδων (branch duct, BD-IPMNs), 21 ΙPMNs του μείζονος παγκρεατικού πόρου (main duct, MD-IPMNs) και 8 MCNs. Οι συσχετίσεις της HGD/Ca στο εγχειρητικό υλικό με τα ευρήματα του EUS και της κυτταρολογίας, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, τις συνήθειες ζωής και τις κλινικές παραμέτρους αξιολογήθηκαν χωριστά για τα IPMNs και τα MCNs. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Ηλικία μεγαλύτερη ή ίση των 25 ετών συσχετιζόταν με HGD/Ca. Στα BD-IPMNs, η διάμετρος κύστεως μεγαλύτερη ή ίση των 3 cm (ευαισθησία 68,8%, ειδικότητα 65,2%), η παρουσία τοιχωματικού όζου (ευαισθησία 56,3%, ειδικότητα 78,3%), η διάμετρος του μείζονος παγκρεατικού πόρου 5-9 mm (ευαισθησία 50,0%, ειδικότητα 87,0%) και τα ύποπτα για κακοήθεια κυτταρολογικά ευρήματα (ευαισθησία 81,3%, ειδικότητα 100,0%) ήταν ενδεικτικά παρουσίας HGD/Ca. Ομοίως, στα MD-IPMNs, τα ύποπτα για κακοήθεια κυτταρολογικά ευρήματα ήταν ενδεικτικά HGD/Ca με υψηλή ευαισθησία (88,9%) και εξαιρετική ειδικότητα (100,0%). Όσον αφορά στα κυτταρολογικά κριτήρια, στα BD-IPMNs, η HGD/Ca συσχετιζόταν με υψηλή πυρηνοκυτταροπλασματική αναλογία, νέκρωση του υποστρώματος, παρουσία θηλωδών αθροίσεων, υπο- ή υπερχρωματικών πυρήνων και μείζονες ανωμαλίες της πυρηνικής μεμβράνης (πάχυνση ή/και οδοντώσεις). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Τα κλινικά, απεικονιστικά και κυτταρολογικά κριτήρια είναι χρήσιμα στην ταυτοποίηση της HGD/Ca στα IPMNs.