Οι εν Ρωσία διαπρέψαντες Ηπειρώτες εθνικοί ευεργέτες και η προσφορά τους στην εκκλησία και το γένος

Abstract

My paper is divided into four chapters. The introduction generally refers to the phenomenon of national welfare as it is concretized in continental space. In the first chapter, the biographical details of the brothers Manthos and Georgios Rizaris are given and their settlement in Nizhna and their involvement in trade and other business activities are discussed. In the second chapter, reference is made to the national and social contribution of the Rizari brothers. Specifically in the participation and support of Filiki Etairia, in the financing of the publication of works mainly by Adamantios Korai, in the establishment of schools in their birthplace, Monodendri Zagori and especially the Rizario Ecclesiastical school. The relationship of the Rizars with the Philiki Etairia is interesting. In 1817 Manthos Rizaris became a member of Philiki Etairia under the nickname "Prothymos". For his brave donations, Manthos Rizaris was declared by Philiki Etairia as a "Great Benefactor". The third chapter deals with the Zosima brothers. Biographical details of Ioannis, Anastasios, Zois, Theodosios, Nikolaos and Michael Zosimas are given and the activities of the first three in Livorno and the others initially in Nizhna and later in Moscow. The fourth chapter talks about the national and social contribution of the Zosima brothers. Their contribution to the publication of books on theoretical and positive sciences and especially the works of Adamantiou Korai is outstanding. In the same chapter we refer to the famous Zosimaia School of Ioannina, their testament, their relationship with the national bank and the national monetary museum and above all their relationship with Ioannis Kapodistrias. The Zosimades, hearing of Adamantios Korai's work and writing activity, begged him to publish his works at their own expense. They published the Hellenic Library, which was a significant contribution to the Greek Nation. In this way, they helped the flourishing of classical studies in Europe and the creation of a philhellenic movement. The Zosimades undertook the publication of the works of Korais, believing that the Greek Nation, in order to be redeemed, must first be educated. In the epilogue, the greatness of the continental Benefactors Brothers Rizaris and Zosimas is highlighted, pointing out that both they and the other National Benefactors devoted all their labor to the homeland. They drew up their wills at the most critical moment of their lives, which are monuments of morals and reason. What characterizes them is the austerity of life, their genuine orthodox Christian spirit, the love for fellow human beings and the realism in dealing with the problems of the harshly tested homeland. With their money, endowments were formed, aimed at promoting education, health and social welfare. In the difficult times that our Nation is going through, the Benefactors teach us patriotism, philanthropy and remind us of the duty to rebaptize in the threads of genuine God-centered humanitarianism and love for the country. For the first time, with my research, historical data about the above benefactors has come to light from the archives of the Greek community of Nizna, which are located in Chernikovo and are supervised by Fr. Alexandros Morozov, vicar of the Greek Church of All Saints Nizna.

