Εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων στις αναπτυσσόμενες χώρες: η επίδραση της τρομοκρατίας μέσω ανάλυσης διαστρωματικών στοιχείων χρονολογικών σειρών (panel data analysis): περίοδος 1970 - 2016

Abstract

The global economic system is characterized by rapid transforms over the past decades mainly due to the market liberalization, the development of the international trade and to several political, social and financial events. These events influence the international trade system, rendering it a complex of economies that interact with each other, develop trade relations and transfer capital flows. Nevertheless, capital flows among the trading economies are determined by a variety of factors, which evolve and change over time. The present dissertation focuses on the investigation of Foreign Direct Investment (FDI) inflows in countries affected by terrorism, examining the determinant factors of these economies during the period 1970 – 2016. In particular, firstly, an extended literature review on empirical studies that focused on the FDI determinants in the developing countries is conducted. Secondly, the literature reviews is limited solely to empirical studies that examined FDI in developing countries affected by terrorism in order to define the FDI determinants in these economies, as well as the factors that have not been adequately empirically investigated so far. Thirdly, the determinants of FDI inflows in countries affected by terrorism have been formulated in order to reach to an empirical model that is the most suitable in interpreting FDI inflows in countries with high to middle terrorism during 1970 – 2016. The empirical part of the dissertation is performed for both the full countries sample and the sub – samples of economies, under the criterion of the terrorist activity that they present, aiming at understanding fully the role of the studied determinants. The findings of the study demonstrate constant changes of the researchers’ interest on the FDI determinants over time. Nowadays, multinational companies investment decisions are affected by both traditional FDI factors, such as market size, and transitional factors, such as the degree of globalization. Furthermore, variations are observed regarding FDI determinants among countries with different levels of terrorist activity. Therefore, the policy of the recipient countries should be based on encouraging and attracting more FDI and strengthening the internal market, the legal and institutional framework of each economy.

Στο διεθνές οικονομικό σύστημα έχουν συντελεστεί ραγδαίες αλλαγές τις τελευταίες δεκαετίες οφειλόμενες κυρίως στην απελευθέρωση των αγορών, στην ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου και σε πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά γεγονότα. Τα γεγονότα αυτά καθιστούν τη σύγχρονη οικονομία ένα σύμπλεγμα από οικονομίες που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, αναπτύσσοντας εμπορικές σχέσεις και μεταφέροντας ροές κεφαλαίων. Ωστόσο, η μεταφορά των κεφαλαίων μεταξύ των συναλλασσόμενων οικονομικών καθορίζεται από ποικίλους παράγοντες, οι οποίοι μεταβάλλονται και εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου. Η παρούσα διδακτορική διατριβή επικεντρώνεται στη διερεύνηση των εισροών Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) σε αναπτυσσόμενες χώρες με μέτρια έως υψηλή τρομοκρατική δραστηριότητα, μελετώντας τους προσδιοριστικούς παράγοντες των χωρών αυτών κατά την περίοδο 1970 – 2016. Συγκεκριμένα, αρχικά πραγματοποιείται βιβλιογραφική ανασκόπηση των εμπειρικών μελετών που επικεντρώθηκαν στους προσδιοριστικούς παράγοντες των ΑΞΕ σε αναπτυσσόμενες χώρες. Στη συνέχεια, η βιβλιογραφική ανασκόπηση περιορίζεται σε εμπειρικές μελέτες που εξέτασαν τις εισροές ΑΞΕ σε χώρες με τρομοκρατική δραστηριότητα ώστε να καθοριστούν οι προσδιοριστικοί παράγοντες των εισροών στις συγκεκριμένες χώρες, καθώς και οι παράγοντες που δεν έχουν εξεταστεί εμπειρικά επαρκώς έως σήμερα. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες των εισροών ΑΞΕ σε χώρες με τρομοκρατική δραστηριότητα μοντελοποιούνται ώστε να καταλήξει η μελέτη στο εμπειρικό υπόδειγμα που είναι καταλληλότερο για να ερμηνεύσει τις εισροές ΑΞΕ σε χώρες με μέτρια έως υψηλή τρομοκρατική δραστηριότητα. Το εμπειρικό μέρος της διατριβής πραγματοποιείται τόσο για το σύνολο των χωρών του δείγματος όσο και για υπό – ομάδες χωρών με κριτήριο την τρομοκρατική τους δραστηριότητα, επιδιώκοντας την πλήρη κατανόηση της επίδρασης των προσδιοριστικών παραγόντων. Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν τις συνεχείς μεταβολές του ερευνητικού ενδιαφέροντος όσον αφορά στους προσδιοριστικούς παράγοντες των εισροών ΑΞΕ διαχρονικά. Πλέον, οι αποφάσεις για την τοποθέτηση των ΑΞΕ επηρεάζονται τόσο από παραδοσιακούς παράγοντες, όπως το μέγεθος της αγοράς, όσο και από αναδυόμενους παράγοντες, όπως ο βαθμός παγκοσμιοποίησης. Επίσης, υπάρχουν διαφοροποιήσεις στους προσδιοριστικούς παράγοντες των εισροών ΑΞΕ για χώρες με διαφορετικό επίπεδο τρομοκρατικής δραστηριότητας. Επομένως, η χάραξη πολιτικών των αναπτυσσόμενων χωρών πρέπει να καθορίζεται με κριτήριο την ενθάρρυνση και την προσέλκυση περισσότερων ΑΞΕ και την ενδυνάμωση της εσωτερικής αγοράς, του θεσμικού και νομικού πλαισίου κάθε οικονομίας.