Η εργασία μου χωρίζεται σε τέσσερα κεφάλαια. Η εισαγωγή αναφέρεται γενικά στο φαινόμενο της εθνικής ευεργεσίας, όπως αυτό συγκεκριμενοποιείται στον ηπειρωτικό χώρο. Στο πρώτο κεφάλαιο δίδονται τα βιογραφικά στοιχεία των αδελφών Μάνθου και Γεωργίου Ριζάρη και γίνεται λόγος για την εγκατάστασή τους στην Νίζνα και την ενασχόλησή τους με το εμπόριο και άλλες επιχειρησιακές δραστηριότητες. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην εθνική και κοινωνική προσφορά των αδελφών Ριζάρη. Συγκεκριμένα στη συμμετοχή και στήριξη της Φιλικής Εταιρείας, στη χρηματοδότηση εκδόσεως έργων κυρίως του Αδαμαντίου Κοραή, στην ίδρυση σχολών στη γενέτειρά τους, το Μονοδένδρι Ζαγορίου και κυρίως τη Ριζάρειο Εκκλησιαστική σχολή. Ενδιαφέρουσα είναι η σχέση των Ριζαρών με τη Φιλική Εταιρεία. Το 1817 ο Μάνθος Ριζάρης γίνεται μέλος της Φιλικής Εταιρείας με το ψευδώνυμο «Πρόθυμος». Για τις γενναίες χορηγίες του ο Μάνθος Ριζάρης ανακηρύχτηκε από την Φιλική Εταιρεία ως «Μέγας Ευεργέτης». Το τρίτο κεφάλαιο ασχολείται με τους αδελφούς Ζωσιμά. Δίδονται βιογραφικά στοιχεία των Ιωάννη, Αναστασίου, Ζώη, Θεοδοσίου, Νικολάου και Μιχαήλ Ζωσιμά και την δραστηριοποίηση των τριών πρώτων στο Λιβόρνο και των άλλων αρχικά στη Νίζνα και αργότερα στη Μόσχα. Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται λόγος για την εθνική και κοινωνική προσφορά των αδελφών Ζωσιμά. Εξαίρεται η συμβολή τους στην έκδοση βιβλίων θεωρητικών και θετικών επιστημών και κυρίως των έργων Αδαμαντίου Κοραή. Στο ίδιο κεφάλαιο αναφερόμαστε στην περίφημη Ζωσιμαία Σχολή των Ιωαννίνων, στη διαθήκη τους, στη σχέση τους με την εθνική τράπεζα και το εθνικό νομισματικό μουσείο και κυρίως στη σχέση τους με τον Ιωάννη Καποδίστρια. Ακούγοντας οι Ζωσιμάδες το κλέος και τη συγγραφική δραστηριότητα του Αδαμαντίου Κοραή τον παρακάλεσαν να εκδώσουν με δική τους δαπάνη τα έργα του. Εξέδωσαν την Ελληνική Βιβλιοθήκη, που αποτέλεσε πολυσήμαντη προσφορά στο Ελληνικό Έθνος. Με αυτόν τον τρόπο βοήθησαν στην άνθιση των κλασικών σπουδών στην Ευρώπη και στη δημιουργία φιλελληνικού ρεύματος. Οι Ζωσιμάδες ανέλαβαν την έκδοση των έργων του Κοραή, πιστεύοντας ότι το Ελληνικό Έθνος για να λυτρωθεί πρέπει πρώτα να μορφωθεί. Στον επίλογο εξαίρεται το μεγαλείο των ηπειρωτών Ευεργετών Αδελφών Ριζάρη και Ζωσιμά επισημαίνοντας ότι τόσο αυτοί όσο και οι λοιποί Εθνικοί Ευεργέτες όλο τον μόχθο τους τον διέθεσαν για την πατρίδα. Σύνταξαν στην πιο κρίσιμη στιγμή της ζωής τους τις διαθήκες τους που αποτελούν μνημεία ήθους και λόγου. Εκείνο που τους χαρακτηρίζει είναι η λιτότητα της ζωής, το γνήσιο ορθόδοξο χριστιανικό τους πνεύμα, η αγάπη για το συνάνθρωπο και ο ρεαλισμός στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της σκληρής δοκιμαζόμενης πατρίδος. Με τα χρήματα τους, σχηματίστηκαν τα κληροδοτήματα, που απέβλεπαν στην προαγωγή της παιδείας, της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας. Στις δύσκολες στιγμές που περνάει το Έθνος μας οι Ευεργέτες μας διδάσκουν φιλοπατρία, φιλογένεια και μας θυμίζουν το χρέος να αναβαπτισθούμε στα νάματα του γνήσιου θεοκεντρικού ανθρωπισμού και της αγάπης προς την πατρίδα. Για πρώτη φορά με την έρευνά μου έρχονται σε φως ιστορικά στοιχεία για τους πιο πάνω ευεργέτες από τα αρχεία της ελληνικής κοινότητας Νίζνας, που βρίσκονται στο Τσερνίκοβο και εποπτεύονται από τον π. Αλέξανδρο Μορόζωφ, εφημέριο της ελληνικής Εκκλησίας των Αγίων Πάντων Νίζνας.